Steel
| Subclass of | ferroalloy  |
|---|---|
| Color | grey |
| Time of discovery or invention | 1865 |
| Fabrication method | steelmaking |
| Recycling code | 40 |
Suudə alloy su-a carbon-aye shidoni awowa mashinye ngalwozəna fəlejin shi su tahirdəro gəremiya. Dalil elastic modulus nzə kura nankaro, duno yieldbe, duno fracturebe kuru taman karewa cidabe gana, sudə shima karewa donyi dunyalan zauro tətandinmawo. Sudə garro faidatin (namtə konkrit dunowaro sədinma au suye), kotorowa, awowa cidabe, karewa cidabe, mara njiye, maara cidiye, motowa, kekewa, mashinna, karewa konnuye, karewa njimbe, kuru balimiya.
Sudə sha alloy su-a carbon-a kuru awowa gade-a, nəmngəwu carbonbedə 2% kozənyi.[1][2] Su a carbon a də sandima awowa do su lan faidatin ma, amma awowa gade faidatə su kada tətandin, awowa faltəna fəlejin, awowa mashinye, kuru awowa sənana. Su stainlessbedə, misallo, suronzən kashi 18% chromiumbe mbeji kuru ngalwotəgə awowa kərtəbe-a kuru awowa oxidationbe-a kamanza su carbonbedəga kəltəlan. Su do galvanized gultin də sha zinc lan zaktəna awo samunnam fando nankaro. Cidiya kazəyi samiben, sudə jili crystalline indi gojin: tiyi-dawu cubicbe-a kuru fuska-dawu cubicbe-a; son yaye, futu gargam kawudobe-a alloyingbe-a lan, gardəbe suronzən awo shiro martensite gultindəbe mbeji au awo shiro carbon-rich cementite gultindəbe mbeji, sandidə tetragonal a orthorhombic a sammason. Suro alloyed ironben, dunotəbedə dalil carbonbe suro lattice subedəro təkkənadəbe səkə, bannatəga dabcin cidiya kazəyi mashinyeben. Alloyingdə raksə loktə gade suwudin shidonyi karewa mashinye lejinma. Loktu nguwuson, karewa mashinye do nzunduye tətandəna də, nəm ductility-a elongation-a kəndaram su tahirye-a lan kara, shi do carbon kəltəlan fulutin ma.
Su də suro bloomery furnace yen saa duwu kadaro tətandin, amma sha kura-kura lan faidatə badiyetə ngawo duluwuwa tandobe ngalau karnu 17th belan gattəna lan, loktə blast furnace bega kuru crucible steel bega gattəlan. Ngawo adəben duluwu Bessemerbe lardə Englandbe dawu karnu kən 19thben, kuru ngawodən furnace kawudo kaatabe. Tando Bessemerbedən, zaman su ngəwuro tətandinbe bəlin badiwono. Su kəskedə su tətandənadəga falzəna. Lardəwa Germanbedə sandima su tandoma kurawo suro Europeben karnu kən 19thben.[3] Su tando America ye də bəla Pittsburgh-a, Bethlehem-a, Pennsylvania-a, Ohio-a Cleveland-a lan tədin hatta datəgəram karni kən 20th yero saadənaro. Kərma dəro, su tando dinaye də China lan kara, shi do ne kashi 54% su dinaye suro saa 2023 yen sətandin də.
Futu gade-gade ngalwotəgəbe suro duluwudəben, alamanna basic oxygen steelmaking (BOS) yeyi, duluwuwa buroyedəga falzəna kuru waltə taman karewadəbe fulutə-a nəmngalwo karewa darebedəga sərain. Kudəro, ton biliyon 1.6 ma kozəna suye saa woson tətandin. Su zamanbedə daraja kadalan asutin kuru karafkawa standardbe kadaye fasarzana. Sanyaram suye zamanbedə shima sanyaram karewa tandobe kurawo dunyalan, amma kuru shima sanyaram duno-a kuru gas greenhousebe-a zauro sutuluyinmawo, shidəwo kashi 8% awo dunyalan sutuluwinbedə banazəyin.[4] Attəson yayi, sudə zauro waltə faidatin: shidə karewa dunyalan zauro waltəm faidatəye fal, kuru waltəm faidatəyedə kashi 60% dunyalan samin.[5]