Siege of Shaizar

Shaizar'a bətərəmtədə kəntawu Aprilye kawunzə 28 lan səta kəntawu Mayye kawunzə 21 ro saadəna, saa 1138. Askərra kəlakəlbe mairi Byzantinebe-a, kərmai Antiochbe-a, lardə Edessabe-adə Syria musulummabero bətərəm sadəna. Sandiye məradənza kuradən duno'atə, bərni Aleppo, askərra kəristabe kəllatadə naptəramma duno'a kada goza kuru darerammo Shaizar, bərni kura Munqidhite Emiratebedə'a bətərəmzana. Butəramdəye bərnidəga səmowona, amma citadeldəga səmowonyi; adəye səkə Emir Shaizar ye zarzə'a biyazə kuru mai Byzantine ye dəro cidazəna. Askərra Zengi ye, shima mai musulummabe kura nashadəyedə, soja'a kəlakəltəwu'a kəriwuzana amma zauro duno'a sandiro kəriwuro tajirwa gotəro. Kamfen dəye nəm gana kərmai byzantine ye kəla lardə'a Crusader yalaye'a kuru məradə fal kate mairi'a Latin ye'a mai Byzantine ye'a də'a fəlezəna.

Ngawo

Tajirwa diyaye Balkans lan au Anatolia lan, Hungarians'a kəriwuzana suro saa 1129 yen, kuru Anatolia Turks'a kəriwu'a kəriwu'a 1130 lan səta 1135 ro saadənan, mai Byzantine ye John II Komnenos'a amariya cina. Levant, na do shiye Byzantium ye kəla kərmai Crusader States ye dəga dunowaro sədin ma kuru hakkinzə-a nəm kərmaizə-a kəla Antioch yen sədin ma. Hakkuwa anyi Treaty of Devol 1108 lan badiyetə, amma Byzantium də raksə sandiya mbuzayin ba. Dawari do Antioch lan kərmaitəye məradətəna də shima kərmai Byzantine ye kəla Cilicia yen waltəm mowo. Suro saa 1137 yen, mai dəye Tarsus'a, Adana'a, Mopsuestia'a kərmai Armenia ye lan kəriwuzəna, kuru suro saa 1138 yen mai Levon I Armenia ye də'a yallanzə'a nguwuso'a Constantinople ro cado.[1] [2] [3] [4] [5] Cilicia kərmaitədə shima diwal kərmai Antiochbe Byzantinesro kazə. Soja'a Byzantine ye duno'a də'a isayin dəro wumiya, Raymond Poitiers ye, mai Antioch ye'a, Joscelin II, count Edessa ye'a də, kərmai mai ye də'a kasatsana. John ye Antioch'a kəla kəltəro mazəna kuru, ngawo Fulk, mai Jerusalem ye lan izni gozənayen, Raymond Poitiers ye bərni də'a John ro kəltəro kasatkono. Shi tawadə do Raymond ye John ro daraja cina də, zahirro Treaty of Devol lan kara, amma adəga kozəna. Raymond, shi do ne mairi Antioch ye ro asuzana ma də, Emperor ro Antioch ro gayinro wadə gozəna, kuru bərni də'a Aleppo'a, Shaizar'a, Homs'a ro cinro gozəna.kuru Hama lan sandi anyi muslǝmma lan kǝriwuzana dǝn. Raymond də daji kənasar bəlin dəga sunotin kuru Antioch də waltə kərmai dəga sunotin.[6][7]

Kemfen

Suro kəntawu Februaryben, kasuwu-a bəlawurowu-a Aleppo-a bərniwa musulummabe gade-a sammaso cita kəla dawariwa askərraye fuwujinben hawar kənjoro. Suro kəntawu March yen, soja'a mairibedə, maara cidiye bətərəmtəye nguwu'a, Cilicia lan Antioch ro farza kuru soja'a Antioch-a Edessa-a yedə, kuru kamfani Templars ye'a, sandiya kəllata. Sandiye kalangai watəmayero farza Balat'a səmowona. Yim kəntawu Aprilbe kawunzə 3 Biza'aro nazaana shidoni kawu uwuro lezənadə. Booty kada bəladən təmzaana, shidoni Antiochro waltəgənadə, amma convoydəro askərra musləmmaye bətərəm sadəna kuru nashanzən zamzana. Aleppo dəga ajabbaro təmatəna.Attəson yayi, kura musulummabe duno'a Syrialan, Zengidə, Hama karəngədən butəram sədin, shidoni askərra Damascenebe sətanadə. Shiye baritǝgǝ sǝtǝna kǝla cidawa Emperorbe dǝro duwaro Aleppo ro duno gǝnatǝro. Yim kəntawu Aprilbe kawunzə 20, sojia kəristabedə bərnidəro bətərəm sadəna amma zauro faitəna. Kinnamos ye rifot cina kəla nji ba nasha Aleppo ye də shima dalil do sha zauro butəgənyi ro. Mai dəye daji soja'a də'a anəmro zuzə fato'a kəriwube Athareb'a, Maarat al-Numan'a, Kafartab'a də'a səmowona, nyiyanza bərni Shaizar'a səmowo. Waneye Shaizar də sha karrada dalil shidə kərmai Arabbe kəlanzəye, kərmai Munqidhitebe sətanadə, kuru adə nankaro Zengiye shiga faidaro gozənyi shiro banaro isayinro; kuru Shaizar'a kəngadə bərni Hama'a bətərəmro kazəyin.[8][9][10][11]

Bətərəm

Mairi'a Crusader ye də kamanza'a John'a shakkatə, kuru ndumaye kamfani dəro riwa sədinro saraanyi. Raymond ye Antioch ro njista'a səraana, shi do bərni kəristabe; kərmai kəla bərni Shaizar au Aleppo ye lan, nəm nguwu musulumma ye kuru Zengid ye bətərəm nza nguwu, ganaro waljin. Am kəlakəlmanzəye kəla bətərəmdəyen məradənza ganadə nankaro, Emperor də bana gana laa sandilan koltəna.[12] Ngawo kəriwuwa buroye lan, John II ye soja'anzə'a yakkəro yakkono kəla lardə'a soja'anzəye lan: Macedonians (am Byzantines ye); 'Kelts' (ma'ananzə Normans-a Franks gade-a); kuru Pechenegs-a (Turkicbe suro cidiben kara). Division woson balimiyanza'a kareyanza'a mbeji, kuru kawu bərnidəyero fəlezayin am faitəmaso'a kəriwutə nankaro.[13][14]John ye zauro kəriwu kəla kəristayen sədin yayi loktu kəriwu Syria yedən, kəlakəlmanzə Raymond of Poitiers-a Joscelin of Edessa-a də sandiya camp nzadən dice bikkezayin kuru kəlelezayin susu banatəro. Misalnza nankaro, nəmngəla askərranzayedə fulutəna. Mai shiro Emperor gultindəye zortənzədə raksə mairi indidə'a cida ngəlaro sədin. Fatowa Latinbe-a Musulummabe-aye duno Johnbe-a nəmkərawunzə-a kəla bətərəmdəga sharatəyen bayanzana. Suro kəla kəltəramzə dinarbedən, Johndə zauro askəranzəro ndəlamtəgəlan cidajin, injinna bətərəmtəyedə wujin kuru am tunuzanadəga banajin. Garuwa Shaizarbedə trebuchets maara cidibe Byzantinebedəye sha zamzəna. Tada Emir ye də, nazəmuma, ruwotəma kuru diplomat Usama ibn Munqidh, banna do kəriwu Byzantine ye sədəna də'a ruwozəna, shi do fato samma missile fal lan wurjin ma.[14][15][16]Bərnidə'a səmowona, amma citadeldə, kəla cidiyen nzəliwo'a nəmkərawu am shiga faitəmasoye'a, bətərəmro kasatsənyi. Dareram lan, Zengi ye soja banaye sabsə kuru nasha Shaizar yero lewono. Soja'a banayedə soja'a kəristabedə'a gana amma Johnye injinzə bətərəmyedə kolzə shiro letəro wazəna, kuru kəlakəlnzə'a mbərsanzəyi. Loktu allan, Sultan ibn Munqidh, Emir Shaizarbedə, Johnbe cidanzəro waltəro kasatsəna, kuru zar ngəwu biyazə kuru haraji saa-saaye biyazə. Kuruson tewur shiro jewels gultində-a kuru kərmu shawa-shawa Constantine the Great nankaro tədənaye mbeji, shidəwo Romanos IV Diogenes lan Seljuk Turksbe kəriwu Manzikertben sətanadə. Johnye, hal kəlakəlwunzəye shiga səsangənadə, wazənaro awo shiro tinadə kasatkono. Yim kawu kəntawube 21 kəntawu Mayben, bətərəmdə cizəna.[18][19][20][21]

Ngawo

Askərra Zengibedə kəristanna ngaworo kalaksayin dəga kəriwuzana, amma askərradəga letəro dabtəro raksayi. Antiochro waltəgənadən, Johnye bərnidəro kəlele laa sədin. Sonyayi, Raymond-a Joscelin-a ye wadə gar kura Antioch ye də'a Emperor ro yiwo də'a dawarzayin, kuru bərni də'a John'a am Greek ye'a ro hangal za'a səsangəna. Sa Anatolian Seljuks ye Cilicia ro bətərəm sadəna fanzəna lan, kuru am Antiochene ye sha mairi lan butəram sadəna də, John ye məradənzə citadel ye dəga kolzəna. Shiye duno cina, sonyayi, Raymond-a Jocelyn-a ye nəmkamza bəlintəgəro. Johnye sandiro wono shiye sojanzə-a waltə cidanzə sandiga diwo nankaro. Daji Antioch kolzə sultan Seljukbe Mas'ud (r. 1116-1156) dəga azabtəro nyazəna kuru dare Constantinoplero waltəro. John ye awo gade sədənyi amma Syria kolzə məradənzə gana laa asutəna.[22][23]Lamarra kəriwudəye fəlezəna kərmai do mai Byzantine ye kəla lardə'a Crusader ye lan gozəna də, daraja do shiro cin də'a, faida'a zahirye gana. Latins də nzəliwo do kərmai cintəye sandiro cowondo sa kərmai musləmma Syriaye sandiya zorzanadən. Sonyayi, loktu duno askərra Byzantine yedə nashadən fəlezanadən, məradənza kəlanzabe-a nəm kəlanza siyasabe gozaa kotə-adə sandiro zauro faida'a awo faida'a kəristabe Levant lan kəlakəl Emperor'a sədin də'a kozənaro.[24][25][26]Futu Niketas Choniates ye gargamzə badiyaram karnu kən 13th ye lan, John II də Syria ro waltəna suro saa 1142 yen, Antioch'a dunon səmowo kuru kərmai Byzantine ye dəga təmzayin, am Syriaye'a Armenian ye'a də banazayinro təmazəna.[27] Kərmunzə suro saa 1143 yen, dalil tajirwa baraye lan, kawu məradənzə adəga sədinro. Tadanzə-a kuru waratatəmanzə-a, Manuel I (r. 1143-1180), soja'a bawanzəye'a Constantinoplero waltə kərmainzə'a səmowo nankaro, kuru dama Byzantinesye Antioch'a kəriwutəyedə fatsəgəna. Raayi Michael Angold ye lan, kərmu John ye də zauro awo faida'a kəla am kura'a Latin ye dəro, sau shiro kattuwu goza kotəro zauro zaujin.[28][29][30]