Vicuña wool

Bəndi Vicuñabedə shima kunduli vicuña Anəm Americabewo, shidə karimo llamas-a alpacas-a leyata. Wool də, ngawo shahtoosh yen, fiber diameter kən indimi do kunduli dabbaye samma son kuru shima wool zauro zauye wo.

Karewa

Kunduli cidiyabe vicuñabedə shilan faidatə wool vicuñabe tətandində, kundulinzə diameternzədə 11-13.5 microns, kunduli dabbabe zauro ngəla fal. Shahtoosh bas, kunduli antelope Tibetanbedə, shidə zauro ngəla, nəmkuranzədə microns 8-13 ro saadəna. Suro fibers karewa dabbawaben, shahtoosh-a dawun, silks-a byssus-adə bas fibernza diameternza gana. Fasal kəla fiberbedə mizan futu bəndi dimibe yeyi.[3] Ngaltəramdə kate 7-a 14-ayen rings ngaltəram microns 100 lan.[4] Fasal cellbe fiberbedə indiro kara suro awo shiro electron microscopy gultindəben (kuru suro kunduli guanacoben), amma suro llama-a alpaca-aben tartiptənyi.[5] Nzəralan, bəndi vicuñabedə raktə asutin nəmngəwu spectrometryben.[6]

Tuluwu-a kuru sasərtə-a

Incas sodə vicuñas duwu mewu lan suro pens yen cedo, bəndidə'a kamza am kura'a faidatə nankaro, kuru daji dabbadə'a kolza.[7] Karnu kən 20th lan, vicuñas də baranza kəla kundulinzayen, nəm nguwunza dabbawa 8,000 ro fulutə kuru sandiya cidiya dabba karaye lan gənazayin.[8] Vicuñas də suro CITES appendix I yen somtəna har saa 1994 ro saadənan, loktu do kasadə nzəliwoye nəm nguwunza gana laa waltə kalaksənadən kuru vicuñas də suro appendix II yen somtəna.[9] Kərmayedən vicuñasdə jili dabbawa təkəna. Peru-a, Chile-a, Bolivia-a Argentina-a lan, sandiya park lardəye lan kasuwuro faidatəro gənazayin, kuru na kura-kura lan nguwuro gənazayin ba (musamman maro Argentina lan).[1][3] Peru lan, kamfaniwa yakkə suro saa 1994 lan lamar bəndi vicuñaye sharaye lan təmzayin: Loro Piana-a, Agnona-a, Incalpaca TPX-a. Suro saa 2009 yen, bəndi vicuñabe kilo 5,500 səta 6,000 ro saadənadə dunya sammason təmowona.[4]Kunduli vicuñabedə awowa kada tədin.

Kunduli vicuñabedə penlan kamzayin ngawo adamen kokortəben ("chaccu").[8] Wool donyi fiber nzǝ 2-4 cm (0.8-2 in) ro saa fal woson tuwandin. Nəm kura kunduli woolbe dabba falyedə shima 250 g (8.8 oz) saa indi woson[9] səta 450 g (16 oz) ro saadəna,[1] ngawo kunduli gartəye təraanyidə kunduli cidiyabedən tutuluwunan.[1] Kawu cidadə baditinro, kunduli cidiyabedə kunduli gartəmadəga yaktin. Ngawo bəndidə yayaktənayen, kunduli cidiyabedə yarnro kalaktə kuru karewaro tətandin. Sami karewa tətandənadə ngəwusoro kati haftəgəlan kərtəgəna, nəmngəwu-a nəmngəwu-a kuru kawudo-a ngəlaro sədin.[11] Bəndi Vicuñabedə shima bəndi sharabe dunyalan zauro duwan təbandinba kuru zauro zauwo; suro saa 2010 yen, bəndi kəlidə dola 7-15 ro sadəna ounce falyin.[12]Yarn do sasərtəna kuru spuntəna də $300 ounce fal lan kasuwutin. Nguwusoro laununzə alabedən tədin, sau garno kunduli vicuñabedə fəletə au fəletəro kaziyi sədin.[13][14] Nəm nguwu vicuñas yalabedə launu coatbe ngawonzən cinnamon-like fəlejin, anəmyedə launu beigebe; kunduli tiyi surobedə nasha gana laa laununzə kambai.[1] Wool bəldə taman ngəwuro kasuwutin.[15] Nzəra sweater-a socks-a kəltənayen, vicuña wool də shilan faidatə karewa kəltəna shidoni kazəmu taanasye tətandinma. Kot biskebedə $21,000 sətayin, kot ngaltəro tədənadə $32,000 lan badijin.[10]

Fəratə

Futu fibers proteinbe sammaso yeyi (wool, silk), awowa do vicuña wool lan tətandində mburo walzəna dry cleaning lan (nji-ba) au muskon nji kəlilan awo kəltaye lan. Awo do ne suronzən bleach au enzymes mbeji də (enzymes do ne protein bannajin ma) də kalkal gənyi, sau gar kunduli ye dəga bannajin. Nasha karewa hydrophilic ye lan, alamanna karewa do wool lan tətandəna yeyi, njiye kəltaye səkə zawa də’a kozənaro waljin, adəye səkə karewa də’a fulujin dalil futə-a kuru fulutə-a do harjin lan. Shrinkage də zauro dunowaro waljin karewa hartəram lan. Dalil felting ye nankaro, karewa do vicuña wool lan tədəna sodə wande təkənyi au təkənyi, amma raktə təmzayin.