Georg Forster
| Sex or gender | male |
|---|---|
| Su suro tǝlam usulu yǝ | Johann George Adam Forster |
| Given name | Georg, Johann, Adam |
| Family name | Forster |
| Date of birth | 27 Jumada auwal 1754 |
| Place of birth | Mokry Dwór, Pomeranian Voivodeship |
| Date of death | 10 Razab 1794 |
| Place of death | Paris |
| Manner of death | natural causes |
| Cause of death | stroke |
| Father | Johann Reinhold Forster |
| Sibling | Virginia Viktoria Forster, Justina Forster |
| Spouse | Therese Huber |
| Child | Therese Forster |
| Native language | German |
| Languages spoken, written or signed | German |
| Writing language | German |
| Employer | Johannes Gutenberg-Universität Mainz, Vilnius University |
| Educated at | Saint Peter's School |
| Academic degree | doctorate |
| Member of | The Royal Society, German Academy of Sciences Leopoldina, Royal Prussian Academy of Sciences, Niedersächsische Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, freemasonry |
| Award received | Fellow of the Royal Society |
| Official website | https://www.uni-kassel.de/fb02/institute/germanistik/fachgebiete/neuere-deutsche-literaturwissenschaft/prof-dr-stefan-greif/georg-forster-gesellschaft.html |
| External data available at URL | https://www.uni-kassel.de/fb02/institute/germanistik/fachgebiete/neuere-deutsche-literaturwissenschaft/prof-dr-stefan-greif/georg-forster-gesellschaft.html |
°
Johann George Ad[1]am Forster, shi do ne Georg Forster lan notəna də (Futu Jamus lan bowotin də, 27 kəntawu Jimada auwal ye saa 1754-10 kəntawu Razab ye saa 1794), shi də ilmuma cidi ye, ilmuma alagəwaye, ilmuma kaduwu ye, bəlawuroma. Gananzən, baanzə, Johann Reinhold Forster'a sortəna, bəlawurowa kimiyabe kadaro, bəlawuro James Cook bǝ kən indimi Pacificro lezənadən kunten. Hawarranzə kəla bəlawurodəyen, A Voyage Round the World də, zauro banazəna nasha kaduwu amma Polynesia yedən kuru cida darajaa yero wallono. Dalil hawardəbe səkə, Forster, shidəwo kərmai Royal Society bero gagənama də sa’anzə findin indin, shiga kam faldəwo adab bəlawurobe kimiyabe zamanbedəga koksənadəro gotəna. Forster də kam kura kəla kəlafərəmye lardə Germany ye lan, kuru am sha ngawozəna nguwu so'a manazəna, sawanzə karunguye Georg Christoph Lichtenberg kunten ro. Raayiwanzə-a, bəlawurowanzə-a kuru nəmkamzə-adə Alexander von Humboldt'a lezəna, ilmuma kimiyabe kura karnu kən 19medə[5] shidoni Forster'a səsangənadə shima shima ilmu kaduwuye (Völkerkunde) kuru kəra cidiye (Länderkunde) indiso kunkunzə.[6] Sokku Faransaye Mainz'a 1792 lan səmowonadən, Forster də cida kura sədəna suro Mainz Republic yen, kəriye republican buroye Germany ye də. Suro kəntawu Julyye saa 1793 lan kuru loktu shi Paris lan naptə wakil Mainz Republic ye lan, askərra kəlakəl Prussia-a Austria-a ye bərnidə'a walta kəlanzaro gozana kuru Forster də'a shara'a wuzənaro warmatəgəna. Raksə Germanyro waltəyinba kuru sawawanzə-a yallanzə-a yakkata, Parislan dondiye səkkə bawono badiyaram saa 1794yen, kuwami yaye saa 40 gənyi.
Kǝnǝnga nzǝ buro yǝ
[yasa | usullu yasa]Georg Forster də Nassenhuben lan katambo (kərmadə Mokry Dwór, Poland), bəladiya gana Danzig karəngəlan, yim kawu 27 kəntawu Novemberye saa 1754 lan. Elisabeth, Nikolai lan bowotin. Gananzən, Georg də kəra awowa alagəbe lan tamtamzə mbeji, kuru baanzəye buro salakkin gargam awowa alakkatabe kitawuwa Carl Linnaeusben səliwo kuru tadanzəro ilmu alagəwabe-a Latin-a, Faransa-a, adin-a səkkəliwo. Suro saa 1765 yen, Reinhold ye gomnati Russia ye lan cida səwandəna kəla bəla'a do karəngəro Saratov lan kəla kəmoduwu Volga yen koktəna də'a kulastəro, shidoni nguwuso am Germanye sandiya səmowonadə.[21] Georg saa mewuyedə baanzə'a sortəna kəla bəlawuro 4,000 km (2,500 mi) yen, shidoni Kalmyk Steppe-a Lake Elton-a nazənadə, kuru awo kəskaye kada sabsəna, baanzə banazə su kənjo-a asutə-a lan.[22] Kəntawu October saa 1765 lan, maaranta Saint Peterye St Petersburgye dəro karaa, kuru baanzəye hawar kəla kəndaram kərmaidəyen dawarzəna. Reinhold ye hawarzədən voivode Saratov ye'a kəndaramma lardədəye'a zauro zorzəna, kuru Forsters də Russia'a biya baro kolzana dau Grigory Orlov'a gashiptəyen.[23][25] Ngawo bəlawuro kəmaduwuye Kronstadt lan, loktudən Georg ye Nasara səlina kuru Russian cidazənayen, Londonro kəntagə Octoberye kawunzə 4 saa 1766 lan nazana. Georg saa mewun indin dəye gargam Lomonosov ye Russia ye dəga təlam Nasarayero fasarzəna kuru gozə kowono har kərma dəro, kuru kitawu baktəna dəga Society of Antiquaries ro kəntawu May ye kawunzə 21 saa 1767 lan hazəgəna.[28][29] Baanzəye cida kəra gultəmaye mowonti Warrington Academy lan suro kəntagə June ye saa 1767 lan gowono, Joseph Priestley'a waratazəna, Georg'a London lan kolzə kasuwu kəra gultəyen hatta yallanzə gafsənadə Englandro kəntagə Septemberye saa 1767 lan nazanaro. Warrington lan, Georg ye awowa kureye-a adin-a John Aikin lan səlina, isawu na John Holt yen səlina kuru Faransa-a kuru gargam alagəlabe na baanzəyen səlina.