Domestic pig
| Subclass of | domesticated mammal, productive animal, omnivore  |
|---|---|
| Taxon name | Sus scrofa domesticus |
| Taxon rank | subspecies |
| Parent taxon | Sus scrofa |
| Depicted by | Il porcellino |
| Unicode character | 🐖, 🐷 |
| Earliest date | 15. millennium BCE |
Godu də (Sus domesticus), kuru shiga godulan bowotin (pl.: godu) au godu, shidə dabba awo samma zəwinma, fatolan dagənama, shi shiwonzə fal, dabba shiwobe. Shiro godu fatobe gultin sa shiga am gade genus Susbe-a gayirtiya. Hukumawa laaye shiga jili Sus scrofabe (boar karabe au boar Eurasianbe) ro gozana; hukuma gadeye shiga jili gadero gozana. Godu so dǝ namtǝnza kǝlanzaye dǝ indiro loktu neolithic ye dǝlan, gǝdi karǝngǝnga nasha tigris basin ye dǝn, kuru china lan. Sokku godu fatobedə gədi karəngalan Europero isayindən, sandiye godu karaabe'a zauro kəltana amma halnza fatobedə goza.
Godudə badiyaramman da nankaro baretin, shiro pork gulzain. Karayi au karayi dabbadəyedə karayiro faidatin. China shima lardǝ dunyan nama godu sǝtandinma kurawo, ngawonzǝn European Union kuru ngawodǝn United States. Goduwa biliyon 1.5 yeyi saa woson rowotin, da ton miliyon 120 yeyi sətandin, ngəwusoro bacon ro kurun tədin. Laaye dabbawa fatobero gənazayin.
Godu sodə ada adammanabe lan fəlezana tən zaman Neolithicben, suro kisandi-a adab-ayen nduli-a nawa-aro fəlejin, kuru bərniwa jili Bolognayen kəlelezayin karewa danza nankaro.
Bayan
[yasa | usullu yasa]Godudə kəlanzə kura, kuru kənza kuruwu shila prenasalbe taganasbe-a kuru tiyinzən disk cartilagebe-aye dunowaro sədin.[2] Shi snoutdǝ shilan faidata cidi laza kǝmbu matǝro kuru shidǝ nasha hangalbe dunowa. Fasal timibe godu nawabedə shima 3.1.4.3 3.1.4.3 , jumla timi 44 ye cin. Timi ngawobedə sandiya namtəro ngalwotəgəna. Konga lan, timi canine ye dǝ raksǝ tusks sǝdin, shi donyi sambisoro wurajin ma kuru kamanzǝro gǝrjin ma.[2] Shi shibe woson ngudo shibe diyau mbeji; ngudowa shibe kura indidə sandima nəmkuranza gozayin, kuru diyabe indidə cidi təlalalan faidatin.[3] Goduwa nguwuso tiyinzan kunduli gana mbeji, amma jili laa mbeji shi donyi woolly-coated lan bowotin ma alamanna Mangalitsa yeyi.[4] Goduwa kurawadə nəmkərawunza kate 140-a 300 kg-a (310-a 660 lb)-a, amma jiliwa laadə raksa nəmkuranza adəga kozayin. Ngawo adəben, godu shiro Big Bill gultində nəmkərawunzə kilo 1,157 (2,551 lb) kuru datə ngawonzəbedə mita 1.5 (4 ft 11 in).[5]
Goduwadǝ tiyinzan gland zungube apocrine-a eccrine-a mbeji, amma dareramdǝ suro snoutben kara.[6] Goduwa, alama dabbawa gade "kunduli ba" alama kəmowun yeyi, thermal sweat glands lan faidatayin ba.[7] Goduwadə raksa dabbawa mammals gadeso'a kozənaro kawudo'a suro cilan dasagənadə'a tarzayinba. Nashanza kawudobedə shima 16-22 °C (61-72 °F).[8] Kawudo nguwu lan, godu so dǝ kawudo so dǝga sǝtayin, suro toloyen au nji lan gǝrzayin, amma shawari tina kǝla gǝrzayin dǝ faida gade so, alamanna kawusu lan nzǝliwo, ecto-parasite control, kuru scent-marking.[9] Goduwadə suro jiliwa dabbawa mammalsbe diyauben faltana shidonyi sum kadibero faidajinma. Mongoose so, badger kəmaanbe so, hedgehogs so, kuru godu so samma awoa gade-gade falzana shi donyi α-neurotoxin dəga kəltəro dabcin ma.[10] Goduwadə fufunza gana nəmkura tiyinzabe nankaro, kuru dabbawa fatobe gadeso'a kozənaro sandiya bronchitis-a pneumonia-a lan zauro raksayin.[11] Shi genome godubedǝ saraitǝna; suronzən awowa tiyiro faidajinma 20,000 səta 22,000 ro saadəna mbeji.