Light
| Subclass of | electromagnetic wave, optical radiation  |
|---|---|
| Has use | visual system, photosynthesis, Art, video art |
| Studied by | optics |
| Has characteristic | spectrum |
| Stack Exchange tag | https://astronomy.stackexchange.com/tags/light |
| Opposite of | darkness |
Nur, nur turinma, au gərgər turinmadə shima gərgər electromagneticbewo shido shim adamganabe asujinmawo.[1][2] Nur turinmadəbe nəmkuruwunzə turinma kuru kambosoro fasartəna nəmkuruwu wavelengthbe suro kate 400-700 nanometers (nm) belan, nəmngəwu 750-420 terahertz bega tilojin. Shi band turinmadə batau infraredben kara (shidoni nəmkuruwu wavelengthbe kuru nəmngəwu ganaa) kuru shi ultravioletdə (shido nəmkuruwu wavelengthbe kori kuru nəmngəwu ngəwua), shiga sammason optical radiationlan bowotin.[3][4]
Suro ilmu fiziyaben, kalma "nur"də waneye zaumaro radiation electromagneticbe nəmkuruwu wavelengthbe ndasowoso, turin au turinbaro waljin.[5][6] Suro adəben, nur gammabe a, nur X-raybe a, microwave a kuru radiyo waves sammaso nur. Adǝma sǝkǝ radiation turinma dǝro nur turinma gultin.[7][8]
Siffawa burosalakbe nurbedə sandima nəmkərawu-a, zawal tartəgəbe-a, nəmngəwu au nəmkuruwu wavelengthbe-a, kuru nəmkərawu-a. Kasonzǝ suro awo delan, 299792458 m/s, shima awo do sambisoro faltin bawo.[9] Radiation lantarkiye sammaso awoa sənana kuru waves indiso fəlejin. Fal, awoa sənana buroye nəmngəwu ba, au quanta, nur shiro photons gultində raktə karewa cidabe musammanlan asutin; awowa alamanna interference yeyidə waves lan bayantin. Nur'a leta kullumsodə geometrical optics lan faidatə asutin. Quantum opticsdə nasha kulashibe faidaa suro fiziya zamanben.
Nur alabe Dunyalan fandoram kuradə shima Kawusuwo. Futu gargamlan fǝlezǝnadǝn, awo gade nur adamganaro suwudindǝ shima konnuwo, konnu kamfani kureben sǝta konnuwa kǝndawube zamanbero sagǝdǝna. Fuwutə konnuwa konnube-a nizamma konnube-ayen, konnu konnuyedə taidazə konnu konnuye falzəna.