Caspian Sea
| Part of | Mediterranean Sea Area  |
|---|---|
| Outflows | no value |
| Drainage basin | Caspian Sea Basin |
| Basin country | Russia, Kazakhstan, Turkmenistan, Iran, Azerbaijan |
| Named after | Kassites |
| Country | Iran, Russia, Kazakhstan, Azerbaijan, Turkmenistan |
| Located in/on physical feature | Aral–Caspian Depression |
| Coordinate location | 42°0′0″N 50°30′0″E |
Kǝmaduwu Caspianbe dǝ shima kǝmaduwu suro dunyabe kurawo, shiga kǝmaduwu kura dunyalan bowotin kuru shima kǝmaduwu samma sowondǝnawo.[1][2][3] Endorheic basin də, Europe-a Asia-a indison kara: gədi Caucasusbe-a, fəte steppe kura Central Asiabe-a, anəm cidi barebe Anəm Russiabe gədi Europebe-a, kuru yala kəla kauye Iranbe-a. Nasha cidiyedə 371,000 km2 (143,244 sq mi) zamzəna (ci kəmaduwu Garabogazkölbe gədinzəyedə dawunbaro), nasha Japan'a samun, nəmkuranzədə 78,200 km3 (19,000 cu mi).[5] Shidə nəmkəluwunzə alamanna 1.2% (12 g/L), alamanna nəmkəluwu nji kuluwube kashi yakkən. Yala-fətenzən Kazakhstan-a, yala-fətenzən Russia-a, anəmfətenzən Azerbaijan-a, anəmnzən Iran-a, anəmgədinzən Turkmenistan-a. Su kəmaduwu Caspianbedə am Caspibe Iranbe kurebedən goatə.
Kǝmaduwudǝ kilomita 1,200 (mi 750) yalalan sǝta anǝmro lezǝna, nǝmfaraknzǝ kilomita 320 (mi 200). Nəm kuranzədə 386,400 km2 (149,200 sq mi) kuru cidinzədə alamanna mita 27 (89 ft) cidiya kuluwuben. Nji shawaye surodən lejinmadə, kəmoduwu Europebe shiro kuruwuwo badə, Volgadə, datəgəram yalabe cidiyazənadən gayin. Basin indi cidiyazənadə nashanzə dawube-a anəmbe-a sədin. Adǝye nǝmgade-gade bowata suwudin nasha kawudo-a, nǝmmanda-a, kuru kǝnǝnga-a. Cidiya kəmaduwube anəmyedə 1,023 m (3,356 ft) cidiya kəmaduwuben nazəna, shidə shima cidiya kəmaduwube kən yakkəmewo dunyalan ngawo kəmaduwu Baikal-a Tanganyika-aben.
Kǝmaduwu Caspian ye dǝ shiye nǝm kuranzǝ Lake Superior ye dǝga uwuro karǝngǝ kuru shima fato dabbawa jili kadaye. Shidə cidaram caviar-a kəndawu-ayen nowata. Banna do cidaram kəndawu fetebe-a kuru baramma kəmoduwuwa surodəro lejin-aye ecologynzə'a bannazəna. Təmatəna kəla loktu karnu kən 21st yedən, nəm cidi kəmaduwubedə 9-18 m (30-60 ft) ro fulutin dalil dunya gəttəgə-a kuru diwal saharabe-a nankaro, kuru adəye səkə ecocide suwudin.[6][7][8]
Ilmu asalbe Su kəmaduwubedə Caspi lan fəlangzəna, am kureye doni anəmfəte kəmaduwubedən Transcaucasialan napsanadə.[9] Strabo (bawono saa AD 24) ye ruwozəna "lardə Albaniansyedə (Caucasian Albania, lardə Albania'a tuskatəyi) kalangaido Caspiane lan bowotindəye, shidoni təlamma Caspianyedən bowotənadə, kuru kuluwudəye; amma təlammadə kərmadə baro walzəna".[1] Sonyayi, Caspian Gates, nasha laa lardə Iranbe Tehranbedə, am jili anyi anəmro hijrazanadə fəlejin. Bərni Iranbe Qazvində shima fərtə sunzəbedə su kəmaduwube adə'a kəlzəna. Su adabe-a kuru zaman daube-a Arabicbe kəla kəmaduwubedə shima Baḥr al-Khazar ("kəmoduwu Khazarsbe"), amma karnuwa karəngə adən su nowatadə kuru təlam Arabicbedən بحر قزوين Baḥr Qazvin ro wallono, shi Arabic Caspianbedə.[11] Təlam Russiabe zamanbedən: Kaspiyskoye ngəwu.[12]
Kaduwuwa Turkicye laadə sha bayantəma Caspi(an) lan bowozayin; Kazakh lan sha bowotin, Kaspiy Teñizi, Kyrgyz lan bowotin, Roman lan sha bowotin, Uzbek lan: Kaspiy dengizi. Laaye sha kuluwu Khazarbe lan bowozayin: Turkmen: Hazar deňzi; Təlam Azerbaijanbe: Təlam Turkibe: Hazar Denizi. Suro awowa anyi sammaben kalma buro salakbedə shima Khazar Khaganate gargambewo, mairi kura yala kuluwu Caspianbe kate karnu kən 7th-10th lan.[13]
Iran lan, kəmaduwudə shiro kuluwu Mazandaran gultin (Farsian: دریای مازندران), ngawo kəriye Mazandaranbe gargamma ci kəmaduwunzə anəmyedən.[14]
Nasha Russiabe kureyedə kuluwu Khvalyn au Khvalisbe faidatin ngawo su Khwarezmiaben.[15]
Suro am Greekbe-a Persiabe-ayen zaman kurebedə shima kəmaduwu Hyrcanianbewo.
Taswira Europebe zaman renaissancebedə kuluwu abbacuchbe (tawira dunyabe 1531be orone finebe) au mar de bachu (tawira dunyabe ortelliusbe saa 1570be) au mar de sala (tawira dunyabe Mercatorbe saa 1569be) lan lado.
Kuru yimlan sha kuluwu Kumykbe lan bowotin[17] kuru kuluwu Tarkibe[18] (su Kumyksbedən gowotə kuru bərni kuranza Tarkibe).