Indus də
| Native label | نیلاب  |
|---|---|
| Origin of the watercourse | Sengge Zangbo, Tibetan Plateau |
| Mouth of the watercourse | Arabian Sea |
| Impounded by | Tarbela Dam |
| Drainage basin | Indus basin |
| Basin country | Pakistan |
| Country | Pakistan, China, India |
| Coordinate location | 23°59′40″N 67°25′51″E, 31°14′32″N 81°46′6″E |
Indus də (/ˈɪndəs/ IN-dəs) shima kəmoduwu do kalangayya Asia ye kuru kəmoduwu do Himalaya ye Anəm-a Dawu-a Asia ye.[1] Kəmoduwu do 3,180 km (1,980 mi) [2] də nasha kəlanzəye Tibet ye China lan cijin na do Sengge Zangbo lan notəna də, yala-fəte ro lejin nasha Kashmir ye do kəlanzən gashiptəna də men, buro salakkin Ladakh do India ye kərmaizəna də men, kuru daji Pakistanye kərmaizəna GBalstan ro lejin. wofiladə ngawo Nanga Parbat massifben, kuru anəm-anəm-fətelan sədin kəriyewa Pakistanbe kadalan, kawu indiro yaktə kuru kuluwu Arabianbero suluyinro, fərtənzə kuradə batau bərni ci kəmaduwube Karachiben kara.[3][4]
Kəmoduwu Indusbedə nasha njiye 1,120,000 km2 (430,000 mi2) yeyi. Letəramzə saa woson 175 km3/a (5,500 m3/s) yeyi, shidəye sha kəmoduwu kura 50 dunyalan falro sədin nasha letəramzə saa woson.[16] Ci kəmoduwunzə wofilaye Ladakh yedə shima kəmoduwu Zanskarye, kuru kəmoduwunzə wofilaye suro saraiyayedə shima kəmoduwu Panjnadye shidoni kəmoduwuwa Punjabye uwudə kəltanadə, sandima kəmoduwuwa Chenab-a, Jhelum-a, Ravi-a, Beas-a, Sutlej-a. Kəmoduwuwanzə kəmburamyedə sandima Shyok-a, Gilgit-a, Kabul-a, Kurram-a, Gomal-a. Badiyaram kəla kauyen kuru kəmoduwuwa Himalayan-a, Karakoram-a, Hindu Kush-a lan, kəmoduwudə karaa kawudo-a, sədiya-a, larduwa harzəna-a banajin.
Nasha cidiben, nji kəla Indusbedə-a gədinzən shi Yarlung Tsangpobedə-a (dare suro lamarranzəben, Brahmaputra) nasha Indus-Yarlungbedən lejin, shidəwo kalangayya doni shi Indianbe-a Eurasianbe-a kəltanadə bayanjin suro saa Million Eocebe badiyaramben. Kəmoduwuwa Eurasiabe indi anyi, shidoni Himalayas cijinmadəye layinza faljinmadə, kalangayya fəteye-a gədiye-adə bayanzana, sammason, kəla kaudəyen.[17] Ngawo Indus ye zərəgənzə Himalayan ye kəpkatadən suluwunayen, rokko kəmaduwunzəyen, nasha Punjab ye Anəm Asia ye dəga təbandəna. Cidiya kəmaduwubedə delta kuralan dajin.
Gargamlan, Indusdə adawa kadaro faida'a. Karna kən 3 me BC dən kəla furum zamanbe Indus Valley yedə citə, bərni kura zaman ngarkime sodə. Loktu saa duwu kən indimi BC yedən, nasha Punjab yedə suro kaya Rigveda yen Sapta Sindhu lan bowotəna kuru suro kitawuwa adin Avesta yen Hapta Həndu lan bowotəna (kalima indiso ma'ananza "kəmoduwu tulur"). Mairiwa gargambe buroye doni zərəgə Indusben fəlangzanadə gandhāra-a Sindhu-Sauvīra-a mbeji. Kəmoduwu Indusbedə ilmu dunya fəteyedəro badiyaram zaman kureben isəna, loktu mai Darius Persiabedə kərmainzə Greekbe Scylax of Caryandadə kəmoduwudə'a kulashiro zuzənadən, c.Saa 515 BC lan.
Etymology-a kuru su-a Kalima təlam Nasarabe "Indus" də suro dareram Latin Indusben kedo (1598), musammanno Latin kurebe Indus faidatə (am Indiabe, Indiabe) Greek kurebe Ἰνδός "am Indiabe, Indiabe, kəmoduwu Indusbe", nasha Persiabe kurebedən (ngawo Indiaben, Hindush ruyi), kuru Avestan Hindu, Həndu "kəmoduwu"; təlamma Proto Indo-Iranianbedə Sanskrit sindhu (kəmoduwu) yeyi; daji nasha Indusbedə, shidoni Hellenistic Greekbe Σίνθος "kəmoduwu Indusbedə"[19][20] Su kəmoduwudəbe adabe təlam Sanskrit-a Tibetan-aben shima "Sindhu" səbandənadə. Sanskrit lan, maananzə kadadə suronzan: kəmaduwu, kəmaduwu; Indus; sayatə; kuluwu au kǝmaduwu; nasha au lardə do karəngə Indus ye lan, Sindh, am Sindh ye."[21][22]
Su zamanbe Urdulan shima Sindh au Daryā-i-Sindh, Lardə Sindhbe'a gade. Am Ladakhibe-a Tibetanbe-adə kəmoduwudə Sengesangpo-a, Baltisbe-a Gemtsuh-a Tsuh-Fo-a lan bowozayin, Pashtunsodə Sher Darya-a Abbasin-a lan bowozayin, Sindhisodə Sindhu-a, Mehran-a, Purali-a Samundar-a lan bowozayin.