Aston Villa F.C
| Inception | 21 Jumada auwal 1874  |
|---|---|
| Name | Aston Villa, Aston Villa |
| Official name | Aston Villa Football Club |
| Nickname | Οι Χωριάτες, The Villa, The Lions, The Claret & Blue Army |
| Sport | association football |
| Chairperson | Nassef Sawiris |
| Country | United Kingdom |
| Head coach | Unai Emery |
| League or competition | Premier League |
| Home venue | Villa Park |
| Owned by | Wes Edens, Nassef Sawiris |
| Owner of | Villa Park |
| Headquarters location | Aston |
| Statistical leader | Billy Walker, Charlie Aitken |
| Official website | https://www.avfc.co.uk/ |
| History of topic | history of Aston Villa F.C. |
| Official color | bordeaux, sky blue |
| Category for members of a team | Category:Aston Villa F.C. players |
Kulop dekkel shiye Aston Villa ye dǝ shima kungiya dekkel shiye maskuye shi do Aston, Birmingham, England lan kara. Saa 1874 lan kokkatə. Karapkanzə də Premier League lan gasayin, daraja kura dekkel shiye England ye də, kuru fatonza Villa Park lan bikkezayin, tən saa 1897 lan. Aston Villa də shima karapka dinaye kuru zauro kənasartənama England lan, karapka dəwo Football League First Division lan loktu tulurro zuwuna, kuru FA Cup Europeye tulur lan kənasartəna. Kop, Kop kura Europebe, kuru Liga Europebe fal. Aston Villa də shima kungiya England ye kurawo tun saa 1880s lan, sa shima də shima fayoniya biske zamanye. Fasal koriya, kəltəram kəske adə kam Scotsman George Ramsay ye yitagatsəgəna, shi done manaja dekkel shiye dunyalan buro salakkin suro saa 1886 lan sha təkkəna də. Kulob də zauro faida'a nasha biske dəyen suro saa 1885 yen, kuru shima darekta Villa ye, William McGregor, shi done Foot League dunyabe buro salakye suro saa 1885 yen koksəna də. Saa 1888 lan.[3][4][5][6] George Ramsay ye trophy arakkə'a FA Cups arakkə'a sətanadəye Aston Villa'a kəla kungiya Englandye zauro kənasartənayen kokkono, nasha shima də saa 1890s lan səta saa 1970s ro saadənan. Villa ye goal 128 suro saa 1930-31 lan səkəna, shi done shima rekod kurawo,[7] sonyayi kungiya də suro dau saa 1930s yen ngawotə badiwono; Saa 1940s-a 1950s-a də loktu do awo ganaye ngawo adəyen zauro ngawotə suro saa 1960s yen shi done Doug Ellis ye kungiya də'a səmowona suro saa 1968 yen kuru Villa ye buro salakkin kuru bas dəwo daraja dekkel shiye England ye kən yakkəme ro gənazəna suro saa 1969-70 lan. Villa də waltə daraja kura ro wallono dau saa 1970s yen cidiya manaja Ron Saunders yen, shi done kungiya də'a fuwuzəgəna kəla gasa kura kən tulurmin saa 1980-81 lan. Sandidə kungiya Nasaraye kən diyaume European Cup zuwunadə, saa 1981-82 lan, ngawodən European Super Cup saa 1982 lan zuwuna. Aston Villa də shima wakil do Premier League ye saa 1992 lan koksəna də, fal suro kungiya yakkə do kəla dekkel shiye lan kuru Premier League ye lan. Suro saa 1990-a badiyaram saa 2000-a yen, Villa də kəla kəlan dekkel shiye Europe ye dəro gayin, amma ngawo loktu gana laa ngawo Martin O'Neill ye lezənayen kungiya də Premier League lan suro saa 2015-16 yen fulutəna. Ngawo zaman yakkə suro gasa EFL ye lan kuru kəmanzə indi faltənayen, kungiya də waltə Premier League ro wallono saa 2019 lan. Cidiya Unai Emery yen, kungiya də UEFA Champions League ro gasayin buro salakkin tən saa 1982-83 lan kuru Europa League lan saa 2025-26 lan zuwuna. Loktu gargamzayen, Villa ye zaman 112 suro kungiya kurayen sədəna, shima kən indimi kungiya ndaso soye, kuru kungiya Englandye 78 cina, kuru shima kən indimi kungiya ndaso soye. Aston Villa də shima kən uwumiwo suro kungiya dekkel shiye Englandye lan tən sha saa 1888 lan koktənadən,[8] kuru shima kungiya kən tulurmin kənasartəna suro dekkel shiye Englandye lan daraja gaskaye lan. Villa də gaska zauro kəla Birmingham City yen mbeji kuru derby bərni kən indimi kate karapka dəyen tən saa 1879 lan tədin.[9] Kuru adəgaima nəmgadegade fatobe-a West Bromwich Albion-a mbeji, bikkewa ndikate kwamiwabe dəwo West Midlands Derby lan notənadə. Karewa adabe kulopdǝbedǝ sandima gǝmaje claretbe musko liwula samibe-a, shorts bǝl-a kuru soksi liwula samibe-a. Baji kungiyanza adabedə bəndi zauro duno'a.[10][11] Kərmadəro kungiyadə V Sports ye kəlanzən, kamfani kam biliyonna Egyptbe Nassef Sawiris-a, kam biliyonna Americabe Wes Edens-a, kuru kamfani zar yikoye Amerikabe Atairos-a.
Gargam
[yasa | usullu yasa]Kǝltǝ-a kuru su-a (1874-1886)
[yasa | usullu yasa]Aston Villa də yim kawu kəntawube 21 kəntawu Novemberbe saa 1874 lan kokkada, jamiwa coci Wesleyanbe Handsworthbedəye: shidoni kərmadə nasha Birminghambe. Shi fato ibadabedə Villa Cross lan dazəna, na kəlta diwalbe shidoni sunzə fato shiro Aston Villa gultindəlan goatə, bəla sənana Georgianbe shidoni loktu laa sədindən sunzə bəla dərizə kəlzənadəro co.[13] Am diyau do Aston Villa Football Club dəga koksana də sandima Jack Hughes-a, Frederick Matthews-a, Walter Price-a, William Scattergood-a, sandima jami karapka dekkel shiye fato ibadaye dəye zawal do nəm tiyinza ngəlaro datəye mazayin ma. Sandi am kamanza Bible classbedə bikke rugbyben bikkezayin kurunzadən, cidiya lamp gasbe karəngə Villa Crossben daza kuru bikke rugbydə gana zauro kəla kəlzənaro kasatsana, susudəro dekkel karapkabe bikkezayinro shawari gozana.[14][15] Samno cidiya lamp gasbedə adamen tambo Aston Villa F.C.bero gotəna.[16] Dalil karapka dekkel shiye fatobe ba nankaro Aston Villa ye bikke buro salakbedə karapka Rugby fatobe Aston Brook St Mary's ye dəga. Shartə biske dəye lan, Villa ye də kasatsana reta buroye də cidiya doka Rugby ye lan kuru reta kən indimi də cidiya doka Association ye lan. Villa ye bikke buro salak ye də 1-0 lan zuwuna.[17] Kaziyi kungiya tiwalle dəye faltəna loktu kam gana Scotsye George Ramsay lan bowotin dəye biske makarrema Villa ye dəga Aston Park lan saa 1876 lan sətanadən. ngaltema ball control karəngə jili anyi turunyi. Sa bikke də dazənadən, bikkewu Villa ye dəye sha dəriza kəlza kuru shiga kungiya dəro kəllataro bowozana kuru captain nzaro walzəro.[18] Kalima kəla futu bikke makkarye Ramsay ye zauro ngəlayen tartəgəna, lawartəwuye kam gana shiro "Scotty" gultin dəga kururo walza badizana. Shiye kuru kəla allamtəyen cidazəna, Ramsay ye darelan bayanzəna kəla futu kungiya bəlin dəye bikke dəga sədin də "kam dəga dashtə kuru ball dəga kuraro zəktə".[19] Foto faldən, Ramsay də kungiya Scottishye Queen's Park dəye sha taasirzəna, shi done awo done "dekkel kəllata" lan notəna də suro bəlanzə Glasgow yen badizəna də. Biske passing ye do shiye yitagatsəgəna də shima awo do kungiya Nasaraye dareram saa 1870s ye lan falzəna wo.[20][21] Villa də kəlanza'a karapka ngalwo Midlands ye ro kalaktə badizana, darajanza buro salak ye də'a zuwuna, Birmingham Senior Cup saa 1880 lan. Karabka dəye trophy də'a loktu laarro hafkada suro zaman 12 fuwuye dən.[22]
Zaman Victorian-a Edwardianbe-a zaman dinarre (1886-1914)
[yasa | usullu yasa]Ngawo gonyi dekkel shiye suro saa 1885 lan, kungiyadəye manaja loktu sammabe kungəna məradəzənaro shawari cido. Talla isaində warak Birmingham Daily Gazetteben suro kəntagə Yuni sa'a 1886yen gənaada:
'Məradə: manaja Aston Villa Football Club ye, shi do ne loktunzə samma cidiya komiti ye lan cidajin ma. Alwoshi £100 saa woson. Diwal do ne bayantəna ma də mburo walzəna kəntawu June ye kawunzə 23rd lan gənyi kura komiti ye dəro, fato Aston Villa Club ye dəro, 6 Witton Road, Aston' ro. Villa ye am 150 cida dəro mazana sowanda, amma nəmkam duno'a kəla club dəyen George Ramsay də shima kam do ne zauro karzəna ma. Daji yim kawu kəntawube 26 kəntawu June saa 1886 lan, Aston Villa ye manaja dekkel shiye dunyalan buro salakkin gulzanadə'a walzə.[23][24] Loktu fuwuyedən Aston Villa də su'a lardəye ro wallono, naptə karapka Midlands ye buro salakyen FA Cup 1887 lan zuwuna də. Captain Villa ye də, fuwuma Scottish ye duno'a Archie Hunter də, shima su fatoye buro salakye bikke dəye wo, shima bikkema buro salakye FA Cup ye lan goal səkəna wo. Aston Villa də sandima karapka do gasa dekkel shiye buro salak ye saa 1888 lan sadəna dəye falnza, amari yioma karapka dəye falnza, William McGregor də shima karapka dəga koksə. Ngawo gonyi dekkel shiye suro saa 1885 lan, kungiya sodə kungəna sambisoro məradəzana alwoshi biskewu nzaye biyatəro. Nguwusoro biskewa sawa-sawabedə daftəna dalil gawilmasoye FA Cup au biskewa county cupbe au kungiyasodəye biskenza darajatəro terəna kəla biskewa riwanzə na gaden.[25][26] McGregor ye awo laa gozəna ngawo biskewa Villa ye dəga dabsanayen, adəye karəgə jama jamaye dəga sərana, yim Saturday uwu kazadalaro.[26] Suro kəntagə March saa 1888-yen, komiti kungiya kəlanzəye Aston Villa-a, kuru Blackburn Rovers-a, Bolton Wanderers-a, Preston North End-a West Bromwich Albion-a ro ruwozəna, shawari cina kəla gasa gasaye kəla kungiyadəyen. Ngawo samno indi kate wakilla kungiya kura kura ye lan, zaman dekkel shiye dinaye buro salak ye də suro kəntagə Septemberye saa 1888 lan badiwono kungiya wakilla 12 Midlands-a yala England ye-a lan: Accrington-a, Aston Villa-a, Blackburn Stovers-a, Bolton Wanderers-a, Burnley-a, Derby County-a, Everton-a, Notton Al Brondm County-a, Wolverhamptonbe kǝla kǝlzayinma.