Jump to content

Babatunde Fashola

Wikipedia lan
Babatunde Fashola
kam
Sex or gendermale Yasa
Country of citizenshipNigeria Yasa
Given nameBabatunde Yasa
Family nameFashola Yasa
Date of birth28 Ajji 1963 Yasa
Place of birthLagos Yasa
SpouseAbinbola Fashola Yasa
Native languageÈdè Yorùbá Yasa
Languages spoken, written or signedEnglish, Èdè Yorùbá, Nigerian Pidgin Yasa
Occupationpolitician, lawyer, minister Yasa
Position heldLagos State Governor, Minister of Works and Housing, Minister of Power Yasa
Educated atIgbobi College, University of Benin Yasa
Member of political partyAction Congress of Nigeria Yasa
Religion or worldviewIslam Yasa
Personal pronounL485 Yasa

Babatunde Raji Fashola katambo 28 June 1963) shidə lawyer Nigeria ye kuru siyasama shidoni minista cidawa-a fatowa-a Nigeria ye saa 2019 səta 2023ro saadənadə. Shidə minista duno-a, cidawa-a fatowa-aye saa 2015lan səta 2019ro saadənan.[1]

Kǝnǝnga buroye

[yasa | usullu yasa]

Fashola də kəntawu Yuni ye kawunzə 28 saa 1963 lan katambo,[2] suro Lagos yen suro litari kəzambiye Island yedən fato Ademola Fashola yen, shi dəwo hawar wu kureye Daily Times Nigeria ye lan cidajin ma, kuru Olufunke Agunbiade də shima nas. Shiye yanzəganawa 12 mbeji.[3]

Cida sharabe

[yasa | usullu yasa]

Shararam kura

Sha Bar Nigeria ye ro bowozana naptə loya kuru loyama shararam kura Nigeria ye suro kəntawu Novemberye saa 1988lan ngawo faraskəram ilmuye mowonti sharaye Nigeria ye Lagos lan tamozənayen shidoni kate saa 1987-a 1988-ayen sədənadə.[4]

Daraja

[yasa | usullu yasa]

Fashola, Notary Public ye shararam kura Nigeria ye də, lamba lambaye səwandəna kuru kakkadi shaidaye shiro Distinguished Alumnus Award gultin dəwo karapka jami’a Benin ye dəye shiro cedo.[5] Shidə kuruson lamba cida jamaye Lagos Stateye Platinum Awardye səwandəna kəla bana ngəla fuwutəro sədənayedən. Kuru kəlakəl demokradiyaye "Igbogbo Bayeku Gomnati bəlaye Award" cidawa kənasar jamiyyadəye asutəro.

Fashola də shiye banama kəlakəl fuwurawa sharaye jami’a Benin ye dəye kuru shima kam kən indimi do jami’a Benin ye lan tamozəna ma kuru shima kam buro salak ye do jami’a sharaye Nigeria ye lan tamozəna ma saa 1988 lan shiro daraja Senior Advocate of Nigeria ye tina.[6] Fashola də shima Chief of Staff buro salak ye do daraja təna də. Babatunde Fashola də shiye wakil karapka sharaye Nigeriaye, karapka sharaye dunyabe kuru shiye wakil cidaram harajiye Nigeriaye.

Suro kəntawu Octoba saa 2022-yen, daraja lardə Nigeria be shiro Komanda Nigerbe (CON) gultində shiro kura lardəbe Muhammadu Buhariye co.[7]

Shawari

[yasa | usullu yasa]

Suro saa 2008 lan, Fashola dəga cidaram shararam Nigeria ye (NICArb) ro gozana.

Kambiwuwa-a kuru Riswa Zartə-a

[yasa | usullu yasa]

Suro kəntawu August saa 2023 yen, Fashola ye Police Nigeria ye ro hawar cina kuru kam laa sunzə Chike Ibezim dəga citaro mazəna shi do ne waya nzə lan kattuwu ləbtəro zamtəna də, kəla shiye (Fashola), yanzəgana Nnamdi Ibezim ye, hawar ləbtəma Reportera ye dəwo kattuwu lan ləbsəna də. suro karno kura lardə Nigeria ye 2023 yen shara kəla jamiyyanzayen ruwozəna dəga sharalan kambiyitəna.

Chike də, kam do tətəna də, shi gənyi kam do awo shima dəga sədəna də, amma keraminze; amma hujja laa shiye fəlezənyi, amma yanzəgana dəwo sandi indiso website kakkadi baktəye dəga gozayin də, Reportera ye kakkadi dəga wayanzə (Chike) lan bakkono. Shiga Police Nigeria ye kawu 26 ro suro njim furtəyen rozana kəla kulashi gadero kəla yanzəgana do shiye gulzənadən shiye ruwodə baksənadəye yanzəganadəga faitəro fəlezənyi shiye bayanzəna kəla shiye nəmzalumdə sədənaro, kuru shiga shararo təkəna. Chike’s sambisoro suro njiyen datəyedə hangalza kada suwudəna.

Yim kawu kəntawube 9 kəntawu Septemberye saa 2023 lan, cidaram cidabe lardə Nigeria be shidoni Fasholaye kəlanzən ministaro [8]walzənadə shiro contract diwalbedə N9.8 billion ($13m) lan səta N54.3m ($73m) ro saadənadəro zorzana. Kontrak diwalbe korolan tədinmadə shima gartə-a waltəm yasa-a diwal Ijebu-Igbo-Ita-Ibadanbe kilomita 41 dəwo saa uwuro dazənadə ngawo konturokdə tinayen.[9]

Wakiltə siyasabe

[yasa | usullu yasa]

Fashola də shima kura cidawu kam do sha ngawozəna dəye. Fashola də, loktu shiye Chief of Staff lan, kuru shiro Honorable Commissioner ofis Gomnaye lan bowotin. Babatunde Fashola də shima kam buro salakye ofis indiso loktu fallan sətanawo.[10]

  • Babatunde Fashola ye kəriye Lagos yen cida kada sədin, suronzan:
  • Secretary of the Lands Sub-Committee of the Transitional Work Groups- 1999.
  • Member of the panel of Enquiry into allocation of houses on the Mobolaji Johnson Housing Scheme at Lekki.- 2000.
  • Member of the State Tenders Board- 2002– 2006. Member of the Lagos State Executive Council-2002-2006.
  • Member of the State Security Council-2002-2006 Member of the State Treasury Board-2002-2006
  • Chairman Ad-Hoc Committee on the Review of Asset distribution among Local Government. Minister of Power, Works and Housing 2015-2019[11]
  • Minister of Works and Housing 2019 to date[14]

Gumna kəriye Lagos

[yasa | usullu yasa]

Fashola də shima kazadala cidawu ye ngawonzəye wo. Asiwaju Bola Ahmed Tinubu.

Namtə kam kura jamiyya Action Congress ye lan, kərma dəro jamiyya All Progressives Congress yero faltəna, Fashola ye Tinubu'a kənasarzəna kəla gomna kəriye Lagos ye lan yim kawu 14 April 2007 lan. Fashola də waltə karrada yim kawu 26 April 2011 lan.

Gar Lagosbe waltəm bəlintəgə

[yasa | usullu yasa]

Fashola ye hangalzə nasha awowa Lagos ye dəga waltəm yasayen ceno. Garra anyi saa kadaro cistəgənyi ngawo Abuja də bərni kura Nigeriaye bəlinro warmatəgənayen suro saa 1991. Lagos'a zamanyero kalaktə, shidoni Tinubuye badizənadə, cidiya kərmai Fasholayen duwaro wallono. Nasha kasuwube-a gomnatibe-a indiso cidadəga diwolan cidazana.[12]

Bos Duwan Lejin

[yasa | usullu yasa]

Fashola ye bus bərniye kasam-kəji'a, bus BRT ye dəga yitagatsəgəna, shidoni laiya taganasbe gartəna də.[13][14]

Zawal maara cidiye

[yasa | usullu yasa]

bəla sənana "Blue Line" do zawal maara cidiye bəla sənanaye fato bikke makkarye lardəyedən.

Fashola ye gar Lagos Light Rail ye də badizəna, maara cidiye Lagos ye də, lai indi buroye də tamotin suro kwata dareye saa 2022 yen (January 2022 lan).[15]

Diwalwa kura-kura

[yasa | usullu yasa]

Sa kərmainzə sətanadən, Fasholaye layi kura bərnidəye yasa badiwono. Loktu fallin, cidawa waltəm gartəbe kura-kura ndason Lagoslan tədəna. Dalildə shima bərni kura Lagos yedə futu bəlinro wallono saa diyau buroye kərmaizəyen. Diwalwa kura kura ngəwuso walta fasaltəna kuru fentitəna. Diwalwa bəlin kotorowa flyoverbe lan katəna. Kotorowa shiye zamanbedə gartəna kotorowa dina, wurtənadə faltəro.[16]

Gumnati Fasholabedə ilmuro zauro hangal gənazəna. Suronzan waltəm njim kərabe karewa ngəla-a koktə-a, kitawuwa kərabe dero samtə-a, njim cidabe karewa ngəla-a kuru na kərabe-a, maləmma-a fuwurawa-aro bus-a kənjo-a lenəmare banatəro, waltəm cidawu kəlanza kəlzayinma mowontiya gumnatibe suro kəriyedəyen, alwoshi kərawube yitagattəgə-a. Initiative Mowontiye-a gade-a gotə. Mowonti do yasatəna dəye suronzan: Mowonti kura Ikotun ye-a, moranti ya feroye Alimosho ye-a, moranti ya Agege Okemagba ye-a, moranti ya kura Mojoda Amuwo ye-a moranti ya Tomia ye-a, Alagbado.[20]

Faltə bəladiyabe

[yasa | usullu yasa]

Gomnati Fashola yedə fuwutə kura sədəna bəladiya lan, cidawa bəladiya fuwutəye 110 ma kozəna cidiya nji bəladiyaye'a bəladiyaye'a tamotəna. Dareram saa 2009 yen, jama 104 ngaltəna kəla nizam njiye Type A faltənayen nasha Intervention Fund yen. Awowa gade bəladiyalan təbandənadə sandima: Na kəmbuye zamanye Ologe-a, Oko-Oba-a Lairage-a lan gartə. Diwalwa bəladiya kəltaye gartə na'a alamanna diwal Imudeyeso, diwal Shibiri-Etegbinyeso, diwal Ajangbandi-Illogboyeso, diwal Agboroko-Igboyeso, diwal Elerinyeso diwal Ariyo-Muyo-Tedi Oshunso gadeso-a. Gomnati kəriyedə cidawa konnu lantarkiye bəladiyaye 165 tamozəna cidiya faraskəram bəladiyaro njistəgəyen.[17]

Cidi waltəm

[yasa | usullu yasa]

Fashola ye cidi waltəm yasa badiwono shi baro wallono maa bərni gartə mowonjinba kəndaram kərmayen. Suronzan Banana Island-a Eko Atlantic City-a mbeji, sandi indiso təmbərtəna. Eko Atlantic City də am Lagos ye miliyon kada'a fuwulan sədinro təmatəna kuru bərni gade də'a gade, na njiye'a, konnu lantarkiye'a awo'a gade bərni zamanye'a mbeji.

Bərni zayetə

[yasa | usullu yasa]

Gunki Ayodele Awojobibe

Suro kəntawu October saa 2009, Fashola ye gadəna kəla daraja Farfesa Ayodele Awojobi ye lan Onike Roundabout lan, Yaba, Lagos lan, dawudən gunki ilmuma nowataye gənatəna.[18]

Fashola də, naptə gomnayen, kisandiwu alamanna Oladejo Victor Akinlonu yeyi'a kəllata Lagos'a ngalwoza'a zayetə'aro. Cidawa Oladejobe jili Eyo Masquerade-a kuru bust Sir Alexander Molade Okoya Thomasbe-adə gomnadəye shiro cidazəna.

Nzəliwo jamaye

[yasa | usullu yasa]

Diwal nəlefabe lan, gomnati Fashola yedə na'a gəratəye'a na'a buron am zalumtəwu'a kuru am balimi'a ro faidatayində'a na'a kururamro falzəna bas gənyi. Kuruson Lagos State Security Trust Fund də'a kokkono nəm ngalwo'a kuru duno'aro məradə'a nəm ngalwo kəriyedəye'a banatəro.[20]

Suro kəntawu Junyen saa 2007 lan, Babatunde Fashola ye Inspector General Police ye Musiliu Smith dəga kura majalis nzəliwo kəriye Lagos ye ro wallono, shi do ne kəla nəm zalumye suro kəriye dəyen wuzəna ma.[19]

Haiti lan cidi gǝrjinma kungǝna saptǝ

[yasa | usullu yasa]

Haiti lan cidi 7.0 Mw ye zəksəna lan, Babatunde Fashola ye dola miliyon fal US ye sabtəro appeal badiwono. Kungǝna safkatadǝ am Haiti lan gǝrǝmtǝnzǝdǝ banatǝro faidatǝ. Awo adə nadən dagənadə, kazadala majalis kəriye Lagosbedə, Mr. Adeyemi Ikuforiji, wono am Nigeria bedə tajirwa alagəlabe wakajiya dawartəro walzə.[20]

Njiro nəlefa

[yasa | usullu yasa]

Suro kəntawu May saa 2014 yen, Fashola ye jaket kəla njiye Lagos ye lan faidatə mburo walzəna dəga warmajiwo.[21] Tajirwa saa 2012 lan, nduli mewu Ijora Awori, Lagos State lan, njiye sandiya njizəna loktu sandiya maarantaro gozayindən, dalil jaket kəngaye səkkənyi nankaro.[22]

Haraji na bǝri kǝmbuye kambiwuwa

[yasa | usullu yasa]

Shawari kambiwuwa kəla haraji kəmbube kəla fatowa kəmbubeyen gotəbedə mbuzaana. Lamardə shararo cado, amma hukumadə gumnatidəro warmatəgəna.[23]

Kulashi kadawube

[yasa | usullu yasa]

Dareram kəntawu Januarybe saa 2010, majalis kəriye Lagosbedə kulashi kəla kungəna haraji biwutəmasobe Fasholabe battizənaben badizana, musammanno cida Eko Atlantic Citybe lejin dəga kəllataro. Zartəwadə kəska palmye Nigerlan cida horticulturebero ikkolan səta kungəna konturokbe faidatə kalkal gənyiro saadəna shidoni konturok Lagos Statebe faldəga suwudənadə. Karapka do kulashi dəga sadində sha True Face of Lagos lan nowotə.[24] Hawarra dareyedə yim kawu kəntawube 15 kəntawu Februarybe saa 2010 lan tədin. Loktu kərmaizəben, True Face of Lagosdə dare tartəgəna. Kulashidə waltəm baditə jarabtəna futu petitionben, amma sharadəye waltə-waltə wazəna.[25][26]

Kǝriwu Ebolabe

[yasa | usullu yasa]

Babatunde Raji Fashola ye awo shiro kurawo badə shima dareram zamanzə kən indimi suro kəntagə Satumbaye saa 2014 yen, sa Nigeria də kwasuwa Ebolaye baro walzənadən. Kəntawu yakkə kawu, Eboladə buro salakkin lardədən tartəgəna loktu Patrick Sawyer, kam US-Liberiabe kuru cidama ECOWAS be, kwasuwadə faraskəram maara samibe Lagos ben suwudənadən.[27]

Shi kəlanzəma am 1,000 yeyi do Patrick Sawyer ye kənshenzən kwasuwadəye sandiya sətanaro rizana dəga gotə-a yaktə-a dəga gozəna. Gomna Lagos ye də ibada Makkaro letəye dəga kamzəna, fatoro lezə kuru na Ebola Emergency Operations Center ye dəga koksəna cida zauro kəla am do kwasuwadəye sandiya sətana dəga wutəyen. Cidawu 2,000 ye cida dəro allamtəna kuru dareram lan cinna 26,000 bowozana. Loktu laan, gomnadəro maskuwa kwasuwa kaltəgəbeye loktu mewuro saadəna. Shiye nasha Ebola ro kurun diobe lardədəyedəro lezə jama Nigeria bero wande awo mburo walzənyiro hangalnza cizənyiro bayanzəna.

Daraja Waziribe

[yasa | usullu yasa]

Fashola də sha Waziri Dunoye-a, Cidawa-a Fatowa-a yero kura lardəye Muhammadu Buhari ye sha kərmai kəntawu November ye kawunzə 11 saa 2015 lan; shiga Waziri Cidawa-a Fatowa-abero wallono yim kawu kəntawube 21 kəntawu August be saa 2019-lan.[28]

Diwal kura Lagos-Ibadanbe tamotǝ

[yasa | usullu yasa]

"Pothole test track" kureye dəga yasadə bərni kura Lagos lan səta bərni kura Nigeriaye kən yakkəme Ibadan ro saadənadə, kuruson suro saa 2022 yen tamotin.[29]

Kuruson Fashola ye kənasar gade cidanzəye suro saa 2021 yen sədənaye mbeji.

  • Diwal kura kate Lagos-a Oworonshoki-a tamotənadə,
  • Lagosbe kotowonzə kən yakkəmedə yasadə,
  • zawal kura kate bərni kura Abuja-a bərni kura Nigeriaye kən indimi Kano-a də tamotə.[30]
  • Contract diwalbe yar usku musko təkkəna, wono. Kəmaaro, diwalwa 13,000 km waltəm yasayin kuru kotorowa 37 gartin.[31]

Suro lamarradəyen, shiye wono kasadənzə kungənayedə fulutəna naira biliyon 260 lan saa 2015 lan (€1.17 billion loktudən) səta naira biliyon 234 ro saa 2021 lan (€491 million). Futu Fashola ye wono, "Kərmadə awo nguwu sədin awo gana lan."[32]

Rizaptə

[yasa | usullu yasa]

Layi jamiyyabe sammason, Fasholadə zauro darajazəna kəla nəm ilmunzəyen.[33][34]

Kǝnǝnga kǝlanzǝbe

[yasa | usullu yasa]

Fashola də sha abimbola fashola'a nya'ano. Sandiye duli indi mbeji.[35]

Gargam

[yasa | usullu yasa]

Tasha maara cidiye nasha Agege Lagos ye də sunzə Babatunde Fashola lan bowotin.

Lamintǝ

[yasa | usullu yasa]

Jiri:Nigerian state governors 2007-2011 term Jiri:Nigerian state governors 2011-2015 term Jiri:Governors of Lagos State Jiri:LagosStatewideOfficials

Authority control

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Babatunde_Fashola#cite_note-Baba-2
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Babatunde_Fashola#cite_note-4
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Babatunde_Fashola#cite_note-5
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Babatunde_Fashola#cite_note-:1-7
  5. https://businessday.ng/bd-lunch/article/babatunde-raji-fashola-the-irrefutably-astounding-transformational-leader/
  6. https://governor.lagosstate.gov.ng/2019/04/25/1278/
  7. https://thenationonlineng.net/full-list-2022-national-honours-award-recipients/
  8. https://www.thecable.ng/hes-in-lawful-custody-police-confirm-arrest-of-publishers-brother-after-petition-by-fashola
  9. https://saharareporters.com/2023/09/09/how-ministry-works-under-babatunde-fashola-inflated-road-project-n9billion-n54billion
  10. https://pmnewsnigeria.com/2023/04/17/fashola-breaks-silence-on-rumours-that-he-will-be-tinubus-chief-of-staff/
  11. https://www.vanguardngr.com/2019/08/profile-of-babatunde-raji-fashola/
  12. https://businessday.ng/
  13. https://www.itdp.org/2009/06/08/how-lagos-was-transformed-by-fashola/
  14. http://www.tundefashola.com/archives/news/2008/03/17/20080317N01.html
  15. https://encomium.ng/gov-fashola-inspects-ongoing-construction-of-light-rail-mass-transit-blue-line-at-iganmu/
  16. https://www.legit.ng/318626-5-achievements-of-babatunde-fashola-as-lagos-governor.html
  17. https://www.legit.ng/318626-5-achievements-of-babatunde-fashola-as-lagos-governor.html
  18. http://www.tundefashola.com/archives/news/2009/10/20/20091020N01.html
  19. https://archive.today/20080229190434/http://www.sunnewsonline.com/webpages/opinion/editorial/2007/aug/01/editorial-1-8-2007-001.htm
  20. http://www.vanguardngr.com/2010/01/19/lagos-donates-1-million-to-haiti-quake-victims/
  21. http://thenationonlineng.net/new/fashola-orders-compulsory-use-life-jackets/
  22. https://web.archive.org/web/20140513011238/http://www.punchng.com/metro/how-10-pupils-women-drowned-during-lagos-violent-storm/
  23. http://www.politiciansdata.com/content/babatunde-raji-fashola/
  24. https://web.archive.org/web/20100202105005/http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5519005-146/story.csp
  25. https://web.archive.org/web/20100523130825/http://www.thisdayonline.com/nview.php?id=173105
  26. https://web.archive.org/web/20100505043333/http://www.thisdayonline.com/nview.php?id=169811
  27. https://www.thisdaylive.com/index.php/2016/04/25/this-too-shall-blow-away-2
  28. https://oxfordbusinessgroup.com/interview/more-power-babatunde-fashola-minister-power-works-and-housing-developments-housing-and-power
  29. https://thenationonlineng.net/lagos-ibadan-expressway-for-completion-in-2022-says-fashola/
  30. https://www.thecable.ng/800-road-contracts-awarded-under-buharis-government-says-fashola
  31. https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/02/09/we-are-working-on-over-13000km-of-roads/
  32. https://www.thecable.ng/800-road-contracts-awarded-under-buharis-government-says-fashola
  33. https://punchng.com/why-abimbola-and-i-decided-to-stop-at-two-children-fashola/
  34. https://naijabiography.com/babatunde-fashola-biography-early-life-career-politics/
  35. https://punchng.com/why-abimbola-and-i-decided-to-stop-at-two-children-fashola/