Yedina

Buduma

Budumadə kaduwu Chadbe-a, Cameroon-a, Nigeria-aye sandidoni jazirawa kəmoduwu Chadbe ngəwun nabsanadə. Sandidə ngəwunzaso bənyi kənta-a fe-sunyima-a. Buro salak lan, Buduma sodə fe mashinzaye ro bətərəm sadəna. Sandidə villains su'a nəmkəlado'aro rizana; daji, sandiya darajatə kuru saa kadaro sandiya koltəna, nanza nji-a kajim-aye sandiya nzəliwozana. Kudəro, sandidə am nəlefabe kuru nəm ngəlabe faltəwa zamanbe laa gozayin. Mashinza sodə sandiya Buduma lan bowozayin yaye, maananzə "am kajimye (au kajim)," sandiya Yedina lan bowozayin. Təlamnzadə Yedinalan nowotə .

Gargam

Budumadə adamen sandiya amma kəla fərəmtə Saoye-a Daula Kanem-Bornuye-a lan fəlangzana dayingata.Nasha kəmaduwu Chadyedə nasha siyasabe Mairi Kanem-Bornubero kəllata. Woktu allan (taganasmaro karni 9me səta 16mero saadənan), kaduwuwa kada nadəye kəlta au kəlta dalil duno siyasaye bəlin nadəye nankaro. Amma, amma laadə gadezana kuru gomnati daubedən kozana. Suronzan Buduma soye kəlanza kərtawa cintəlan kuru yala ci kəmaduwu Chadyedən koksanadə mbeji.[3]

Ada

Buduma sodə nguwuso bənyi kənta-a dabba sunyima-a. Buduma laadə bənyi kasuwuye sadin amma bənyi ngəwu kəlanza au fatonza nankaro sadin. Fe do Buduma ye rozəna də kangadi kura kuru surodən mbejiro tərayin. Adǝye sǝkǝ fe so dǝga kǝske lan kambezayin sa sandiya kǝmaduwu dǝlan au nji gadero gozaiya. Budumadə zauro kajim papyrusbe faidatin. Kajimdə shilan faidatə maara bənyi kəntabe-a, njim kambai-a (shidoni cidi samibero kalaktəyin kəmaduwudə cijiya), kuru awoa gade-a. Kəmbuwa Budumayedə suronzan bənyi-a, cam febe-a, zar water lillybe-a (shidoni fularo gərzayinma), kuru kəmbuwa gade nadəye. Sandiye awowa fenzalan tuwandin kada faidatayin au zawin yaye, Budumadə sandiya cejinba kuru zəwinba.[4]

Adin

Buduma sodə musulumma. Sandə missionaries Islamye sandiya falzana woktu Faransaye Chad notodən. Budumadə kuwami yaye nzasarawa adabe-a kəndowanza-a kəndowanza Islambero kəlzana.[5]