Sound
.svg)
| Subclass of | acoustic wave, longitudinal wave  |
|---|---|
| Has use | Communication, hearing perception, Music |
| Studied by | acoustics, phonology, audiology |
| Used by | alarm clock |
| Opposite of | silence |
Kowodə awo doni dunowa tartəyinma awo elasticbe men tartəyinma. Suro ilmu physicsben, shiga bayantəna kəla shi wave mechanicalbe kəla pressureben au awoa gade shiro samənzənaben (misallo, na faltə), amma suro ilmu physiological-psychologicalben shidə maananzədə futu fantəbe.[1] Koworo hangal gənatəgədə awoa alakkata sammason gade-gade yaye, səmo adamganabedə frequencies kowobe 20 Hz lan səta 20 kHz ro saadənadəro hangal gənatəyin. Ngawo adəben, waves acousticbedə suronzən waves longitudinalbe mashinye mbeji. Misallo faida-a kuru faidatə-a kowoyedə suronzan kaya-a, nzunduwa fotowa lətaribe-a, təlam ciye-a kuru nasha ilmu kimiyabe-a mbeji.
Ma'ana Futu futu nzundube ANSI/ASA S1.1‐2013be koksənadə, futu kalmawa kowobe lardə Americabe, kowodə bayantəna:
"(a) Oscillation suro dunoben, kazəyiya, awoa sənanabe faltənza, awoa sənanabe nəmcintənza, awoa gadeso, awoa dunowa suronzan tartəyin (misallo, elastic au viscous), au awoa tartəyinma anyibe kəlan. (b) Awo səmobedə shido oscillationdəbe suro (a)ben bayantənadə."[2] Ma'ana kowoye nasha indi adəye wono kowodə raktə gotin futu wave motion suro awo laayen, kuru shiga awo stimulusro sədin, au awo fantəye shiro excitation gultində shi doni kowo asutə suwudinma, kuru shiga awo fantəyero sədin.
Sa ANSI/ASA S1.1‐2013 ye bayan kalma kowoye do U.S. acoustics lan faidatin dəga cin, kuru shima karafka gana do bayan dəga zahirro bayanjin ma, [3] [b] physics a kuru engineering texts də nguwusoro bayanjin kəla awo do tartəyin ma. gǝrǝmtǝ. Nawa jili anyiye kowodəga bayanzana kəla awoa mashinyeben (misallo, duno au awoa sənanabe təgəndonza) shidəwo awoa dawu-dawulan bəlawurojinma kuru suronzan awoa dawu-dawulan nəmgade-gade mbeji (compressions a kuru rarefactions a), shi awodəwo asutəram asutəbe-a kuru nəmkalkal ilmu kimiyabe-aro gotənadə.[4][5][c]
Kowowa Hawar kura: Acoustics Acousticsdə shima kəra ilmu kimiyabe nasha kadabe kəla waves mashinye-a, vibration-a, kowo-a, ultrasound-a, kuru infrasound-a suro gasbe-a, nji-a, au awo cibbube-ayen. Ilmuma kimiyabe do fannu kowoye lan cidajin də sha acoustician lan bowotin, amma kam do ne ilmu kowoye gozəna də sha ilmuma kowoye gultin.[12] Shi nzunduma kowobedə, gadezəna, awo shiro hangalzəgənadə shima kowo gotə-a, faltə-a, tuskatə-a, kuru waltəm yasa-a.
Faidatə acousticsbedə nashawa zamanbe kadalan təwandin. Fannuwa sənanadəye suronzan aeroacoustics-a, alamawa kowobe-a, kowo garbe-a, bioacoustics-a, electroacoustics-a, kalla korbe-a, kowo kaiyyabe-a, kalla kaltəgə-a, psychoacoustics-a, mana-a, ultrasound-a, kowo cidiya njibe-a, kuru vibration-a mbeji.[13]