Rhine
| Native label | Rhein  |
|---|---|
| Origin of the watercourse | Tomasee |
| Mouth of the watercourse | North Sea |
| Lake on watercourse | Lake Constance |
| Drainage basin | Rhine basin |
| Basin country | Switzerland, Liechtenstein, Germany, Netherlands, France |
| Located in/on physical feature | Viamala, Alpine Rhine Valley, Rhine Valley |
| Coordinate location | 51°58′51″N 4°5′35″E, 46°37′57″N 8°40′29″E, 47°39′58″N 9°10′43″E |
| Catalog code | 01, 10506 |
| River regime | nival regime, Q3455080 |
| Distributary | IJssel, Waal, Nederrijn |
| Waterbody number | CH/1 |
| Has list | list of bridges over the Rhine, list of bridges over the Rhine 1853 |
Rhine (/raɪn/ RYNE) də shima kəmoduwu kura Europe ye fal. Kəmoduwudə canton Swissbe Graubünden suro anəmgədi Swiss Alpsben badijin. Shidə nasha kalangai Swiss-Liechtensteinbe, kuru nasha kalangai Swiss-Austriabe. Lake Constance lan cidiyazənadən, nasha kalangai Swiss-Germanbe ro walzəna. Ngawo adəyen, Rhinedə kalangai Franco-Germanbe ngəwuso bayanzəna. Daji nasha yalabe lan lejin German Rhineland men. Daryedə, Rhinedə fətero lezə Netherlandsro gayin, gana-ganan kuluwu yalabero suluyin. Nasha 185,000 km2 yeyi fəlejin.
Sunzədə Gaulish Rēnos lan gowotə. Kəriya Germanye indi kuluwudəye sunzan bowotəna mbeji North Rhine-Westphalia-a Rhineland-Palatinate-a, bəlaa kada adən (misallo Rhein-Sieg). Fatowa Bas-Rhin-a Haut-Rhin-a suro Alsace (France) yedə sandiya su kəmaduwudəyen bowotəna. Bəla'a laa shitinyiye də sunza sodə, alama Rheinau so, Stein am Rhein so, Rheineck so, Rheinfelden (Switzerland) kuru Rheinfelden (Jamani) so.
Shi hukuma dunyabe kəla Hydrologybe Rhine Basinbedə (CHR) kuru EUWID-aye kəla kəmoduwudə zaumaro nəmngəwunzə fulutin, au cotto harjin waneye suro saa 30 səta 80ro saadənan, dalil tajirwa yanawube nankaro.[1][2]
Rhine də shima kəmoduwu kən indimi kuruwu Europe dauye-a fəteye-a lan (ngawo Danube yen), alamanna kilomita 1,230 (mi 760) yeyi, [notə 1] kuru awo surodən suluwin də alamanna 2,900 m3/s (100,000 cu ft/s). Kuru suronzən nji njiye zauro duno'a Europe lan, shi Rhine Falls də mbeji.
Rhine'a Danube'adə kalangayya Roman Empire yalabedə gozəna, kuru Rhinedə diwal njiye zauro faida'a kasuwu'a karewa'a cidiro suwudin tən zamandən. Castle'a nzǝriwowa kǝriwunzǝn gartǝna dǝye darajanzǝa fǝlezana kǝla zawal njiye daula Holy Roman Empire ye dǝn. Suro bərniwa zauro faida'a kura kura Rhine ye dəyen sandima Cologne'a, Rotterdam'a, Düsseldorf'a, Duisburg'a, Strasbourg'a, Arnhem'a, Basel'a.
Su Jili su Rhineyedə (Latin Rhenus; Rhin Faransaye, Rhin Italiaye, Reno Romanshye au Rein, Dutch Rijn, Alemannic Ry, Ripuarian Rhing) [3] təlamma zamanyedən samma su Gaulishye Rēnos lan gowotə, shidoni zaman Romanyen Rhenus lan gotənadə (1st) Greekbe (Rhēnos).
Ruwodə Rh- suro Nasarayen Rhine kuru suro Jamusyen Rhein kuru Faransa Rhin də dalil ruwo Greekye nankaro, amma kowodə -i-də dalil Proto-Germanicye su Gaulishye gotə nankaro *Rīnaz, Frankish kureye men Nasara kureye Rín cin,[9] Duarlyc kureye Rín. Rijn (kuru Ryn au Rin lan bowotin).[10]
Kawu diphthong Germanbe zamanbedə Rhein (kuru Romanshlan faidatin) Rein, Raində shima fuwutə Germanbe dawube zaman zamanbe badiyarammadən, su Alemannicbe Rhi(n)də kowo kureyedə rozəna. Alemannic lan, datəram -n suro pausaben tutuluwudə fuwutə karəngəbe; jili Rhin də nguwusoro təlamma Lucerneseyen gənatəna.[11] Rhingdə suro Ripuarianben kara, futu Rheidə, Rhoidə suro Palatineben. Amma təlamma Spainyedə kowo Germanicye Rin-də gozana yayi, Italiya, Occitanya, Portugueseyadə təlamma Latinye Ren-də goza.
Su Gaulishye Rēnosdə (Proto-Celtic au kawu Celticyero[notə 4] *Reinos) shidə jili su kəmoduwuye shidoni fərtə Proto-Indo-Europeyen gartənadə *rei- "natə, letə, kaso", kuru su gaden təbandin alammaanna Reno Italyyedə.[notə 5]
Jinsi manaye su Celticyedə (kuru Greek-a Latin-a lan gotənadə) konga, kuru sudə kongaro kara suro German-a, Dutch-a, Faransa-a, Spanish-a Italian-ayen. Su kəmoduwu Nasarabe kureyedə shiga konga-a kamu-aro kalaktəna; kuru shiye gotə Icelandicbe kureyedə kamuro kalakca.[13]
Ilmu cidiye
Nashawa Rhinebe: Rhine-Meuse-Scheldt delta Rhine Cidiyabe Rhine Dawube Rhine Samibe Rhine kura Kǝmaduwu Constancebe (Rutunyi, kururo, kururo) Alpine Rhine-a, Ngǝla-a, Ngawo-a Rhine ye fərtənzə Map kəla kəltəbe nankaro, nadə ratne: Map. Nəm kuruwu Rhine yedə "Rhine-kilometres" lan ngaltin (Rheinkilometer), ngal doni 1939 lan fəlezanadə shidoni datum 0 km lan səta Kotowo Rhine Dinaye bərni Konstanz yedən, datəgəram fəte kəmaduwu Constance yedən, Hook Holland ye ro saadin.
Kəmoduwudə zauro kasarrataro walzəna dalil cidawa canalbe kada karnu kən 19th-a 20th-a lan tamotənadə nankaro. kilomita 1,232 (mil 766) ro gozana Dutch Rijkswaterstaat ye suro saa 2010 yen.