Babafemi Ogundipe

Babafemi Olatunde Ogundipe (Kərtəgən) (6 September 1924-20 November 1971) shima kərmai kən indimi kuru kazadala cidawuye buro salakbe, kərmai kura kəntawu Januarybe saa 1966lan səta kəntawu Augustbe saa 1966ro saadənan loktu kərmai Major General Johnson Aguiyi-Ironsiben. Shidə komishina kura Nigeriabe lardə United Kingdombe kəntagə Satumbaye saa 1966lan səta kəntagə Ogustabe saa 1970ro saadənan loktu kərmai askərra Jeneral Yakubu Gowonben.

Kǝnǝnga buroye

Shiga kəntagə Septemberye kawunzə 6 saa 1924 lan am kura'a Yorubaye Ago-Iwoye lan katambo, kəriye Ogun kərmaye fəte Nigeriayedən.

Cida askərraye

He joined the Royal West African Frontier Force in 1941, serving in Burma between 1942 and 1945. He re-enlisted in the West Africa Forces and received a short service commission as a second lieutenant in August 1953.[1] In December 1956, he was commissioned into the regular army as a lieutenant, with seniority from 21 January 1952.[2] He was appointed Captain, with seniority from January 1955, in December 1956.[3] On 1 October 1960, along with the majority of Nigerian officers in the Royal Nigerian Military Forces, he relinquished his commission upon being appointed to a commission in the Royal Nigeria Army.[4] He rose to the rank of Brigadier in the Nigerian Army (which had ceased to be known as the Royal Nigerian Army upon Nigeria becoming a republic on 1 October 1963) in May 1964.

He served a number of tours during the Congo Crisis, as part of the Nigerian Army's contingent to the United Nations peace keeping force - ONUC - between 1960 and 1963, including as the Commander ONUC, Kasai and Kbngolo Sector and Commander of the Nigerian Contingent, and as ONUC Chief of Staff. At the end of his service in the Congo, he returned to Nigeria as the commander of the second brigade of the Nigerian Army in Lagos, where he remained until September 1964, when he left to attend the Imperial Defence College (now the Royal College of Defence Studies) in London. At the end of his course at the IDC, he remained in London as the Military Attaché at the Nigerian High Commission, where he was posted at the time of the January coup d'état in Nigeria.[5]

Chief of Staff, Ofis kura

Ngawo kərmai dəga təmtəgəyen, Nigeriaro waltəgəna, naptə kura cidawuye, kərmai kura askərra Nigeriaye (de facto Vice President) kate kəntawu Januarybe saa 1966-a August 1966-ayen. Nasha laa lan shiga zorzana kəla kərmai komandanzə kuraye dəga səmowo ro waazənayen, shi done suro kəntawu August ye saa 1966 lan cezəna də, kuru adəye pogroms done ngawodən wakazəna dəga zauro səsangəna. Shima cidama askərraye kurawo ngawo kərmu Aguiyi-Ironsiben, kuru tafakkardə shi kəlanzəma kərmaiya səmowo.[7]

Haiyadə shima awo adə shiro mowonjinba gənyi. Askərranzə ba, kuru am gana shilan mbejidəro təngatəyinba, ngəwunzaso yalaye kuru amari kəristanna anəmye gotəro saraanyi. Kuruson, shidə soja kuru məradə siyasabe kəlanzəye ba. Shiye asuwono Nigeria'a lardə falro gənatədə maananzə kəristanna anəmyedə raksə lardədə'a na fallo sədinba, kuru shiye kəlanzə'a kərmaidən sutuluwuna Yakubu Gowon (saa kadaro shiro gana) də'a kura gomnati askərraye bəlinro kasatsəna.[8]

Komishina kura Londonbe

Ngawo tawadə gumnati askərraye bəlin General Yakubu Gowon ye fuwumanzəro sətanayen, lardədə kolzə United Kingdomro lewono, nadən samno kura gumnatibe Commonwealthbe saa 1966bedəro hadarzəna naptə wakil Nigeriabe suro kəntawu Septemberben.

Ngawo adəyen London lan naptə kura komishina Nigeriaye United Kingdom yero wallono, nasha shima də saa diyawuro sədin na done bana karewa Britishye kəriwu Nigeriaye nankaro banazəna.[9] Cida gumnatibe suro kəntagə Ogustabe saa 1970-lan kollono.

Kərmu

Shidə kwasa karəgəbe shiga Londonlan kəntagə Nuwambaye kawunzə 20 saa 1971-lan bawono.[10]