Brussels
| Inception | 12 Razab 1989  |
|---|---|
| Official name | Région de Bruxelles-Capitale, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Region Brüssel-Hauptstadt |
| Named after | Brussels |
| Demonym | Brusselaar, Bruxellois, Brusseleir, Zinneke, Bruslers |
| Official language | Dutch, French |
| Continent | Europe |
| Country | Belgium |
| Capital of | European Economic Community, Western European Union |
| Capital | no value, Brussels |
| Located in the administrative territorial entity | Belgium |
| Located in time zone | UTC+01:00 |
| Enclave within | Flemish Region, Flemish Brabant |
| Coordinate location | 50°50′48″N 4°21′9″E |
| Office held by head of government | Minister-President of the Brussels-Capital Region |
| Head of government | Rudi Vervoort |
| Executive body | Government of the Brussels-Capital Region |
| Legislative body | Parliament of the Brussels-Capital Region |
| Member of | Assemblée des Régions d'Europe |
| Public holiday | Iris Festival |
| Contains the administrative territorial entity | Arrondissement of Brussels-Capital |
| Twinned administrative body | Ljubljana, Sofia, Tirana, Akhisar, Washington, D.C. |
| Owner of | A3 motorway, A4 motorway, Château of Trois-Fontaines, Brussels Intercommunal Transport Company |
| Shares border with | Flemish Brabant, Flemish Region |
| Coextensive with | Arrondissement of Brussels-Capital |
| Foundational text | Special Law on the Brussels Institutions |
| Replaces | Brussels Agglomeration |
| Language used | Brussels French, Walloon, Brussels, Arabic, English |
| Award received | European Capital of Culture |
| Official website | https://be.brussels |
| External data available at URL | https://datastore.brussels/ |
| Top-level Internet domain | .brussels |
| Flag | flag of the Brussels-Capital Region |
| Official symbol | flower of Brussels |
| List of monuments | list of protected immovable heritage in the Brussels Capital Region |
| Related category | Category:Brussels-related lists |
| Open data portal | Datastore |
| Local dialing code | 02 |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Brussels-Capital Region |
Brussels də, bərni kura lardəye Brussels ye də,[1][2] shima nasha bəla'a Belgium ye bəla'a 19'a, bərni Brussels ye də'a kunten, bərni kura lardə Belgium ye də'a.[3] Nasha bərni kura Brussels yedə nasha dawu lardədəyen kara. Shidə nasha nasha Faransaye Belgiumye-a Flemishye-a indisoye,[4] kuru nasha Flemishye (Flanders) də'a yakkata, surodən enclave'a, kuru nasha Walloonye'a (Wallonia), anəmlan kilomita 4 (2.5 mi) sətənyi.
Brussels də bəladiya gana kəla kəmoduwu Senne yen cizə bərni-nasha Europe ye faida'aro wallono. Tun kəriwu dunyabe kən indimi dazənadən, nadə dawudi siyasa dunyabe kura kuru fato karafkawa dunyabe kadaye, siyasawu, diplomats'a cidawu gomnatiye'a.[20] Brussels də shima bərni kura European Union ye wo, dalil nzədə shima na'a kura kura EU ye də'a sədin, suronzan majalisku'a, siyasa'a, majalisku'a (amma nasha sharaye də Luxembourg lan kara, kuru majalisa Europe ye də sa'a ganaro sabtain Strausebourg lan). adə, sunzə yimlan faidatin EU-a cidarammanzə-a bayantəro.[22][23] Sekretariat Benelux ye-a kuru ofis kura NATO ye-a də Brussels lan kara.[24][25]
Brussels də shima nasha do am nguwu'a Belgium lan, kuru shima GDP per capita ye nguwu'a yaye,[26] shima lardə do fandi fatoye gana'a wo.[27] Nasha Brussels yedə 162 km2 (63 sq mi) zamzəna kuru nəm nguwu amye miliyon 1.2 ma kozəna.[28] Nashanzə bərni kura də'a kashi uwuro kura də am miliyon 2.5 ma kozəna, adəye sha Belgium lan kura ro sədin.[29][30][31] Shidə kuru nasha bərni kura diamond ye'a, bərni'a Ghent'a, Antwerp'a Leuven'a ro lezəna, kuru kəriye Walloon Brabant ye'a, jumlanza fato'a am miliyon 5 ma kozəna.[32] Bərni kura arziyibe Belgium yedə kuru bərni kura arziyibe fəte Europe ye də'a Euronext Brussels'a Brussels də sha bərni kura dinaye ro gozana.[33] Shidə kuru na lardə'a dunyabe'a cidi maara cidiye'a, diwal'a, kuru sami'a,[34] kuru loktu laan sha, Belgium'a rokko, Europe'a kəltaram cidiye'a, arziyi'a ada'a yero gotin.[35][36][37] Brussels Metro də shima nizam do Belgium lan letəye bas wo. Kuruson, faraskəram maara samibe-a tasha maara cidibe-adə sandima kurawo kuru zauro jama'a lardədən.[38][39]
Gargammamen təlamma Dutchye manajin, Brusselsdə təlammadə Faransaro faltə suruna dareram karnu kən 19medən.[40] Tun 1989 lan koktənadən, Brussels-Capital Region də təlamma indi Faransa'a Dutch'a lan faidatin, amma təlamma Faransayedə shima təlamma nguwuwo.[43] Brussels də təlamma kadaro waljin. Nasaradə zauro manatin kuru hijrawu nguwu təlamma gade manazayin.[43][44] Nashadə gomnati Dillièsye sha sunotin, kəlakəl təlamma indiye partiwa tulurye.[45]
Brussels də sha kəmbu-a awo kəmbuye-a lan nozana (surodən waffle fatobe-a, chocolate-a, French fries-a, beer jili kada-a mbeji),[46] kuru awoa gargamye-a garye-a mbeji; laanzadə UNESCObe nasha awo kaduwube dunyabe ro rajistatəna.[47] Awowa kura-kura amma matcinsodə sandima Grand-Place-a Grote Markt-a (farak kura-a), Manneken Pis-a, Atomium-a, kuru na adabe jili La Monnaie/De Munt-a kuru fatowa adabe-a adabe-a. Dalil ada'a kuruwu'a comics Belgium ye də nankaro, Brussels də sha bərni kura comics strip ye ro gozana.[3][48]
Suro cidibe Kuru wune: Su bərniwa Europebe təlamma gade-gaden (B) Ilmu asalbe Nazari do zauro noata kəla fərtə su Brussels yedə shima Dutch kureye Bruocsella lan gowotə, Broekzele au Broeksel, ma'ananzə 'nasha' (bruoc/broek) kuru 'fato, naptəram' (sella / zele / sel) au 'nabtəram suro marsh'. Saint Vindicianus, Bishop Cambrai yedə, shima buro salakkin na Brosella yedə suro saa 695 yen bayanzəna, loktudən bəla gana. Su'a bəla'a bərni kura Brussels yedə samma Dutch lan fəlangzana, Evere dawun baro, shidoni Celtic au Old Frankish lan bowotin də.[52]
Bowotə Təlam Faransayen Bruxelles də sha [bʁysɛl] R lan bowotin (x də /s/ lan bowotin kuru s dareyedə manajinba) kuru Dutch lan Brussel də sha [ˈbrʏsəl] R lan bowotin. Am Brusselsyedə sandiya təlam Faransayen Bruxellois lan nowotə kuru Dutch lan sandiya Brussellars lan nowotə. Təlamma Brabantianye Brusselsyedən (Brusselianlan notəna, kuru yimlan Marollianlan bowotin),[53] sandiya Brusselers au Brusselirslan bowotin.
Buro salaklan, x ruwotənadə /ks/ lan bowotin. Suro Belgian Faransaben bowotindən kuru Dutchlan, kdə gana-ganan baro wallono, futu Dutchbe kərmaaro ruwotənadən fəlezənayeyi, amma futu Faransabedən, ruwodə gafsəna.[55] Futu /ks/ təlam Faransayen bowotin də karnu kən 18th lan badiwono, [kambiyi] amma