Yin kǝrmai kǝlabǝ
Yim kǝrmai kǝlabǝ tuwon dina ma
[yasa | usullu yasa]Yim kərmai kəlabe, shiga October Firstlan notəna ma, shima yim batalla lardə Nigeria Yewo, yim kəntagə Octoberbe 1lan tədin. Shima Nigeriaye kərmai kəlabe kərmai Britishben yim kəntawu Octoberbe kawunzə 1 saa 1960lan warmatəgəwo.
Gargam
[yasa | usullu yasa]Ngawar kǝla Nigeria bǝn
Suro saa 1914 lan, kərmai Nigeriaye anəmyedə'a kərmai yala Nigeriaye'a kəllata kərmai Nigeriaye'a kərmai noto'a codo, shidoni kalangai'a Nigeria zamanye'a də.[2] Dareram saa 1950s yen, kəriyewa kərmai kəlabe Africaye bowotə-a kuru mairi Britishye ngawotə-aye səkkə lardədəro kərmai kəlabe suro kəntawu October yǝ kawunzə 1 saa 1960 bǝ lan kəlakəl Nigeria bǝro cedo.[3] Ngawo saa yakkəyen, doka lardəyedə faltəna kuru lardədə'a Federal Republic of Nigeria ro warmatəgəna Nnamdi Azikiwe, buron Gomna-General, shima kura lardəye buro salakyewo.[4]
Yim kərmai kəlabe buro salakbe
Suro saa 1960 lan, Lieutenant David Ejoor, shidoni darelan kazadala askərraye ro walzənadə, daraja gardə'a kərmaitəye səbandəna kəlele alama dawu bənyeyen.[5]
Kǝlelewa
Batalla shima adǝ saa woson gomnati lardǝ Nigeriabe shiga tǝdin. Kəleledə kura lardəye jamaro manazənadən baditin, shidoni radio-a telebijin-alan warmatəyinmadə.[6] Kuruson kəlelewa nashawa sammason Nigerialan mbeji, surodən Askərra Nigeriabe-a, Askərra Nigeriabe-a, Mowonti Lamarra Diyabe-a, cidawu-a kuru cidawa ilmube lardəbe-a mbeji. Misallo, mowontiya primary-a secondary-a yedə bərni kura lardəye'a na'a gomnati gana'a lan kəlele kəleleye sadin.[7] Diwalwadə kəlelelan səmbərtəna amso-a kufuwaso-a kəli-bəl-kəli samin diwalro lezayin.[8] Ofiswa-a kasuwuwa-a Nigerialan yim kəntawu Octoberbe kawunzə 1lan zaksana.
Saa karəngə adən jamaye kasattə badəye kəlelewadəga suwudə, dalil kəndaram razəgəbe-a nəmgadetə kaduwube-aye səkkə.[9]