Kanuri wedding is the best
nyiya kanuribe shima ngǝlawo
Nyiya Kanuribedə kəlelewa zauro duno'a kuru ada'a, ada'a, yalla'a, bəla'aro duno cin. Suronzan kǝlele-a ada-a kada mbeji, suronzan "Fatara" (yim nyiyabe), "Kaulu" (ngawo nyiyabe kǝlele), kuru "Kalatul" (kunduli kamube tulta). Lamarra anyiye awo kaduwuye amma Kanuriyedə fəlezayin kazəmu ngəla-a, kaiyya-a, fartə-a, adawa alammaabe-amen.[1]
Nyiya Kanuribedə awo fal zauro launu ngəla kuru kurnotəgəma. Shidə awo do ada jamaye'a fəlejinma kaya'a, fartə'a kuru awowa adaye launu kada'a men. Nguwusoro bərni kura Maidugurilan napsanadə, shidoni bərni kura kəriye Bornoyedə, yala-gədi Nigeriayedə, Kanurisdə sandima kaduwudo kəriyedən nguwuwo kuru kəriye shiti Yobeyedəa. Ada Kanuriben, zar biyatədə nasha kəlele nyiyabe faidaa, alamaram kamudə yallanzən yallanzəro kalaktəbe. Gargamlan zar dinarbe mbeji yaye, kəndowa zamanbedə ngəwusoro kungəna tilo-a karewa gade-a mbeji, alama kazəmuso, karewa fatobeso, kuru yimlan dabbawaso, kamu-a kwa-adə banaza fatonza bəlin koktəro. Dowrydə kate yallaben shawari tədin kuru shima awo faida'a nyiyabewo, ngəwusoro rokko adawa gadeben[2]
Kawu Zəma'a (sa 7pm lan) shima bəne Wushe-wushe ye, ma'ananzə nduso'a kəjiro. Adə awo zauro launu ngəla kuru kəji fantəye shidoni yim nyiyabedən fato kamubedən wakajinma kuru awaso, yaso, auntiesso, unclesso, sawawaso kuru am ngəla-a mbeji. Na allan shi angodə sawawanzə-a yallanzə-aye sortəyin na shiye kəla kuris kərmaiben napcin rokko kamuzəben ngawo shiye sawawanzə-a yallanzə-aye sortənayen.Kaya-a fartə-a adabe kada mbeji musammanno Ganga kuraadə shidoni ndusoye sədinma, am kurawa kunten. Shi angodə fato kamudəyero bowozayin, na shi tilonzə kəla kuris kərmaiben napsayin kawu am bowotəna sammasoro. Ngəwusoro, Lorusa kongabedə sawawanzə-a yallanzə-aye sha zorzayin. Wushe-wushe də shima awo kəji fantəye kən indimi ngawo nyiya sammason. Shima bəne gala kəleledəyewo kuru bənedən har fajerro lejin. Yim Lamisədə shima yim D-Daybewo. Nguwusoro, suwulan kate sa 7-11am yen, shi angodə-a sawa’anzə-a, yallanzə-a, kuru am ngəla-a na samnoye lan saftayin, nadən fato kamuye dəro lezayin Fatiha nyiyabe nankaro. Na allan Imam (maləmma Islambe) shima fuwuma kuru awo nyiyabedəga sədin shidoni musko kamubedəga nyiyaro Luwalisnzaye yiwo-a kasattə-a, zar biyatənadə warmatəgə-a, shaida kəla kəltə nyiyabedə-a, salawa-a/maduwa-a fuwulan sədin kuru darerammo sandi samma kamuwaro warmatəgə-a. Ngawo Fatiha nyiyabedən, yalla kamudəye ngənəwu kamudəyedəga jazayin kuru shiro kazəmu-a, shoes-a, katti-a, agogo muskobe-a, kitawu kura-a, kettle-a awowa gade kada-a sadin. Shima awo angodəye sawawanzəro cinmadə, jili askəraye kəla wuro nanzən mbejiro.
Na shimadən shi angodə-a amnzə-a walta reception do tinyi ngawodən wakajin dəro lezayin. Yim samma ngǝwusoro karǝgǝ kǝji-a, kǝlele-a, kuru kǝji-a; har sa 2:00pm ro saadənan loktu do yalla kamuye “Kususuram” dəga fato kamuye dəro gotəro dawari sadindən. Kususuram də shima awo do ne angoye kamuro cin ma fato angoye lan, futu Ra’aki yeyi shiye kare lan ishin, amma ra’aki ye dəga kozəna, nguwusoro yakkə (3) lan səta sami ro saadəna futu kungəna angoye lan. Dare lan, yallanzə-a sawa’anzə-a isa kamudə’a gozayin na do am fatonzaye sha fato kwanzəyero lezayin dalildə ada Kanuriyen kamudə fato bawanzəyen lejinba ngawo Fatiha nyiyabedən au yim Fatiha nyiyabedən. Lagadə suwudə shidoni lamarra dareyedə shima Kisai lewa maananzə “Salamtə suro-suroye”. Na allan, shi angodə-a sawa’anzə kartəna-a leza yanza’a salamzayin, adəye am kura’a kamudəye ro dama shawari kəla kamu bəlinro kanadi-a kasattə-a yen cin. Am ngəwuso notəro zauro məradəzana; ayi nankaro dinar dinarbe kamu Kanuribe nankaro məradətəna susu kungəna shiro tilojinro? Ayi awo do ne kamuwa Kanuri ye lan musamman maro waljin ma sandiya darajatə, darajatə, darajatə kuru arziyiro sədin?
Koro faida'a adə jaaptəro, kamye buro salakkin futu am Kanuriye kamuwanza sorin də asujin. Kanurisro, kamuwanzadə luulu nuggetbe. Sandidə adinlan ngəlaro wurazana, kwanzasoga darajatə-a, kənga-a kuru kurnotə-aro. Sandiro nzundu fato ngəla tandoye sakkəliyin. Kamuwa Kanuriyedə kamuwaro waltəlan zauro ngəla, hatta kamuwa gade ada gadeyedə kwanza falro nyazayinro rizana. Nguwusoro shidə kamu kwanzəye zauro səraanaro waljin. Kamu Kanuribedə ngəwunzəso shawa, nəm shawa, nəm shawa kuru ada'a zauro ngəla.
Kərmadə, ada Kanuribedə nguwusoro ada Islambe sha lezəna kuru zar nyiyabedə shiyeyi gənyi. Islamlan shima kungəna kamuyedə mburo walzəna gananzə yayi 1⁄4 dinarbe-a saminzə-a sədin. Laaye kamudəro dinar 12 cedo, laaye 18, 24 au kozəna cedo. Kuru dalil dinar də darajanzə dunya sammason mbeji kuru darajanzə faltəyedə dunya sammason kalkal kuru kalkalzəna kuru loktu nguwuson, taman kamuye kamu Kanuri yedə dinarro təngatəgəna kuru sambisoro darajanzə kalkalro tədin.