Earth science
| Subclass of | earth and planetary science, natural science  |
|---|---|
| Name in kana | ちきゅうかがく |
| Main subject | Dunya, Earth analog |
| Is the study of | Dunya |
| Studied by | earth science studies |
| Described at URL | https://geology.com/articles/what-is-earth-science.shtml, https://www.usnews.com/education/best-graduate-schools/articles/what-earth-science-is-and-reasons-to-study-it, https://www.nsf.gov/geo/ear/about.jsp |
| History of topic | history of Earth science |
| Practiced by | earth scientist |
| Stack Exchange site URL | https://earthscience.stackexchange.com |
Ilmu kimiyabe dunyabe au geosciencedə suronzən fannuwa ilmu kimiyabe alagəlabe dunya dunyabe'a lezəna sammaso mbeji.[1] Adə shima dalami kimiyabewo kəla awoa zahirbe-a, kemikalbe-a, kuru awoa alakkatabe-a kuru kəltəram awoa dunyabe diyaudəbe: shi biosphere-a, hydrosphere-a/cryosphere-a, sami-a, kuru geosphere-a (au lithosphere). Ilmu kimiyabe Dunyabedə raktə shiga ilmu kimiya dunyabero təkəro təkkin, dalami kimiyabe karungube.
Ilmu cidibe
Kawu suro Makhtesh Ramonben
Geologydə faraskəramnzədə kəra kəla futu dunya gartəna-a, awoa-a, kuru diwandonzə-a. Geologydə nguwusoro kəra lithosphere a, au kəndawu dinaye, suronzan cawu cidiyeya kau mbeji. Suronzan alamaram zahirbe-a kuru futu lithospherelan waajin-a kuru futu sandiya geothermal energybe lejin-a mbeji. Shidə nasha chemistrybe-a, physicsbe-a, kuru biologybe-a kəlzəna namtə awowa geologybe kəltəben. Historical geology dǝ shima faidatǝ do tarihi dinaye fasartə kuru futu loktu laa lan fafaltǝna so.
Geochemistrydə awowa kemikalbe-a futu dunyabe-a kərajin. Geophysicsdə shiye awoa dunyabe zahirro kərajin. Ilmu Paleontology ye dǝ shima awo donyi suro lithosphere yen tuwondǝna ma. Planetary geologydə geoscience kərajin futu awoa dunyabe gadeso'a lezənaro. Geomorphology dǝ shima kǝrtǝ sidi dǝye kǝrajin. Structural geology də kawu'a bannatə kawu'a cidi'a sədinro kərajin. Resource geologydə futu awowa energybe suro cidiben təbandində kərajin. Environmental geologydə futu awowa banna suwudinso-a awowa bannazayinso-aye katti-a kawu-a lezayin dəga kərajin.[2] Mineralogy də shima kəra kəla minerals yen kuru suronzən kəra kəla minerals ye tətandin, garno crystal ye, tajirwa minerals ye'a lezəna, kuru awo zahir ye'a chemical ye'a.[3] Petrologydə shima kəra kəla kawuben, suronzan futu kawuso tətandin-a kəltanza-a mbeji. Petrophysics də shima awo do kawu ye zahir ye kuru kemikal ye. Petrography də shima dalami petrology ye shi do ne jili kawu ye-a yaktə-a kərajin ma.[4]