Menstruation
| Facet of | human reproduction, women's health  |
|---|---|
| Found in taxon | Homo sapiens |
| Described at URL | http://bacsisaigon.net/kinh-nguyet-mau-den.html, http://bacsisaigon.net/kinh-nguyet-mau-nau.html |
| WordLift URL | http://data.thenextweb.com/tnw/entity/menstruation |
Menstruation (kuru shiro period gultin, suro kalmawa gadeben) shima bu-a kuru mucosal tissue-a suro uterusben suro vaginalben suluwin.[1] Shi awo donyi menstruation lan bowotin dǝ shima hormone ye tǝrayin kuru fulutin.[1] Menstruation də shima awo do ne progesterone ye fulutin ma, kuru alamaram suro wazənyi ye.[1] Karewa nəlewa kamuwabedə faidatin nəlewa loktu mensesben.
Loktu buro salakbedə, loktu shiro menarche gultində, ngəwusoro loktu nəmkuraben badijin, kate saa 11-a 13-ayen.[2] Son yaye, menstruation do saa usku lan baditin də, awo do normal ro gotin.[3] Saa do zaman buroye də shima dareram lardəwa fuwutə sadinma so lan, kuru lardəwa fuwuzana so lan buro salakkin.[3] Loktu do kate yim buroye loktu falye-a yim buroye fuwuye-a də kawu 21 səta 45 ro saadəna kamuwa sənana lan; nasha am kurawaben, kate kawu 21-a 35-ayen kara kuru kawu 28 lan bowotin.[3][4] Suro kəra kura kəla bayanna app menstrualbedən, nəmkuruwu menstrualbedə kawu 29.3ro asutin.[4] Bu fəletədə kawu indi səta tulurro lejin. Loktu donyi suro lan dajin ma kuru waltǝ badijin ba loktu kǝntawu buroye lan nji kǝnzabe lan.[3] Lochia də ngawo tada sambiyen wajin.[6] Menstruation, kuru shilan suro gotaye mbeji, ngawo menopause yen dajin, shi donyi kate saa 45-a 55-a lan wajin ma.[7]
Loktu menstruationnzayen, kashi 38% kamuwa sammasoye cidanza sambisoro sadinbaro gulzana.[8] Alama’a do kawu kǝnǝngaye kǝnǝnga kǝnǝngaye’a lejin ma dǝ sandima premenstrual syndrome (PMS) lan bowotin. Kamuwa 20 səta 30% ro saadənan PMS sorin, kashi 3 səta 8% ro saadənan alamaram zauro zau sorin.[9] Suronzan acne-a, nganji kəske-a, futu-a, suro-a, suro-a, kuru hangal faltə-a mbeji.[10] Alama’a gade kamuwa laa soro tuwondin də sandima loktu zau fantəye (kashi 50-a 90-a lan) kuru bu zauro suro menstruation yen kuru bu suro menstruation yen loktu ndason yayi suro menstruation yen.[3] Loktu ba də, shi do ne amenorrhea lan notəna də, shima loktu do ne saa 15 lan wajin ba ma au kawu fiyakkə lan waltə wajin ba ma.[3]
Halwa Bayan gade: Kǝntawu menstruationbe Nǝmkuruwu-a kuru loktu-a Loktu menstruationbe buro salakbedə ngawo wuratə pubertalbe baditən wakajin, kuru shiro menarche gultin. Saa donyi menarche ye dǝ shima saa 12 lan sǝta 15 ro saadin.[2][11] Attəson yayi, waneye loktu uskuben wakajin.[5] Saa do zaman buroye də shima dareram lardəwa fuwutə sadinma so lan, kuru buro salak lardəwa fuwuzana so lan.[4][12] Saa menarche ye də gana faltəna lardə United States ye lan tən saa 1950s lan.[4]
Menstruation də shima loktu do zauro turinma suro menstruation yen kuru baditəramzə shima alamaram kate menstruation ye wo. Yim buro salakbe bu suro menstruationbedə shima yim donyi loktu menstruationbe dareye (LMP) faidatinmawo. Loktu do kate yim buroye loktu falye-a yim buroye fuwuye-a də shima kawu 21 səta 45 ro saadəna kamuwa sənana lan, kuru kawu 21 səta 35 ro saadəna suro am kurawa yen.[3][4] Nəm kuruwu menstruationbedə kawu 28 gultin.[3][4] Kulashi kura donyi apps menstrualbe lan faidata, nǝm kuruwu menstrualbe dǝ kawu 29.3 lan asutin.[5] Nəm gade-gade nəm kuruwu menstruationbedə kamuwa saa 25 sədiyaro zauro ngəwu kuru gana, maananzədə, sambisoro, saa 25 səta 39 ro saadənan.[13] Nəm gade-gadedə gana tərayin kamuwa saa 40 səta 44 ro saadənaro.[13]
Perimenopause də shima loktu do ne menopause ro lejin ma, shi do ne hormone faltin ma kuru menstruation nzə kalkal gənyi ma, loktu do kamu ye menstruation nzə cotto dajiya kuru suro lan fəlejin ba ma. Ma'ana liyitabe menopausebedə shima saa fal loktu baro kuru shima kate saa 45-a 55-a lan lardəwa fəteyedən wajin. Kasuwa, tiyata laa, au kurun laa sodə menopause dəga datəgəram lan wajin.[16]
Nji menstruationbe
Kop menstruationbedə nji menstruationbelan səmbərtəna Nəm nguwu nji donyi suro kəntawu yen tuwondin ma də shima 35 ml (1.2 US fl oz) kuru 10-80 ml (0.34-2.71 US fl oz) də shima awo donyi suro lan tuwondin ma. Nji menstrualbedə shima kalma kalkaldəwo letəgəro, amma am ngəwuye shiro "bu menstrualbe" gulzayin. Nji menstruationbedə kime-kəla, launu gana laa bu venousbedəga kozəna.[14]: 381
Alama reta nji menstruationbedə bu. Bu adə suronzən sodium-a, calcium-a, phosphate-a, iron-a, chloride-a mbeji, nəmngəwunzadə kamudəro kardaa. Kuruson bu-a, shi njidǝ suronzǝn mucus cervicalbe-a, awo suro kamube-a, kuru da endometrialbe-a mbeji. Nji donyi suro menses ye lan tuwandin ma du nji banajin, awo donyi electrolytes lan faidatin ma, awo donyi tiyi lan tuwondin ma, kuru gananzǝ yayi protein 14, glycoproteins kunten ro.[17]
Kamuwa-a ferowa-a ngəwuso loktu menstruationben bu fəlezayin. Sandi anyi alama bube yeyiro turin kuru waneye da alama. Fitə au tada kərmuye mbejiro waljiya, cidiya microscopeyen kulastəye raksə tawatsəyin
Lamintǝ
[yasa | usullu yasa]- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Menstruation#cite_note-Thiyagarajan-1
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Menstruation#cite_note-Jones2011-2
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Menstruation#cite_note-Diaz2006-4
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Menstruation#cite_note-:6-5
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Menstruation#cite_note-Women2014Men-3