Pneumonia
.jpg)
| Subclass of | lung disease, lower respiratory tract infection, pneumonitis  |
|---|---|
| Has cause | infection, aspiration pneumonia, smoking |
| Health specialty | pulmonology, infectious diseases |
| Medical examination | chest radiograph, computed tomography, sputum culture |
| Possible treatment | oxygen therapy |
| ICD-9-CM | 483.8, 486, 484.8, 483 |
| ICPC 2 ID | R81 |
Pneumonia də shima yanayi donyi fufu lan futujin ma, shi donyi kasam gana donyi alveoli lan notəna ma dəga lejin ma.[1][2] Alama’a də suronzan kasa’a harzəna, karəgə zau, kawudo, yintə zau’a.[3] Shi nəmzau kəndaramdəbedə gade-gadejin.[4]
Pneumonia də shima awo do virus au bacteria lan tuwandin ma, kuru nguwusoro microorganisms gadeye sha suwudin ba.[a] Kambosoro awo do kwasuwa suwudin də asutə zauro zaujin. Diagnosis də nguwusoro alama-a kuru zahirro kulastə-a lan kara.[7] X-ray kərtəbe-a, bu ngaltə-a, kuru ada sputumbe-adə banaza kosuwadəga tawatsəyin.[7] Kwasuwadə na shiga təbandindəro yaktin, misallo bəla- au liyitarilan təbandin au nəlewa-a kəllata pneumonia.[17]
Awowa donyi kasuwa pneumonia ye suwudin ma so dǝ sandima cystic fibrosis, kasuwa donyi suro kǝrǝn lan dajin ma (COPD), kasuwa sickle cell ye, asthma, kasuwa shiwur ye, karǝgǝ faidajin ba, gargam tawa kǝnzaye, kasa sǝtayin ba (misallo ngawo stroke yen), kuru kasuwa donyi suro lan faidajin ba ma.[5][18]
Kalimiwa kwasuwa fufube laa kaltəgəbe mbeji (misallo kwasuwa Streptococcus pneumoniae-a, kwasuwa influenzabe-a, au SARS-CoV-2-a) mbeji.[9] Duluwuwa gade faitəyedə sandima musko kəlta kasuwa faitəro, alamawa yintəye zauro battiro kurun dio, kuru tawa kənza ba.[9][19]
Kurunnadə dalil shiro səkənadən kara.[20] Pneumonia də dalil bacteria ye lan tuwandin ro kurun kwasuwaye lan faidatin.[10] Pneumonia də zauro zauro waljiya, kam do kwasuwadəye zamzəna dəga suro liyitariyen təkkin.[20] Oxygen theraphy lan faidatin loktu oxygen ganaro waljiya.[10]
Saa woson, pneumonia də am miliyon 450 yeyiro lejin dunyalan (7% nəm nguwu jamaye) kuru am miliyon 4 yeyiro kərmu suwudin.[11][12] Karnu kən 20th lan antibiotics-a kalimi-a təbandənadən, kənəngatə zauro ngalwozəna.[11] Sonyayi, pneumonia də shima dalil kərmuye kura lardəwa fuwutə sadinma so lan, kuru kate am kurawa, am ganawa, kuru am dondi zauro zauro.[11][21] Pneumoniadə ngəwusoro loktu kərmube karəngəzənadəga ganajin kuru adə nankaro shiga "sawa caridəbe" lan bowotin.[22][failed verification]
Loktu: minti 4-a second 7-a.4:07Subtitles mbeji.CC Kasarrata bidiyobe (ruwo) Alama-a kuru alama-a Kurtə tiyi adamganabe alamawa kasuwa pneumoniabe fəlejin Alama’a kasuwa pneumoniaye Am donyi infectious pneumonia lan tuwondin ma dǝ, nguwusoro kasa zauro sǝdin, fever donyi shaking chills, yintǝ daftǝ, karǝgǝ zau au zau fanjin loktu yintǝ zauro dunowa lan, kuru yintǝ tǝrayin.[8] Am kurawa lan, tuskadə shima alamaram zauro nowatawo.[8]
Alama-a kuru alama-a duli cidiya uwuyedə sandima kawudo-a, kasa-a, kuru yintə duwa-a zau-a.[23] Fever də zauro noata gənyi, sau shidə kwasuwa gade kadalan wajin kuru am kwasuwa zauro ngəwu'a, kəmbu ba'a au am kura'a lan bawo. Nzəralan, kasadə ngəwusoro duli kəntawu 2 sətənyilan bawo.[23] Alama-a kuru alama-a zauro zau suro ndulibedə suronzan karayi blue-tinged, kəmbu rawo ba, suro suro, suro suro, temperature zauro zau, au hangal fulutə.[23][24]
Bacteria-a kuru virus-a donyi pneumonia lan tuwandin ma dǝ alamaram samunnam suwudin.[25] Dalilwa laadə alamaram lətaribe kureye'a leyata, amma taganasbe gənyi. Pneumonia donyi Legionella lan tuwandin ma du, suro zau, suro lan, aubiya tuska lan wajin.[26] Kwasa fufube donyi Streptococcus pneumoniae lan tuwandin ma dǝ, shi donyi sputum launuwa rusty ye lan tuwandin ma.[27] Pneumonia do Klebsiella ye suwudin də, suro lan bu mbeji shi do ne "jelly currant" lan bowotin ma.[28] Bube (hemoptysis lan notənadə) waneye kasuwa tiyibe-a, Gram-negative pneumonia-a, suro fufube-a kuru ngəwusoro bronchitis-a lan wajin.[24] Pneumonia donyi Mycoplasma pneumoniae lan tuwandin ma du, futu lymph nodes ye dawu lan, zau fanjin, au kasuwa sǝmobe dawuye lan wajin.[24] Fufuwa virusbedə ngəwusoro suro njiyelan fəlejin kuru pneumonia bacteriabedəa kozənaro.[25] Pneumonia də gargam lan sha "typical" a "atypical" ro yakkata kəla awo do ne shiro bayantəna də shima awo do ne suwudin ma.[29] Attəson yayi, hujjaaye nəmgade adəga banazəgənyi, adə nankaro kərmaaro duno təkkənyi.[29]