Betta Edu

kam
Sex or gender	female
Country of citizenship	Nigeria
Given name	Betta
Family name	Edu
Date of birth	27 Lailahar 1986
Place of birth	Cross River State
Languages spoken, written or signed	English, Nigerian Pidgin
Occupation	physician, politician
Position held	minister
Educated at	Federal Government Girls College, Calabar, London School of Hygiene & Tropical Medicine, Texila American University, University of Calabar
Member of political party	All Progressives Congress

Betta Chimaobim Edudə ^[1]( 27 kəntawu Octobe be suro saa 1986 lan sha katambo)^[2] shidə liita kuru siyasama lardə Nigeria be. Shidə kazadala kamuwa lardəbe majalisku fuwutəbe sammasoyero cidazəna.^[3] Shidə komishina nəlewabe kəriye Cross Rive rbe hatta cidanzə kolzənaro saa 2022lan.^[4] Shidə kuru kura lardəbe kəlakəl komishinawa nəlewabe Nigeria be.^[5]^[6]^[7]

Ilmu

Edu ye kəranzə secondary ye saa 2001 lan tamozəna suro maranta feroye gomnati kura lardədəye lan, Calabar lan kuru degree nzə buro salak ye kəra kurun-a tiyata-a yen Jamiya Calabar yen saa 2009 lan səwandəna. Liita nasha kawudobe-a kuru liyita nəlewa jamabe-a jamiya Texila American be-a.^[8]^[9]

Cida

^[10]Suro saa 2015 yen, Edu də kam shiro ganawo bawo kəla shawari kənjoma taganasbe Gomna kura kəriye Cross River be Benedict Ayade kəla nəlewa jamabe-a kuru nəlewa buroye-ayen.^[11] Suro sagǝ 2020 nen, shidǝ kura cidawu COVID-19be kǝre Cross River bero wallono.^[12] Suro kəntagə August saa shimadəyen, shiga kura karapka komishinawa nəlewabe Nigeria bero wallono.^[13] Edu də shiye cidaram maranta nəlewa jamaye kərmaiye kuru cidaram nəlewa jamaye Africaye.^[14]^[15]^[15]^[15] Edu də shima kamu kura lardəye kura majaliskuye (APC) ye suro kəntawu March ye saa 2022 yen.Suro kəntagə Yuliben saa 2023-lan, kazadalawa kamuwa kəriyebe All Progressives Congress (APC) kəriyewa 36 Nigeriabe sammason bərni kura lardəbe (FCT) kuntenro karno kəla Eduben kasatsana. Sandiye adəga sadəna loktu kura lardəye Bola Ahmed Tinubu'a ziyarazanadən fato kura lardəye Abuja lan. Kuruson suro kəntawu Julyye saa 2023, gomnati kura Nigeriaye Maryam Babangida National Center for Women Center for Women Fuwutəyemen, DG Asabe Vilita Bashir kəlanzən, kəlakəlro Ministry Kamuwaye-a Fuwutə Jamaye-aye Eduro lamba fuwumabe ngəlaro cina kəla kamuwaro duno kənjo-a. Adəye shima hangalzə kəla kamuwa-a, nduli-a, kuru kufuwa gade suro Nigeria yen duno kənjoye nankaro.^[16]

^[17]

Kambiwuwa

₦mil iyon 585 zalǝmtǝ

^[18]Suro saa 2020 nen, Edu dǝga zorzana kǝla fotowa ventilatorye kambiwuwa sǝkǝnaro.^[19] Babu kəriy e Cross River be kəlakəl liitabe Nigeria be dəye karno kəlawuduben kasatsanyi kəla zortə kəla nəmzalum cidabe kəla kwasuwa COVID-19 ben.^[20] Edu ye wono karno kasattə ba də siyasa.^[21]^[22] Suro saa 2022 lan, loktu kampainzə kəla fuwuma kamuwa lardəye APC ye ro waltəyen, Edu dəga shara batti lan zorzana. Yim kawu kəntawu be 8 kəntawu January be saa 2024-lan, shiga nəm minista lamarra adammanabe-a nəmtalaa fulutəbe-adən kura lardəbe Bola Ahmed Tinubu ye sha duwada kəla kungəna ministrybedə ₦585 million accountnzə bankibero kalaksənayen.Kura lardəye Tinubu ye komishin nəmzalum arziyibe-a kungənabe-a (EFCC) ro kulashi ngəlaro sədin.^[23] Kulashi do ngawodən tədənadəye kungəna gomnatiye zauro faidatə batti fəlezəna. Suro kəntawu April saa 2024 yen, kura EFCC ye, Olanipekun Oluko yede, ruwozəna, "Futu kərma dəro, andeye kulashi diyen kəla account bankye 50 ma kozəna do kungəna gotənayen." Ta’adir awo do suro account bank Edu ye lan EFCC ye gozəna də alamanna ₦600 million yeyi, jumlanzə samma, account nzə 50 au kozəna lan, ₦30 billion yeyi. Futu kakkadi BBC ye fəlezəna yeyi, hukuma nəm zalumtə arziyibe-a kungənaye-adə kungəna dola miliyon 24 səbandəna account do Edu'a lezənaro. Futu EFCC ye April 2024 lan update sədənadən, Edu dəga sharaye sha sharazənyi au nashanzən duwazanyi.^[24]

Shimtiti

Shimtiti kamuwa faidabe Nigeriabe, Mowontiye Lamarra Kamuwabe-a Fuwutə Naptəram Jamabe-a (2020)[32][33] Shimtiti Ngǝla, Majilis Nǝmzaye Lardǝ Nigeriabe (2020)[34] Masku Liitabe Saa (2020)[35] Award kəla nəm ngalwo jinsiye, cidaram kamuwaye lardəye (2023)[36] Saa 2020: Komishina Saa UN-SDGbe

Laminte

[1] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-1

[2] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-punchng-2

[3] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-3

[4] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-:0-4

[5] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-5

[6] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-6

[7] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-7

[8] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-8

[9] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-9

[10] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-14

[11] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-10

[12] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-11

[13] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-12

[14] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-13

[:0-15] 1 2 3 https://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-15

[16] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-16

[17] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-17

[18] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-28

[19] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-25

[20] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-26

[21] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-27

[22] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-29

[23] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-30

[24] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Betta_Edu#cite_note-31

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]