Yangtze River
| Origin of the watercourse | Tibetan Plateau, Yangtze River source  |
|---|---|
| Mouth of the watercourse | East China Sea |
| Lake on watercourse | Dongting Lake, Poyang Lake |
| Drainage basin | Yangtze River basin |
| Basin country | China |
| Country | China |
| Coordinate location | 33°25′44″N 91°10′57″E |
| Main regulatory text | The Yangtze River Protection Law of the People's Republic of China |
Kəmoduwu Yangtzebe-a, kəmoduwu Yangzibe-a (Nasaralan: /jæŋtsi/ au /jɑːŋtsi/) au Chang Jiang (təlam Chinesebe: 长江; Chinese adabe: 长江; pinyin: Cháng Jiāng; Zhuyin Fuhao: kəmoduwu long) kəmoduwu shiro kuruwuwo ba suro Chinaben kuru kəmoduwu shiro kuruwuwo ba dunyalan kən yakkəmewo. Jari Hill lan cizəna suro kau Tanggula ye suro Tibetan Plateau ye lan kuru kilomita 6,236 ro lejin (3,875 mi) [1], kəmoduwu Dam Qu ye də kunten, na do Yangtze ye kuruwu də, nasha gədiye lan kuluwu gədi China ye dəro lejin.[2] Shima kəmoduwu kura kən uwumiwo nəmngəwu njiye dunyalan suluwinlan. Nashanzə njiyedə nasha cidi Chinabe fal-kən uwuyen gozəna, kuru shima fato nəmngəwu am lardəbe fal-kən yakkəben kara.[3]
Yangtze də zauro faida'a nasha gargam'a, ada'a, razəwu'a China ye lan. Saa duwu kadaro, kəmaduwudə nji-a, bare-a, bəla-a, lenəmare-a, cidaram-a, kalangayya-a, kəriwu-aro faidatin. Yangtze Delta də shima kashi 20% GDP China ye dəga suwudin, kuru Three Gorges Dam kəla Yangtze ye də shima tasha konnu lantarkiye kura dinalan.[12][13] Dawu saa 2014 yen, gomnati China ye warmajiwo kəla shiye layi lenəmareye martawa kada garjin, suronzən zawal maara cidiye'a, diwalwa'a, faraskəram maara samiye'a mbeji, nasha arziyibe bəlin ci kəmoduwudəyen gartəro.[14]
Shi Yangtzedə nashaa kadaben sədin kuru shidə na kənəngatəbe jili alagəwa kadabe kuru tajirwaben kara, suronzan bənyi Chinesebe mbeji, shi bənyi kəpkatadə, kuru shidə fato bənyi kəmoduwu Yangtzebe kərmaaro baro walzənadəbe (au baiji) kuru bənyi karaabe Chinesebedə, kuru bənyi karaabe Chinesebedə. Saa karəngə adən, kəmoduwudə banna sanyiyarambe-a, banna plasticbe-a,[15] awo barebe-a, siltation-a, kuru cidi kəli-a kəmoduwu-a baro sədin, shidəwo njiye suro zamanben təmzayinma. Nasha laa kəmaduwudəbedə kərmadə na gənatəbe alagəbero təkəna. Nasha kəmoduwu Yangtzebe doni fəte Yunnanben sədinmadə nasha kəmoduwuwa yakkə kəllatabe Yunnanbe Nashawa Təkaanabe, na UNESCObe Dunyabe Heritagebe.
Ilmu asalbe Chinese Cháng Jiāng (长江; 長江), ma'ananzə "Kəmoduwu kuruwu", shima su kəmoduwudəye təlam Chineseben. Attəson yayi, am Chinesebedə nasha kəmoduwudəbero su gade-gade cedo (su kurebedən nasha kəmoduwudəbe basro su Nasara zamanbedə gozəna – cidiyan ruyi).[16][17]
Suro təlam Chinese kureyedən, Yangtze də sha Jiang/Kiang 江 lan bowotin, [18] halla kəltəram phono-semanticbe, nji radical 氵-a homophone 工-a kəljin (kərmadəro gōng lan bowotin, amma *kˤoŋ suro Chinese kureyen[19]). Kongdə waneye kalima təlamma Austroasiaticye amma bəlaye alammaanna Yueyedai. Samənzəna *krong suro Proto-Vietnameseyen kuru krung suro Monyen, ma'ananzə samma "kəmoduwu", shidə Vietnamese zamanye sông (kəmoduwu)'a Khmer krung'a leyata (bərni ci kəmoduwuye), nadoni Thai krung (กรุง bərni kura bərniye), kôngākea gənyi (nji) shidoni Sankank2 lan fəlangzənadə.
"Kəmoduwu kuradə" (大江) gaworamzə kuluwu gədi Chinabedə shiro "Ci Yangtzebe" (揚子江口) kəla taswira Jiangnanben suro saa 1754ben Atlas kəriye Qing Empirebedən ruwotəna.
Daula Han ye lan, Jiāng də ma'ananzə kəmoduwu jilifi yayi təlam Chinese yen, kuru kəmoduwu adə sha "Kəmoduwu kura" 大江 (Dàjiāng) ro yakkata. Epithet 長 (fasal kəske 长), ma'ananzə "kuruwu", buro salakkin kəmaduwu dəro faidatə loktu kərmai arakkəben.[citation needed]
Nasha kada Yangtzebedə su fatobe mbeji. Yibin lan səta Yichang ro saadənadə, kəmoduwu Sichuan-a Chongqing-a men dəga Chuān Jiāng (川江) au "kəmoduwu Sichuan" lan nowotə. Hubei lan, kəmoduwudə sha Jīng Jiāng (荆江; 荊江) au "Kəmoduwu Jing" lan bowotin ngawo Jingzhou yen, kəriyewa laar China kureye fal. Anhui lan, kəmoduwudə su fatobe Wǎn Jiāng dəga gozəna ngawo su Anhuibedən, wǎn (皖). Jinsha ("Gold Sands") kəmoduwudə 2,308 km (1,434 mi) Yangtze yedə Yibin lan səta kəmoduwu Batangye'a kəltayin batau Yushu suro Qinghai yedən, amma kəmoduwu Tongtian ("Samiro lejin") kəmoduwudə 813 km (mi 505 mi) kəlta kəmoduwu Daquotuo yedə'a bayanzəna. Kǝmaduwu.[citation mǝradǝtǝna]
Yángzǐ Jiāng (揚子江; 扬子江) au "Kəmoduwu Yangzi", shilan su Nasarabe Yangtzedə gotənadə, shima su fatobe Yangtze cidiyabe nasha Yangzhouben. Sudə waneye maara njiye kureye Yángzǐ au Yángzǐjīn (揚子 / 揚子津) lan bowotindən kedo.[21] Am Europebe doni nasha kəmoduwu Yangtzebe Deltadəro nazanadə su fatobe adə kəmoduwu sammaro faidatana.[16]
Nasara-a kuru lardǝ Europebe gade-a Fətelan, kəmoduwudə shiro Quian (江) kuru Quianshui (江水) Marco Poloye bowojin, [22] kuru map Nasarabe buroyedən Kian au Kiam lan fəlezəna. Dawu dawu karnu kən 19medən, Romanizationdə Kiangro wallono.
Jili shima adə'a samunnam təlam Nasarayen nowatadə shima "Kian-ku,"[25] kuru shiga "Keeang-Koo"[26] kuru "Kyang Kew"[27] ro ruwotəna, kalma Chinesebe ci Yangtzebe (江口, Jiāngkǒu) dəga su kəmoduwudəbero taltəlan gowotə.
Su kəmoduwu Bluedə badiwono