Electromagnetic radiation
| Subclass of | radiation  |
|---|---|
| Part of | electromagnetic field, Electromagnetism |
| Discoverer or inventor | Heinrich Rudolf Hertz |
| Time of discovery or invention | 13 Jumada auwal 1886 |
Suro ilmu fiziyaben, gərgər lantarkibe (EMR) au wave lantarkibe (EMW) shima kəlanzəlaro tartəyinma shidonyi dunowa kuru duno radiantbe gojinma samilan. infrared-a, nur turin-a, nur-a, X-ray-a, haske gamma-a.[1] Jili EMRbe sammaso nəmkaso konnuben bəlawurozayin na delan kuru wave-particle duality fəlezayin, halnza wavesbe-a kuru awowa gade-gade shiro photons gultində-aro waljin.
Electromagnetic radiationdə shiga təwandin futə awowa cajibe alamanna Kawusuwa gadeson au awowa gade samilan təwandin au adamganalan tətandin faidawa kadaro. Futu shiye awowa gade-gade letayində wavelength lan kara, kuru faidanzə nasha fantəgəben, kurun kəndoben, sanyiyaramben, kuru kulashi kimiyabe-a faljin. Radio wavesdə warmatəgə-a fantəgə wayaba-aro banazəyin, infrareddə foto kawudobero faidatin, nur turinmadə kururo faida, kuru radiation duno-ngəwu, alamanna X-rayso gamma raysso, fotowa lətaribe-a, kansaro kurun dio-a, kuru kulashi sanyiyarambe-aro faidatin. Energy EMR nguwu, musamman maro UV-a saminzə-a lan, nəlewaro awowa batti suwudin.
Suro quantum mechanicsben, diwal gade EMR kurubedə shima suronzən photons mbeji, awowa sənana chargedbe ba kuru nəmngəwunza kuri sandidə sandima nəmngəwu electromagneticbewo, sandima awowa samma kəltəram electromagneticbewo.[2] Quantum electrodynamics də shima dawari ilmube futə EMRbe awowa gade-gade atomicben lezəyinmawo.[3] Taasir Quantumbedə shima futu EMRbe gade suwudin, alamanna faltə electronsbedəga fulutə duno atomben kuru radiation tiyi sələmbega.[4]
Fiziya Alama gərgərtəbe lantarkibe Maxwellbe equationnzəga kuru sulhunzaga (Panofsky–Phillipsbe equationnzəga) fəlezəna kəla shi nasha lantarkibedəga kuru magnetic fieldbedəga nəmngəwunza fulujin nəmcintə ndikate sourcedəga kuru asutəmadəga (1/r), adəbe kolzə shiga asutin na cintəlan.[7] Sandi awowa anyi sandima transversewo nasha tartəbe (n) gərgərtəbedəro.