Influenza
.jpg)
| Subclass of | acute viral respiratory tract infection, Orthomyxoviridae infectious disease, pandemic and epidemic-prone diseases  |
|---|---|
| Dewey Decimal Classification (works and editions) | 614.518, 616.203 |
| Has cause | Orthomyxoviridae |
| Has effect | influenza pandemic, epidemic, disease outbreak |
| Health specialty | family medicine, pulmonology, infectious diseases, emergency medicine |
| Medical examination | physical examination, complete blood count, viral culture, immunofluorescence microscopy |
| Drug or therapy used for treatment | peramivir, oseltamivir, zanamivir, baloxavir marboxil |
| Disease transmission process | airborne transmission, droplet infection, direct transmission, fomite transmission |
| Anatomical location | Respiratory system |
| Described at URL | https://www.bbc.co.uk/future/article/20260227-why-is-there-no-universal-flu-vaccine |
| Has natural reservoir | kam, Ngúdò, Sus |
| Has characteristic | contagiousness |
| ICD-9-CM | 487, 487.8 |
| ICPC 2 ID | R80 |
Kwasuwa
Ruwo Manatə Kəra Kambo ruyi Gargam wune Kuru
Hawar bayantəna Warakdǝ gana-tǝliwuna Wikipedia lan, kitawu kərabe kəlanzəlaro "Flu"-a "Grippe"-adə nadəro walzayin. Faidawa gade nankaro, Flu (bayantə), Grippe (bayantə), kuru Influenza (bayantə). "Flus" də na allan waltə fəlejin. Jili nodules thyroidbe asutə nankaro, FLUS wune. Flue au Common cold lan tuskatəyi. Kwasuwa Suwa gade flu, grippe (Faransalan flu)
Kuli kwasuwabe Kasuwa kasuwaye taganasbe Alamagǝ Kange, kǝnza sǝrǝn, ngolto zau, zar tiyiye zau, kǝla sǝrǝn, kasau, yimbaro Nguwusoro kawu 1-4 ngawo fəletənayen badijin Loktu kawu 2-8 Kuli kwasuwabe A-a, B-a, C-a suwudin Diwalwa Mukko tulta, kalimi flube Kurunna Kurunna kwasuwabe jili oseltamivir Ngǝwuro kasuwu influenza zamanbe biliyon 1 saa woson[1] Kərmu 290,000-650,000 saa woson. Influenza, shido shiga flulan nowotǝdǝ, shima kasuwa kosuwabe shiga kwasuwa influenzabe suwudinmawo. Alamagǝnzǝdǝ ganalan sǝta zauro dunowaro sagǝdǝna kuru ngǝwusoro suronzan kangǝ kǝnzabe-a, kǝnza sǝrǝn-a, ngolto zau-a, zar tiyiye zau-a, kǝla sǝrǝn-a, kasau-a, yimbaro-a. Alamagǝ anyi kawu fallan sǝta diyawuro badijin (ngǝwusoro indi) ngawo kwasuwadǝye sǝtanaben kuru kawu indi sǝta uskuro lejin. Shida-a kuru yiloktǝ-adǝ raksǝ wajin, musammanno suro nduliben. Influenzadə raksə pneumoniaro waljin virusdəlan au kwasuwa bacteriabe ngawodən. Kazəyiya gadesodə sandima: kasuwa yintəbe zauro zau, meningitis, encephalitis, kuru kazəyiya nəlewabe buron mbejima jili asthma-a kasuwa karəgəbe-a.
Kuli influenzabe jili diyau mbeji: jili A, B, C, kuru D. Ngudowa njibedə sandima furtu influenza A virusbe (IAV) suwudinwo, shidəwo dabbawa mammals kadaro tartəgənama, adamgana-a godu-a kunten. Kuli kwasuwabe B (IBV)-a kuru kwasuwa kwasuwabe C (ICV)-adə buro salakkin adamganaro kwasuwa suwudin, kuru kwasuwa kwasuwabe D (IDV)də fe-a godu-an təwandin. Kuli kwasuwabe A-a B-adə adamganalan tarzayin kuru kwasuwa zamanbe suwudin, kuru kwasuwa influenza Cbedə kasuwa gana laa suwudin, musammanno dulilan. Kuli kwasuwabe Influenza Ddə raksə adamganaro kwasuwa suwudin amma kwasuwa suwudinro notənyi. Adamganalan, kwasuwa influenzabedə buro salakkin tiyi yintəben kasa-a səmtə-an tuwandin. Futu aerosols-a kuru awowa virusdəye bannazǝnadǝ-a men gǝnatǝye wajin.
Ngǝwuro musko tultǝ-a kuru ci-a kǝnza-a kamye zaktǝdǝ sa kasa-a kuru tǝmtǝ-adǝ kasuwadǝga fulujin, kuru mask koktǝyeyi. Kalimi saa woson tǝkǝdǝ banazǝgǝ influenzaro nzǝliwo suwudin. Kuli kwasuwabe influenzabedə, musammanno kwasuwa influenza Abedə, duwaro wurajin, adə nankaro kalimi kwasuwabedə sambisoro bəlintin jili influenzabe doni buwolan dasagənadə'a kalkaltəro. Kalimi sodə kwasuwa influenza Abe jili H1N1-a H3N2-a kuru kwasuwa influenza Bbe fal au indi-aro nzəliwo cin. Kasuwa influenzabedə duluwuwa laboratorybe jili antibody au antigen ngaltə-a kuru polymerase chain reaction (PCR) lan asutin shilan nucleic acid kwasuwabe asutin. Kwasuwadə raktə kataffa banazayinlan kurun tədin kuru, loktu zauro zauro waljiya, kurun antiviralbe jili oseltamivirlan faidatin. Am nəlewa'a lan, influenzadə kəlanzə'a dafcin kuru nguwuro kamma lorujin ba, amma am tajirwa'a dəro kamma lorujin.
Saa laa lan, kashi uwu səta 15 ro saadənan kwasuwa influenzabe sorin. Kasuwa zauro zauro miliyon 3 səta 5 ro saadəna saa woson, kuru am 650,000 samin kərmu yintəbe dunyalan saa woson. Kərmudə ngəwusoro am tajirwa-a lan wakajin, suronzan nduli gana-a, am kurawa-a, kuru am nəlewa zauro zau-a mbeji. Nasha donyi kawudowa lan, nǝm nguwu kasuwa influenzabe dǝ zauro nguwujin loktu kǝngalbe lan, amma nasha donyi tropics lan, influenza dǝ saa sammason wajin. Dareram saa 1800s lan, kwasuwa influenzabe bəlinsodə saa 10 səta 50ro saadənan wakajin. Wawa flube uwu suro saa 1900ben wazəna: kwasuwa Spanishbe saa 1918lan səta 1920ro saadənadə, shidə zauro zau; kwasuwa Asiabe suro saa 1957ben; kwasuwa Hong Kongbe suro saa 1968ben; kwasuwa Russiabe suro saa 1977ben; kuru kwasuwa kwasuwa godube suro saa 2009ben.
Alama-a kuru alama-a
Alama kwasuwa influenzabe,[2][3] kawudo-a kasa-a sandima alamaram zauro nowatawo[4] Alama’a influenza ye də samun, amma nguwusoro zauro zau kuru kənza runny ye mbeji.[4][5] Loktu kate kwasuwadəye fəletə-a alamawa kwasuwabe fəletə-adə (loktu fəlangtəbe) kawu fal səta diyawuro saadəna, ngəwusoro kawu fal səta indiro saadəna. Kasuwa kada alamaramnza ba.[7] Alamagǝdǝ baditǝnzǝdǝ tǝmatǝnyi, kuru alamagǝ buro salakbedǝ ngǝwunzaso taganasbe gǝnyi, suroladǝn kawudo-a, amusu-a, kǝla sǝrǝn-a, zar tiyiye zau-a, kǝji fantǝ-a, kǝmbu sǝrayinba-a, duno ba-a, kuru tuska-a. Sandi anyi ngǝwusoro alamaram yintǝbe jili kasau harrata-a, ngolto zau-a au ngolto harta-a, kowo gǝrji-a, kuru kǝnza zakkata-a au kǝnza gǝrjin-a mbeji. Kasadə shima alamaram zauro nowatawo.[8] Alama’a donyi suro lan tuwondin ma, suro lan suro lan, suro lan, suro lan, [9] kuru gastroenteritis, musamman maro duli lan. Alama kwasuwa influenzabedə kawu indi səta uskuro lejin.[11] Kulashi laaye fəlezana kəla influenzadə alamawa tusshinma suwudin ("long flu") suro samən