Baltic Sea
| Part of | North Atlantic Ocean, World Ocean  |
|---|---|
| Drainage basin | Baltic Sea basin |
| Named after | east, west |
| Continent | Europe |
| Coordinate location | 58°0′0″N 20°0′0″E |
| Lowest point | Landsort Deep |
| Shares border with | Øresund, Great Belt, Little Belt |
| Replaces | Littorina Sea |
| Contains | brackish water |
| Category for maps or plans | Category:Maps of the Baltic Sea |
Kǝmaduwu Baltic ye dǝ shima cidi kǝmaduwu Atlantic ye do larǝwa Denmark ye-a, Estonia ye-a, Finland ye-a, Germany ye-a, Latvia ye-a, Lithuania ye-a, Poland ye-a, Russia ye-a, Sweden ye-a, kuru yala-a dawu-a Europe ye dǝye zaksana dǝ.[1] Shima dunyalan nji kəluwube kurawo.
Kǝmaduwu dǝ latitude 53°N lan sǝta 66°N ro sagǝdǝna kuru longitude 10°E lan sǝta 30°E ro sagǝdǝna. Shidə kəmaduwu shelfbe-a kuru kəmaduwu cidiyabe Atlanticbe-a nji faltə kate indidəben gana, shiga kəmaduwu cidibero sədin. Kǝmaduwu Balticbe dǝ Danish Straits men Kattegat ro lejin diwal Øresund-a, Belt kura-a kuru Belt gana-a men. Suronzan kəmaduwu Bothniaye mbeji (sha Bothnian Bay'a kuluwu Bothniaye'aro yekkata), kəmoduwu Finlandye'a, kəmoduwu Rigaye'a kəmoduwu Gdańska'a.
"Baltic proper" cinzə yalayen kalangaiyya latitude 60°N lan, Åland-a Gulf of Bothnia-a sha kalangaiyya, cidinzə yalagədizənadən kuluwu finlandye sha gədizəna cidinzə Gulf of Riga, kuru fətenzən nasha swedish pencainca so.
Kǝmaduwu Balticbe dǝ sha diwalwa njiye amsoye sha kǝmaduwu bǝlro kǝllata kǝmaduwu bǝl sea-Baltic Canal men kuru German Bight kǝmaduwu yalabe dǝro Kiel Canal men kǝllata.
Ma'ana
Kərye Helbe
Danish Straits-a kuru anəmfəte kuluwu Balticbe-a
Åland kate Baltic Proper-a Gulf Bothnia-ayen Hukuma Samno Helsinki ye kəla kor kuluwu Baltic ye dəga nzəliwo ye də suronzən kuluwu Baltic ye-a Kattegat ye-a mbeji, Kattegat də nasha kuluwu Baltic ye ro bowotə baro, "Dalil samno adəye nankaro kuluwu Baltic ye də shima kuluwu Baltic ye do Baltic ye-a paralled ye-a. Skaw suro Skagerrak ye 57°44.43'N lan."[2][kəltəram gargamye bəlin məradəzəna]
Gargam trafikbe Gargamlan, mairi Denmarkbedə Sound Dues mara njiyelan sabkono kalangai kate kəmaduwu-a kəmaduwu Balticbe-ayen, kəla kəltəlan: suro Øresundben Kronborg castle batau Helsingørben; suro Belt kura Nyborgben; kuru suro Little Belt yen nashanzə zauro kəpkatadən Fredericia, ngawo fato duno'a də gartənayen. Nasha do Little Belt ye zauro kəpkata də shima "Middelfart Sund"[3] karəngə Middelfart ye də.
Ilmu kǝmoduwube Ilmuwu cidiye'a kasatsana kəla kalangai zahirye kate kuluwu Baltic-a North Seas-a yedə shima Langelandsbælt (nasha anəm Great Belt ye karəngə Langeland ye) kuru Drogden-Sill strait ye də.[4] Drogden Sill də yala Køge Bugt yen kara kuru Dragør'a anəm Copenhagen ye'a Malmö'a kəljin; shilan faidatin Kotoro Øresundbe, surodən bəlaa Drogdenbe mbeji. Ma'ananzə adəlan, Danish Straits də nasha gaworam dəye, amma Bay of Mecklenburg-a Bay of Kiel-a də nasha kuluwu Baltic ye. Kalangai gade nowatadə shima diwal ndikate falsterbo-a, sweden-a stevns klint-a, Denmark-a ye adə shima kalangai anəm Øresund be wo. Shima kalangai ndikate Øresund anəmye cidiyazənadə (cidinzə mita 5-10 bas) kuru nji cidiyazənadə.
Ilmu njibe-a kuru ilmu alagəwabe-a Drogden Sill (cidinzə mita 7 (gotə 23)) datəgəram Øresund-a Darss Sill-a (cidinzə mita 18 (gotə 59)), kuru datəgəram kəmaduwu Beltbe-a. Sills cidiyazənadə shima awo nji mandabe ngəwu Kattegat lan səta basinwa Bornholm-a Gotland-ayero letəro dabcinmawo.
Kattegat-a kuru anəmfəte Baltic Sea-adə zauro oxygen mbeji kuru biology ngəwu mbeji. Gabcino kǝmaduwubedǝ ngǝwu, oxygen ba, kuru jili alagǝwabe ba. Adə nankaro, statistics lan, nəm nguwu gaworam do suro bayanzəyen mbeji də, nəlefa Baltic ye də fəlejin; ceminzǝdǝn, futu kǝskero bayantinna, futu biologynzǝdǝ tajirwaro waljin.
Etymology-a kuru su-a Futu sudəbe fəlangzənadə notənyi. Tacitusye sha kuluwu Suebicye lan bowono, Latinlan: Mare Suebicum ngawo amma Germanicye Suebiyedən, [8] [9] kuru Ptolemyye kuluwu Sarmatianyedə ngawo Sarmatiansyedən,[10] amma buro salakkin shiro kuluwu Balticye bowono (Latin zaman dauye: Mare Balticum) shima Jamusye karnu kən mewuntilonmi. Waneye kalima Germanicye belt dəro kəllata, sudo Danish Straits indiro faidatanadə, Beltsdə, amma laadə daataro kalima Germanicyedən gowotə dayingata, Latin balteus "belt".[11] Adam Bremen kəlanzəma kəmaduwudə'a belt'a ratalləgəna, shiye wono shiro su adə'a cowondo dalil shidə cididə'a beltro lezəna nankaro (Balticus, eo quod suro modum baltei longo tractuben nashawa Scithicasbe suro Greciamben).
Waneye su kərye kura do suro gargam Pliny the Elder yen bowotəna dəye sha taasirzəna. Pliny ye kərta laa sunzə Baltia (au Balcia) dəga gulzəna, hawar Pytheas-a Xenophon-a ye lan. Waneye Pliny də kərmai laa sunzə Basilia ("shi mairidə") suro kəla kəmaduwuyen Pytheasye gulzənadə. Baltiadə waneye "belt" lan gowotə, kuru surodən ma'ananzə "karəngə belt kuluwube, strait".
Am gadeye shawari cina kəla su jaziradəyedə fərtə Proto-Indo-Europeanben fəlangzəna *bhel maananzə "bəl, nəmngalwo",[12] shidoni su kuluwube ngawo launuwa na'a kura-kura'a lezənayen (futu