Paganism
Adin kəristabe buroyedən, adin kəristabe (Latinlan: paganus, lit. 'rustic') sammason adin gade-gade am sammabe adin kəlanzabedəro maanazə.[1] Taganasmaro, ndu yayi adin Abrahambe suro Daula Romanben kəngatəyidə fəlejin. Kamsodə daraja paganbero cukkuro dalil bəladiya-a kəriye-a nəm nguwu kəristabe'a leyata au dalil soja Christbe gənyi nankaro (miles Christi).[2][3] Kalimawa tilo suro kitawuwa kəristabe zamandəyen faidatənadə sandima heathen-a, Hellene-a, kuru gentile-a.[1] Kamdə adinye au kəristabe fəlejinmadə shima sada'a adinbedəro njilartəwo,[4] shidoni adin Greco-Romanbedəye falnzə.[4] Paganismdə "adin talaabe" suro tafakar Kiristaben fəlezəna.[1][5]
Loktu-a ngawo-a zaman daubedən, kəristasodə kalma "pagan"də kufu kəristabe gənyiro faidatayin ilawa kattuwube nzasararo.[6][7] Futu kalmadəbe polytheismro faidatəbedə, attəson, gashiptəna.[8] Suro karnu kǝn 19thben, paganismdǝ shiga kǝlanza bayantǝgǝro gozana kuru jamiwa kisandiwu gade-gade dunya kurebedǝye ilhamzagǝna. Suro karnu kən 20miben, am adin kərdiabe zamanbe-a, letəgəramma kərdiabe zamanbe-a, kuru adin polytheisticbe waltəm gartəmaso-aye sha kəlanza bayantəro faidatana. Adawa paganbe zamanbedə ngəwusoro nzasarawa au kəndowa (misallo ibada alagəbe) adinwa dunyabe kura-kuradəga gadezana.[9][10]
Ilmu zamanbe kəla adinwa kurebe-a nzasarawa-adə nasha kadalan kedo, kulashi fannu anthropologybe-a, shaidawa kareya kaduwube-a, falsafa təlamma kurebe-a, ruwotəwu kurebe-a kəla adawa nowata kureben. Adinna zamanbe ngəwuso kuro mbejidə kururam dunyabedə bayanzana kəla shi adindəbe nəmngəwunzə, nəmngəwu, nəmngəwu, au nəmngəwu, amma laadə nəmngəwu.[11][12][13]