Southern Ocean
| Part of | World Ocean  |
|---|---|
| Official name | Southern Ocean |
| Named after | south, Antarctica |
| Continent | Antarctica |
| Country | no value |
| Located in the administrative territorial entity | Antarctic Treaty area |
| Location | Southern Hemisphere |
| Coordinate location | 65°0′0″S 90°0′0″E |
| Coordinates of northernmost point | 60°0′0″S 0°0′0″E |
| Coordinates of southernmost point | 78°43′59″S 163°41′6″W |
| Shares border with | Kǝmaduwu Indiabe, Kǝmaduwu yalabe, Kǝmaduwu Atlantic yǝ |
Kǝmaduwu anǝmye, kuru shiga Antarctic Ocean lan nowotǝ, [1] shima nji anǝm kǝmoduwu dunyabewo, shido anǝm 60° S latitude ye dǝro gotin kuru Antarctica dǝga dǝrizana.[2] Nəm kuranzədə 21,960,000 km2 (8,480,000 mi2), shima kən indimiwo suro kəmaduwuwa uwuben, kəmaduwu Pacificbe-a, Atlanticbe-a Indiabe-a kozəna, kuru kəmoduwu Arcticbe-a kozəna.[3]
Cidi kəmaduwu anəmye shiro kurawo badə, bayan do anəm kəlakəl kən 60th ye lan kara də faidatə, Five Deeps Expedition ye kulassəna badiyaram kəntagə February ye saa 2019 lan. nəm cidinzə mita 7,434 (24,390 ft). Kazadala bəladəro letədəbe kuru kura maara njiye, Victor Vescovo, shawari cina kəla na shiro "Factorian Deep" gultindəben, su am bəladəbe DSV Limiting Factorbedən, shilan kənasartəna cidiyadəro buro salakkin kəntawu Februarybe kawunzə 3, saa 2019.[7]
Futu bəlawurowanzə saa 1770s yedən, James Cook ye tawatsəgəna kəla njidə latitude anəm dunyabe dəga zamzəna. Attǝson, ilmuwu cidibe so dǝye kasatsanyi kǝla shi Southern Ocean dǝ shima nji do Antarctic Convergence ye faltinma dǝro bayantǝyin ro — nasha kǝmoduwu ye do nji amusu, yalaro lejinma Antarctica ye dǝga nji Subantarctic ye dǝga kǝltǝna dǝn. kalangai anəmye kəmaduwu Pacificbe-a, Atlanticbe-a, Indiabe-a. Suro saa 2000 yen, shi International Hydrographic Organization (IHO) də dareram lan gashiptə dəga suwudə ngawo faida do Southern Ocean ye dəga faltəye asutəna lan, kuru kalma Southern Ocean də kərma dəro shima nji do anəm datəgəram yalaye dəro fəlejin ma.[9]
Kəmoduwu anəmyedə zauro faida'a dalildə shima reta kən indimi dunyabe thermohalinebedə, ngawo Atlantic meridionalbe nowatadən (AMOC).[10] Kambo AMOC yedei, shiye zauro kəndaram dunyabe faltəye lezəna, futu shidəye nəmgade kəmaduwubedəga sərana, [11] kuru shidəwo raksə circulationdəga zauro lejin au tipping point kozəna kuru cotto wurjin. Shi dareyedə futu yanawu dunyabe-a kuru faida awoa suro njibe-a lejin, karnuwa kadaro fuwujin.[12][13] Kawudo do lejin də shima awowa suro njiye dəga faljin.[14]
Ma'ana-a kuru kalma faidatǝ-a
Karapka Hydrographicbe dunyabeye "Southern Ocean" dəga kurzənadə hangal-hangallin nasha anəmbero lezəna tən saa 1928lan kitawunzə Limits of Oceans and Seasbedən.[5] Kalangai'a su'a kəmaduwu'a kuluwu'a yedə dunya sammason kasattəna loktu shi International Hydrographic Bureau də, shi done IHO'a kawuzənadə, samno dunyabe buro salakbedə yim kawu 24 July 1919 lan bowono. gana-ganaro anəmro lejin; tun saa 1953 lan, sha kakkadi hukumabe lan tutuluwuna kuru ofiswa hydrographicbe fatobe ro koltəna datəgəramnza nozaro.[citation needed]
IHO ye kəmaduwu dəga suronzəro səkkəna kuru ma'ananzə nji anəm 60th parallel south ye dəga waltəm kurunzə saa 2000 lan, amma adə'a kasattənyi, dalil awowa laa kəladən gənatə gozaa kozana nankaro, alamanna gashiptə su kəla kəmaduwu Japan ye lan. Fasari IHO saa 2000 ye dəga tartəgəna suro saa 2002 yen, kuru am laa suro IHO yen faidatain kuru karafka gade so ye faidatain, alamanna CIA World Factbook a Merriam-Webster a.
Gomnati Australiayedə kəmaduwu anəmyedə anəm Australiayen kararo gozəna (§ nasha Australiaye wune).[16][17]
Shi karapka geographicbe lardəbedəye kəmaduwudəga hukumamen suro kəntawu Junebe saa 2021-lan asuzana.[18][19] Kawu awo adəyero, futu ruwobe kəmaduwu dunyabe gade-gaden fəlezəna; susudəro suro kəmaduwu Pacificbe-a, Atlanticbe-a, kuru Indianbe-adə Antarcticaro saadənadə fəlezəna kəla mapnzə bakkata-a intanet-a indison.[20][21] Map baktəmasoye kalma Southern Ocean faidatayin də suro mapnzayen Hema Maps-a GeoNova-a mbeji.
Kawu karnu kən-20me
"Kǝmoduwu Anǝmbe" karno Kǝmoduwu Aethiopiabero, karnu kǝn 18th "Kəmoduwu Anəmye" də su do zaman kureye kəmoduwu Pacific ye au Pacific Anəmye, shi do ne bəladiya Spain ye Vasco Núñez de Balboa ye suwudə, kam Europe ye buro salak yin Pacific də'a asuzəna də, shi do ne yala Panama ye lan sha karəngəzəna də.[24] "South Seas" də awo kureye gənyi. Majilas Britishye saa 1745 lan lamba lamba yala-fəteye "Kəmaduwu Fəteye-a Anəmye-a Americaye" ro letəye kokkono.[25]
Authors də "Southern Ocean" faidata nji do nasha polar anəmye notənyi dəga dərizə kəlzana dəga suwudin. James Cook ye hawarzə kəla bəlawurozə kən indimiyen fəlezəna New Caledonia də sha kalangaizəna.[26] Peacockbe kitawunzə kəla cidiben saa 1795lan wono shidə "nasha anəm Americabe-a Africabe-a";[27] John Payne suro saa 1796ben 4 faidatəna.