Freda Ahenakew
| Sex or gender | female  |
|---|---|
| Country of citizenship | Canada |
| Given name | Freda, Irene |
| Family name | Ahenakew |
| Date of birth | 11 Sawan 1932 |
| Place of birth | Ahtahkakoop Cree Nation |
| Date of death | 8 Shawul 2011 |
| Place of death | Muskeg Lake Cree Nation #102 |
| Manner of death | natural causes |
| Cause of death | diabetes |
| Languages spoken, written or signed | English, Cree |
| Occupation | anthropologist, writer, children's writer, linguist, university teacher |
| Employer | University of Manitoba, Saskatchewan Indian Languages Institute, University of Saskatchewan, University of Calgary, Federation of Saskatchewan Indian Nations |
| Educated at | University of Saskatchewan, University of Manitoba, secondary school |
| Residence | Muskeg Lake Cree Nation #102, Winnipeg, Prince Albert, Ahtahkakoop Cree Nation |
| Ethnic group | Cree |
| Award received | Member of the Order of Canada, Saskatchewan Order of Merit, honorary doctorate, National Aboriginal Achievement Awards, Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal |
Freda Ahenakew
[yasa | usullu yasa]Freda Ahenakew CM SOM (kəntagə Fabarairuye kawunzə 11, saa 1932-kəntawu Aprilye kawunzə 8, saa 2011) shidə ləbtəma Canadaye kuru ilmuma kaduwu Creeye.[1] Ahenakewdə sha kazadalaro gowotə təlamma amma asal lardəye gənatəlan kuru awo kaduwuye gənatəlan Canadalan. Shidə yanzəgana feroye kəla siyasawu David Ahenakewben.
Gargam
[yasa | usullu yasa]Freda Ahenakew də sha Ahtahkakoop lan chasambo, suro nduli uskuyen kən indimi. Amnzǝ kura so dǝ sandima Edward'wa Annie'wa (ngudo tambo) Ahenakew. Saanzə ganadə maaranta St. Albanye Prince Albertye dən napsəna, kuru maaranta Prince Albertye Collegiateye dəro karaa.
Ahenakewye Harold Greyeyes nyawono (shidoni maranta India yǝ Qu'Appelleye kərazənadə, daji faraskəram bareye Indiaye Saskatchewanyedə FSIN men cidazəna) Muskeg Lake Cree Nationlan (shidoni fuwulan shiga wakil falro sədənadə), kuru rokkonzan nduli 12 satana. [5] Dare waltə məradənzə kərabe 1968lan zəgayin, na shiye mowonti kuraro ndulinzə 9-a kərazənadən.[3] Suro saa 1979yen, Bachelornzə ilmuye Jamiya Saskatchewanyen səwandəna loktu təlamma Creeye guljindən.[3] Nyiyanzə Greyeyes-a yedə saa faldən daano.[5] Kate saa 1976-a 1981-a yen, cida kəra gultəye səwandəna mowonti ada Indiaye Saskatchewan ye lan, Lac La Ronge Band lan, kuru mowonti kənəngatəye Saskatchewan ye lan (kərmadə mowonti kura Joe Duquette ye) Saskatoon lan.
Suro saa 1984lan, shiye Master of Arts təlamma Creeye Jamiya Manitobayen səwandəna,[3] rokko Farfesa H.C. Wolfartbe.[6] Nazarunzə Masteryedə, "Gartə təlamma Creeye", dare bakkada.[5] Saa 1983 lan səta 1985 ro saadənan, shidə banama shehu ilmube suro fasal kəra am asalbe Jamiya Saskatchewanbedən. Shidə darekta mowonti təlamma Indiaye Saskatchewanye saa 1985lan səta 1989ro saadənan. Ngawo mowontidə'a fuwuzənayen, shidə shehu ilmuye kəra amma asalye Jamiya Manitobayen hatta saa 1996lan cida kolzənaro.[3]
Ahenakew də shima lamba darajaye kada səwandəna surodən degree darajaye Jamiya Saskatchewan ye mbeji.[7] Shiga Wakil Order Canadabero 1998lan cado kuru shiro Saskatchewanbe Order Meritbe 2005lan cedo.[9]
Suro saa 2016 lan, dalami kərabe jamaye Saskatoonbedə Freda Ahenakewro sunzə co.