Netumbo Nandi-Ndaitwah
| Sex or gender | female  |
|---|---|
| Country of citizenship | Namibia |
| Family name | Nandi, Ndaitwah |
| Date of birth | 29 Lailahar 1952 |
| Place of birth | Oshana Region |
| Spouse | Epaphras Denga Ndaitwah |
| Occupation | politician, minister |
| Position held | Minister of Foreign Affairs of Namibia, Member of the National Assembly of Namibia, Deputy Prime Minister of Namibia, President of the Republic of Namibia |
| Educated at | University of Keele |
| Member of political party | SWAPO Party |
[1][2]Ndemupelila Netumbo Nandi-Ndaitwah (29 October 1952 lan katambo), sunzə NNN, siyasama Namibiayǝ shidoni kərmaaro kura lardə Namibiayǝ kən uwumi kuru kərmaaro kura lardədəye tən kawunzə 21 March 2025 lan.Shiyǝ nəm kura siyasabe-a ministabe-a kuru cidawa kada suro jamiyya SWAPO-a gumnatinzə-ayen loktu saa 57-yelan sədin. Shima kamu buro salakye kura lardəye SWAPO (Karafka Jamaye South West Africaye) suro saa 2024. Suro saa 2017 yen, Nandi-Ndaitwah də banama kura lardəye SWAPO ye karrada, kamu buro salakye nasha shima dəro cidazəna.Nandi-Ndaitwah də banama prime minister Namibia ye saa 2015 lan səta 2024 ro saadənan, minista nəm kam kate lardəwa ye'a kəlakəl'a December 2012 lan səta 2015 ro saadənan, kuru minista kor-a bəladəriye-a March 2010 lan səta December 2012 ro saadənan.
Kǝnǝnga buroye-a kuru ilmu-a
[yasa | usullu yasa]Netumbo Nandi də sha yim kawu kəntawube 29 kəntawu October bǝ saa 1952 lan katambo shiro Justina Nekoto Shaduka-Nandi-a Petrus Nandi-a suro Onamutai, Anəm Fəte Africaben, kuro karəngə kalangai nasha Ohangwena-a Oshana-a Namibiaben. Babanzədə maləm adinbǝ Anglicanbe. Shidə kən ləgarme suro nduli 13 bǝn.Ndaitwah də kərazəna St. Mary's Mission Odibo lan.
Nandi-Ndaitwah də siyasa lan cida badiwono, sa'anzə 14 lan daraja SWAPO yero kara. Nandi-Ndaitwah də tinyi am adawaye nganzazanaro wallono, shiga gəratəro dunozəgəna.Nandi-Ndaitwahdə suro saa 1973 yǝn bəladiyaro lezə kuru jamiwa SWAPObero Zambiyadəro karaa. Dararam SWAPO ye Lusaka ye dən cidawono saa 1973 lan səta 1975 ro sadənan kuru moranti Lenin ye komsomol ye dəro kərawono saa 1975 lan səta 1976 ro sadəna lan.Shiye diploma cida-a cida-a karapka nəmzaye communistbe lan tamozəna. Suro saa 1987 lan, diploma digiri ngawoye kəla cidaram gomnatiye-a cidawu-a yen səwandəna na Glasgow College of Technology yen, suro United Kingdom yen, kuru saa 1988 lan, diploma digiri ngawoye kəla nəmkam ndikate lardəwa dunya bǝ lan jami'a Keele yen səwandəna, kuru suro UK yen.Suro saa 1989 yen, Nandi-Ndaitwah ye degree master ye kəra diplomacy ye lan səwandəna, kuru jami'a Keele yen.
Ngawo karno November 2024 ye lan, shiro daraja Doctorate ye cida diplomatic ye-a jama mewu ye-a lan cedo.
Cida siyasabǝ
[yasa | usullu yasa]Nandi-Ndaitwah də banama wakil SWAPO ye Zambia lan saa 1976 lan səta 1978 ro saadənan kuru wakil kura Zambia ye lan saa 1978 lan səta 1980 ro saadənan.Shidə wakil komiti dawube SWAPOye saa 1976lan səta 1986ro saadənan kuru karapka kamuwa lardə Namibiabe (NANAWO) kura saa 1991lan səta 1994 ro saadənan. Shidə wakil majalisa lardə Namibiaye tən saa 1990 lan.Shidə banama minista nəmkam ndikate lardəwa dunyabe-a kəlakəl-aye saa 1990 lan səta 1996 ro saadənan kuru buro salakkin daraja ministabe suro saa 1996yen naptə darekta kura lamarra kamuwabe Ofis kura lardəbedən, nadən har saa 2000 ro cidazəna, cidiya kura lardə Namibia bǝ buro salakbe, Sam Nujomaben. Cida adəlan, Nandi-Ndaitwah ye fasaldən cidazəna kate gomnatiye-a, nasha kəlanzəye-a, kuru nasha jamaye-a kəla faraskəramma gomnatiyǝ kamuwa-a nduli-a banatəyen. Loktu adəlan, Namibiaye letəramma jinsiye lardəye (1997) koktəna. Walawa gade jinsiye kəla nəmkalkal am nyiyazanaye (1996) kuru doka nəmzalumye kəriwutəye (2000), nəmzalum nyiyaye asuzənadə, nəmkalkal jinsiye ngalwotəgə-a fitəna jinsiye fulutə-aro kokkada.Suro saa 2000-yen, shiga Waziriro kalakca kuru fotfoliwo Lamarra Kamuwabe-a Nǝlefa Dulibe-a cedo. Suro saa 2003 lan, Domestic Violence Act (2003) dəga banazə duli-a kamu-a kwanza-a fitəna fatolan wajin dəro faitəro kozana. Suro saa 2022 yen, awo laa faltəna kəla duli fatolan nzəliwo sa’anza 18th ye kozənaro. Saa 2005 lan səta 2010 ro saadənan, shidə Waziri Hawarbe-a Warmatəgəbe-a suro majalis Namibiaben. Daren shidə minista kor-a bəladəriye-ayero wallono hatta kabinet kura faltəna suro kəntagə December saa 2012-yen, shilan shiga minista lamarra diyabero wallono, cidadə tun sunzə International Relations and Cooperationro faltəna.Cidiya kura lardəye Hage Geingob yen, Nandi-Ndaitwah də banama minista yero sha wallono suro kəntawu March ye saa 2015 yen, kuru shiye minista nəm kam kəla kəltə'a lardə'a dunyabe'a ro wallono.[19] Nandi-Ndaitwah də suro komiti dawuye SWAPO ye-a kuru komiti siyasaye-a indison napsəna. Shidə kuru secretary jamiyyadəye kəla hawar-a kuru sabtə-ayen kuru, adə nankaro, shima manama SWAPOye kurawo.