Natasha Hadiza Akpoti
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Nigeria |
| Given name | Natasha |
| Date of birth | 1979 |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Occupation | lawyer, politician |
| Educated at | University of Abuja, University of Dundee |
| Academic degree | honours degree |
| Member of political party | Social Democratic Party |
| Personal pronoun | L484 |
Natasha Hadiza Akpoti
(9 December 1979 lan katambo) siyasama Nigeria ye kuru lawyer shidoni wakil majalisku lardə Nigeria ye kən 10th ye wakiljin ma suro saa 2023 yen. Akpoti də baanzə Nigeria ye kuru yanzə Ukraine ye sha katambo, Jamiya Abuja yen kərawono. Kawu siyasaro kəljinro kuru kamfen majalis kuraye sədinro loktu karno gomnati kəriye Kogiye 2019yen[1] cidiya jamiyya Social Democratic Party yen,[2]shiye faraskəram gartuwuye (BHIIP) dəga kokkono. Akpoti dəro lamba fuwuma kamuwa Africa ye Jewel Taylor, banama kura lardə Liberia ye kureye dəye cina. Ngawo cidanzə kəla Ajaokuta Steel Mill waltəm bəlintəgəyen, shiye lamba kura lardəye kəlakəl injiniya Nigeria ye lan səwandəna suro kəntawu December saa 2017. Shiga senatorro karrada cidiya People's Democratic Party yen suro saa 2023 yen.[3]
Kənənga-a cida-a buroye
[yasa | usullu yasa]Akpoti də shima kən indimi suro tada diyau Jimoh Abdul Akpoti ye, siyasama Nigeria ye kəriye Kogi ye, kuru Ludmila Kravchenk, asalnzə Rakitna, Chernivtsi, Ukraine ye; kamu-a kwa-a də buro salak lan Soviet Union lan kəla kəllada, na do Jimoh də fuwura liyitaye jami'a liyitaye Bogomolets ye lan. Akpoti də kəntawu jimada gaji ye kawunzə 9 saa 1979 lan Ilorin, kəriye Kwara yen katambo, amma Ihima, Okehi lan wurawono.[4] Kəranzə buroyedə mowonti Christ the King, Okene, Kogi State lan kərawono, kuru kəra gana laa mowonti secondary ferowa gomnatiye Oboroke, Kogi lan kərawono. Moranti ya gomnati kura lardəye lan gozə kowono, Idoani suro kəriye Ondo ye lan, na dəlan 1997 lan tamozəna. Ngawo bawanzə bazənayen kəntagə Novemberye kawunzə 3 saa 1998 lan,[5]yallanzadə Abuja ro lezana; kuru shiye jami'a Abuja yero gawo, nadən degree nzə bachelor's law ye saa 2000 lan səta 2004 ro saadənan. Sa'anzə 19 lan, nyiyazə kuru tada Daniel ye səbandəna. Ngawo mowonti sharaye Nigeria ye Bwari, Abuja lan tamozənayen, Akpoti də sha shararam Nigeria ye ro bowozana karapka sharaye Nigeria ye yim kawu kəntawube 8 kəntawu Novemberye saa 2005 lan. Jamiya Dundee lan kəra badiwono degree Master of Laws ye nankaro, shi done saa 2011 lan səwandənama kuru MBA nzə kəndawu fete-a gas-a management ye saa 2012 lan səwandənama. Shidə ya nduli yakkəbe.[6] Yim kawu kəntawube 5 kəntawu Marchbe saa 2022-lan, Emmanuel Uduaghan-a nyawono kəlele nyiyabe Ihimalan.[7]
Cida buroye (2007-2018)
[yasa | usullu yasa]Akpoti də shawari sharaye lan cidazəna Brass LNG lan saa 2007 lan səta 2010 ro saadənan. Suro saa 2015 yen, shiye faraskəram gartuwuye Hub Impact ye dəga kokkono. Shiye zauro nowata sa hawar kulashiye majalis lardəye ro yitagatsəgənadən yim kəntawu
Majilas Nigeriabe (2023-kǝrmagǝro)
[yasa | usullu yasa]Akpoti də buro salak lan Senator ro gasayin kəla Kogi Central ye wakiltəro suro majalis lardəye cidiya PDP yen. Karno kam kura majalis fuwutəwu sammabe, Abubakar Sadiku Ohere lan faidatənyi.[8] Shiga kənasartəro warmatəgəna shararam appealye Abujaye kəla gashiptə karno Senatorial Kogi Centralye 2023yedən.[9]
Lamarra sharabe
[yasa | usullu yasa]Suro kəntagə Fabarairuye saa 2025 lan, Akpoti ye Arise TV lan Godswill Akpabio, kura majaliskuye dəye shiro nəm zalumzəna kəntagə Disembaye kaunzə 8 saa 2023 lan[10]. Lamar jima'iye də suro kəntawu February ye kawunzə 20 saa 2025 lan kurawono ngawo Akpabio'a kəla kurisnzə suro njim dəyen faltəyen kəla shiye su'anzə'a tutuluwuyen,[11] kuru Akpabio ye zortə'a də'a wazəna.[12] Akpoti ye petition nzə kəla Akpabio ye nəm zalumtəyen dəga kasarrataro kollada kulashi baro kəla nzunduyen, maana shiye "kəlanzəro musko səkkəna".[13] Fuwuma komiti majaliskuye kəla nəmngalwo-a daraja-ayen, Senator Imasuen ye bayanzəna kəla "kənadən bawono". Akpoti ye dare lan musko am karnonzəye lan wakilzəna kuru shiro komiti dəro gulzana "shiga wujin". Yim kawu kəntawube 6 kəntawu Marchbe saa 2025-lan, ngawo hawar komiti majaliskube kəla nəmngalwo-a darajaa-ayen, Akpotidə majalisku Nigeriabedən kəntawu arakkəro duwada kəla halnzə battiyen. Rotədəye fəlezəna shiye sashi 6.1-a 6.2-a suro 2023 Standing Orders Senate Nigeriayedə namzəna, kuru ofisnzəro gawo-a, alwoshi-a, nzəliwo-a mbeji.[14][15] Ngawo adəyen, komitidəye shiro shawari cina kəla kura majaliskuye dəro gawura manazə kəla nəmzalum jima'iye lan, shawari done karnoro loktu kadaro majaliskuye lan təkkəna də.[16][17] Senator Michael Opeyemi Bamidele ye bayanzəna kəla shi cida dəga rowotə də dalil Akpoti ye "kəndowa batti sambisoro sədin" European;[18] na shiro tinadən namtəro waatə; manatə asutə baro; hal ta’adirro njilartə; kuru kəla kərmai majaliskuye lan mana zauro ngəla sədin.[19] Ngawo adəyen, karapka sharaye Akpabio ye do kura karapka sharaye Nigeriaye kureye Olisa Agbakoba dəye zortə dəga kalaktəro mazəna, shiye bayanzəna kəla "fetero kattuwu kuru hujja ba". Agbakoba ye nəm gade-gade suro loktu Akpoti-Uduaghan ye lan bayanzəna-musamman maro Akpabio'a zazaksəna kəla social media yen yim fal ngawo awo wakazənayen- kuru asuzəna kəla awo do ne bayantəna də dare lan tutuluna, shi do ne waltə kasattənzə'a fuluzəna də.[20][21] Akpoti ye waltə kəlanzə'a bayanzəna suro forum United Nations yen, loktu samno kamuwa majaliskuye New York lan. Suro bayannazəyen zortənzə-a kuru dalil shiga ngawodən rowotə-a bayanzəna, zortənzəro gawura manajinbaro wono, kuru bana dunyabe mazəna kəla majalisku Nigeriabe dəga hisawuro gotəro.[22][23]Ngawo Akpoti ye suro cidayen rowotənayen, karafkawa jamaye kada kuru am kada suronzan samno karafkawa siyasabe Nigeriaye-a kuru kəlakəl karafkawa jamaye lardəye-a kulashi zahirro kəla lamardəyen bowozana.[24] Atedo Peterside, kam do Stanbic IBTC koksəna dəye sha rowotə'a zortədə, shiye bayanzəna kəla "am karnonzəye'a hangal za'a kuru daraja ba'a".[25] Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Aprilbe saa 2025-lan, Senator Akpotiye wono am balimiya'a fato yallanzəye Obeiba-Ihima, kəriye Kogiyedən bətərəm sadəna. Suro bayanna done karafkanzə fato hawarbe Abuja lan sadǝna dǝn, senator dǝye wono am bǝlǝmtǝwu dǝye fato dǝro bǝtǝrǝm sadǝna kuru bannazana, shido buro salakkin kakanzǝye dǝ. Bǝtǝrǝm shimadǝ, shido kǝntawu Aprilbe kawunzǝ 16 lan wazǝnadǝ, askǝrra nzǝliwobeye sha duwazana, banna gade-gade au am kadaye sǝtayinbaro.[26]
Shimtiti-a kuru daraja-a
[yasa | usullu yasa]Akpoti ro "Siyasawu saa ye" suro lamba fuwuma ye saa 2023 ye lan sadǝna, lamba do jarida fato hawarbe Nigeria ye, Leadership ye sǝdin ma. Shiga "amazon tawatkata suro siyasaben" bowozana.[27] Suro saa 2024 lan, rokko Boma Goodhead yen, sha lamba lamba kamuwa asutəye Africaye (AIWRA) ro karrada.[28] Shiye lamba Senator ye saa 2025 lan zuwuna.[29][30]
Laminte
[yasa | usullu yasa]- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-Tribune-1
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-2
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-3
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-TDL-4
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-auto1-5
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-auto-6
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-7
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-11
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-12
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-13
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-14
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-15
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-16
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-18
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-17
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-16
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-17
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-18
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-19
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-20
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-21
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-23
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-22
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-24
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-25
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-26
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-27
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-28
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-29
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Natasha_Akpoti#cite_note-30