Lake Victoria
| Part of | African Great Lakes  |
|---|---|
| Significant person | Zanaki people |
| Outflows | White Nile |
| Drainage basin | Nile basin |
| Basin country | Tanzania, Uganda, Kenya |
| Named after | Victoria of the United Kingdom |
| Country | Tanzania, Uganda, Kenya |
| Located in/on physical feature | Great Rift Valley |
| Coordinate location | 1°0′0″S 33°0′0″E |
| Shares border with | Tanzania, Kenya, Uganda |
| Significant event | Ujamaa |
| Discoverer or inventor | John Hanning Speke |
| Time of discovery or invention | 1858 |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Lake Victoria |
Kǝmoduwu Victoria ye dǝ shima kǝmoduwu kura Africa ye dǝwo.[1] Nəm kuranzədə alamanna 59,947 km2 (23,146 sq mi) yeyi, [2] Nasha nəmngəwuben, kəmaduwu Victoriadə shima kəmaduwu kura kən ləgarmewo dunyalan, suronzən nji 2,424 km3 (1.965×109 acre⋅ft) mbeji.[3][4] Kǝmaduwu Victoriabedǝ suro Africaben nasha cidiyazǝna. Kəmaduwudə nəm cidinzə mita 40 (130 ft) kuru nəm cidinzə ngəwudə mita 80-81 (262-266 ft). Nasha njiyedə kilomita 169,858 (65,583 sq mi) sətana. Shi kəmaduwudə ci kəmaduwubedə 7,142 km (4,438 mi) loktu 1:25,000 lan digitalro təkkiya, [14] [warak məradəzəna] jazirawadə kashi 3.7% nəm kuruwu adəye gozəna.[15] [warakka məradəzəna]
Nasha kəmaduwudəyedə kate lardəwa yakkəben yekkata: Tanzaniadə kashi 49% (33,700 km2 (13,000 sq mi)) səmowuna, Ugandadə kashi 45% (31,000 km2 (12,000 sq mi)), kuru Kenyadə kashi 6% (4,100 km2 (1,6)100).
Shi kəmaduwudə na bənyi jili kadabe na gaden napsayinba, musammanno cichlids. Bənyiwa bəlaro gasayinmadə, jili Nile perchsodə, jili bənyiwa kada baro sadəna.
Suwa Su təlamma fatobe kada mbeji yaye (Swahili: Ukerewe; Dholuo: Nam Lolwe; Luganda: 'Nnalubaale; Kinyarwanda: Nyanza), [17] [18] shi kəmaduwudə sunzə falzəna kəla Queen Victoriaben shi kulashima John Hanning Spekedə.
Ilmu cidibe icon Nasha adə bayan gade məradəzəna kəla futu secondary au tertiaryben. Banazə nasha jili ruwowa waltəm kurube, monographs, au kitawuwa kərabe. Martəgəne kuruson nəmkam ndikate ruwowa kulashibe burosalakbe bayantənadəga tawatkəgəne. Karewa doni source ba au source battidə raktə kambiyitə kuru tutuluyin. (Disemba 2024) (Futu kuru loktu kawuli adəga tutuluyinno notə)
Taswira kəmaduwu Victoriabe Foto hawarwu John Reader, suro ruwonzəyen Alan Paton Literary Award-winning Africa: Gargam Continentbe,[21] bayanzəna kəla kəmoduwu Victoriabedə gana nasha cidiben saa 400,000 yeyi—shidəga təbandəna loktu kəmoduwuwa fətero lejinmadə kaltəgənadən "loktu E' shi Great Rift Valleydə, cidiyanzə fəteyedə hafcin".[22][na ngəla məradəzəna] kəra buro salakbe, jarabtə "fluvialbe nəmgadetə basin Lake Victoriabedə", darerammo faidaa kada suwudəna. Kəntilomi, loktu Mioceneben, na kərmadə na kəmaduwudəbe nji saptəyedə shima nasha fəteye na haftəgənadəwo nasha dunyabe yektəro faidajinma, kəmaduwuwa nasha fəteyedən kəmoduwu Congobero sədin kuru kəmaduwuwa nasha gədibedə kəmaduwu Indianbero sədin. Kən indimi, sa nizam gədi Africabe Riftbe təbandənadən, garu gədi Albertine Riftbedə (au Fəte Riftbe) hangal-hangallin cizə na kərmaaro Lake Victoriaro waljin. Kənyakkəmidə, East African Rift kuradə-a Albertine Rift-adə na katenzayedə fuluzəna loktu garu riftbedə cizənadən, kuru kərmaaro Lake Victoria basin dəga sutuluwuna.
Loktu gargam cidiben, kəmoduwu Victoriabedə faltəwa sətana kərmaaro cidiyazənalan səta, hatta awo kəmoduwuwa sənana kadaro saadəna. cycles də waneye zaman kankaraye kozəna də'a leyata, shi do loktu do nji samiye dinalan fulutəna də.[22][nasha ngla məradəzəna] Futu nasha gadeye fəlezəna yeyi, kəmaduwu Victoria də dareramzən harzəna saa 17,300 kozənalan, kuru waltə harzəna saa 14,700 kozənalan African-as humi—ed no needed[24][24][24][24] badiwono.[25]
Ilmu njibe-a kuru ilmu limnologybe-a Lake Victoria də kashi 80 njinzəyedə nji samibe lan səbandin. Lake Victoria də njinzə kəmoduwuwa lan səbandin, kuru kəmaduwuwa sənana duwu kada'a. Kəmoduwu Kageradə shima kəmoduwu kurawo suro kəmaduwu adəben sədinmawo, cinzədə ci kəmaduwudəbe fətenzən kara. Kǝmaduwu Victoria ye dǝ sha kǝmoduwu Nile ye bas lan sǝtayin nasha Jinja ye dǝlan, Uganda lan ci kǝmaduwu dǝye yalanzǝ lan.[27]