Mandara

Amma Mandara yedə, sandiya Wandala au Mandwara lan notənadə, sandima kaduwu adaye Africa yǝ dawuyǝ yala Cameroon yǝ yalagədi Nigeria yedən, kuru anəmgədi Chad yedən.[4] Sandiye təlamma Wandalaye manazan, shidoni dalami Chadic yǝ təlamma Afro-Asiatic yedə.[3]

Futu sandiya nowatadə notənyi. Sandidə nasha kauye-a zərəgəwa-a yala kəmoduwu Benue Cameroon yedən napsana, kuru tussuna kəla Mandara Sultanateyen kasharu.[5] Nashanzadə kasuwu kaliwabe-a kuru caravans sub-Saharanbe-a shaidazəna har karnu kən 19thro.[6] Amma Mandara yedə sandiya fər ngəritə'wa.

Gargam

Futu amma Mandara yedə kərmai Mandara yedən kara, loktu laan kəla kau Mandarayen towondin, yala Cameroon yedən kalangaizə yalagədi Nigeria yedən kate kəmoduwu Benue-a Mora-a, Cameroon yedən.[4][11]

Am Mandara bə samtənzadə Sahellan (ta'adir).

Gargamnza kawuyedə notənyi. Ada ciye faldə mai Agamakiya lan badiwono karnu kən 13th lan, shidoni sandiya fuwuzənadə loktu bətərəm Sahel lan isənadən. Sandiye Islam Sunni bǝro walzana cidiya Sultan Bukar Aaji bǝn suro saa 1720sben.[4] Ada gadeye wono Wandala Mbradə tada Mbra Turuye-a Katalaye-aye falnza, fero Vayaye, shiye Islam gozə kuru shima kaduwunzəwo kaduwu musləmmaye adəga cotulowo.[11] Adawa ciye anyi waneye dare walta gartəna, sa Mandara yǝ cidiya jihad Fulani yedən kara kuru kəla kəlzəna dən, kalawaye kaduwuwa gadero bətərəm sadənan.[5]Am gargamma Islam yedə amma Mandara yedə somzana, amma kuru gargammanza kalkal gənyi sadəna. Hawar fal Ibn Fartuwabe wono sandidə kafirwa, amma karnu kən 16th milan Islam ro gaana. Hawar gadeye wono mainzadə shima am Morocco bə indi Fezlan Makkah lan walzanadəga bowono, nanzən naptəro. Sandiye shiga falzana, kuru shiye adawa Islam bə kənatə'wa, sala'wa, zakat'wa kuru puasa-a kate amnzə Mandara bǝn badiyaram karnu kən 18th bǝn fəlezəna.[5] Kate karnu kən 18th wa 19th wayǝn, nasha amma Mandara yedə amma adinye sha dəriza kəlzana, kuru sandima nado kalawaye bətərəm təlan, kuru kasuwu kalawa Africa yǝ nankaro.