Farming
| Subclass of | agriculture  |
|---|---|
| Part of | agriculture |
| Facet of | farm |
| Practiced by | farmer |
Agriculturedə shima cida cidi baretə-a, kəska nato-a, rotə-a, kəmbu-a kəmbu gəyi-a sammaso lortə-a, dabbawa rato-a. Ma'ana kura-kura dǝ suronzǝn kara-a kuru awo suro njiye lan dasagǝna-a mbeji. Baredə shima dalil kəla furum amsoye napsanadə, na doni kəskawa fatobe-a dabbawa fatobe-a baretədə kəmbuwa ngəwu səwudəna shi doni amso'a bərnilan naptəro banazəyinma. Adammanasodə gananzəyayi saa 105,000 kozənalan arkəm saptə badizana yayi, barewu bəlinsodə saa 11,500 kozənalan sandiya nato badizana. Dimi-a, godu-a, godu-a, fe-a sammaso fatowaro cedo saa 10,000 kozənalan. Kəskawa sodə gananzə yayi nashawa dunyabe 11 lan kəlanzalan baretin. Karnu kən 20th ye lan, bare sanyaramye do awo bareye kura-kura lan tədin də, awo bareye sutuluyin də nguwuro wallono.
Saa 2021 lan, kulowa sənana, ngəwunzaso hectare fal (alamanna acres 2.5 yeyi) au gana, kəmbu dunyabe fal-yakkəlan sətandin. Sonyayi, kulowa uwu suro kulowa arakkəben dunyalan hectares 2 (acres 4.9) yeyi gənyi kuru kashi 12% cidi barebe sammaso gojin.[1] Nasha cidi faidatəye lan, kulo kura kura də sandima nguwuwo.[1] Kashi fal suro kulowa dunyabedə hectares 50 (acres 120) kozəna yayi, cidi kulobe dunyabedə kashi 70% kozəna.[1] Kuruson, kashi 40% cidi bareye dunyabe sammaso kulowa hectares 1,000 (acres 2,500) kozənalan təbandin.[1]
Kulo'a bare'adə zauro razəwu bəladiyaye'a lejin kuru naptəram bəladiyaye'a zauro fasaljin, cidawu bareye'a kasuwu kura doni kulo'a am barewu'a banazayin də'a lejin.
Karewa barebe kurakuradə sandiya kəmbu-a, fiber-a, kəndawu-a, karewa cidabe-aro yaktin (alamanna roba-a katakau-a). Jili kəmbubedə suronzan arkəmso, kare kəliso, tada kəskabeso, kəndawu detəyeso, namaso, camso, ngəwulso, kuru fungiso. Dunyalan awo bareye tətandində ta'adir kəmbu ton biliyon 11 yeyi,[2] ton miliyon 32 fibers alagəlabe[3] kuru kəska biliyon 4 m3.[4] Attəson yayi, alamanna 14% kəmbu dunyabedə tandolan fattəyin kawu martawa ladoyero nazəyinro.[5]
Agronomy zamanbe-a, kəska wuratə-a, agrochemicals jili kurun kuli yezobe-a taki-a, kuru fuwutə nzundube-aye zauro awo kəskaye tərana, amma kuruson kəndaram-a kor-a bannazana. Karno yasabe-a kuru kəndowa zamanbe dabbawa rotəbe-aye dabbawa tətandindəga sərana, amma kəla nəlefa dabbawabe-a kor bannatə-ayen kazəyiya səsangəna. Lamarra korbedə suronzan banawa kəla yanawu faltəben-a, njiye fulutə-a, karaa kəlta-a, kurun kwasuwabe raktə-a, kuru awowa barebe bannazayin-a mbeji. Baredə shima dalil kəndagəram bannatəbewo kuru shiro hangal gənajinmawo, misallo awowa alagəwabe baro waltə-a, sahararo waltə-a, katti bannatə-a, yanawu faltə-a, anyi samma raksa awo kəskaye fulujin. Dabbawa ngalwotəgəna sodə zauro faidatin, lardəwa laye sandiya dapsana yaye.