Andrew Leith Adams
| Sex or gender | male  |
|---|---|
| Country of citizenship | United Kingdom of Great Britain and Ireland |
| Given name | Andrew, Leith |
| Family name | Adams |
| Author citation (zoology) | Adams |
| Date of birth | 21 Armalan 1827 |
| Place of birth | Banchory |
| Date of death | 29 Maraam 1882 |
| Place of death | Cóbh |
| Place of burial | St. Finbarr's Cemetery |
| Father | Francis Adams |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Writing language | English |
| Educated at | Marischal College |
| Military, police or special rank | surgeon-major, surgeon |
| Military branch | British Army |
| Military unit | Cheshire Regiment |
| Member of | The Royal Society, Royal Society of Edinburgh |
| Award received | Fellow of the Royal Society, Fellow of the Royal Society of Edinburgh |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
Andrew Leith Adams FRSE, FRS (21 kəntawu Marchbe saa 1827-29 kəntawu Julybe saa 1882) shidə kurun askərra Scotlandbe, ilmuma alagəwabe kuru ilmuma cidibe. Shiye samfurra ngudowa-a dabbawa mammals-aye sabsə kuru bayanzəna, kuru kəla bəlawurowanzə Asia-a gədi daube-ayen na shiye loktuwa kadaro cidazənadən ruwozəna. Shidə kitawu ruwotəma Bertha Jane Grundy'a nya'ano kuru shima baba ruwotəma Francis Adamsbewo.
Kenengan nzǝ buro yǝ
[yasa | usullu yasa]Adams də tada liyita liyitaye Francis Adams (1796-1861) kuru Espeth Shaw. Ngawo yanzə bazənayen, baanzəye Banchory-Ternan lan ciwono. Rokko bawanzaben tadawadə gargam alagəlabe ci kəmaduwu Dee-a kuru kau Grampian-aben kulasana. Sandiye samfurra ngudobe sabsana fatonza awoa notəbe nankaro. Shiye kurun kərazəna suro jami'a Marischal ye lan, jami'a Aberdeen ye lan suro saa 1846 yen na do William MacGillivray ye sha taasirzəna də. Adams də kurun askərraye ro kara saa 1848 lan, burolan shiye shi kən 94th lan amma Infantry Regiment kən 22th ro faltəna [4] India lan. Kate saa 1849-1854 yen sha Dagshai-a, Rawalpindi-a Peshawar-a lan cedo (shi dareye cidiya Sir Sydney Cotton yen). Kuruson Kashmir-a, Egypt-a, Malta-a (1861-1868)-a, Gibraltar-a Canada-a lan cidazəna. Bertha Jane Grundy'a nya'ano kəntagə Octoberye kawunzə 26 saa 1859 lan, shi do dare kitawu ruwotəma lan nowata ro walzəna də. Shiye loktunzə ganadə gargam lardəwa anyibe kərajin. Shima buro salakkin surowa Ladakhbe kərazə kuru kəlanzən ruwozəna suro "Ngudowa Cashmere-a Ladakh-a" yen. Shi kǝska lemunbe (Pyrrhula aurantiaca) dǝ shiye sǝbandǝna kuru shima buro salakkin kǝska kǝla kǝskaye (Larus brunnicephalus) suro kǝmaduwu Tibetanbe dǝlan tǝtandǝnawo. Suro saa 1868 lan, ngawo cida askərraye saa findi sədənan, shiga surgeon-major ro kalakca.[7] Ngawo cida askərraye kolzənayen suro saa 1873 lan, Adams də shima shehu ilmube gargam alagəbe Trinity College-a, Dublin-a Queen's College-a Cork-a lan. Shiga kam kəlakəl geographybe ro karrada suro saa 1870 lan, kam kəlakəl mairibe Edinburghbe suro saa 1872 lan, kuru kam kəlakəl mairibe suro saa 1873 lan.[8] Bu suro fufube lan bawono kəntagə Julyye kawunzə 29 saa 1883 lan Rushbrook Villa (Cork) lan. Adams ye samfurranzə nguwuso fato awowa gargamye Fort Pitt ye dəro zuzəna shi do ne Sir James MacGrigor ye koksəna ma dəro. Sandi anyi ilmuwu dabbawa gadeye kulasana kuru shiga suro dabbawa sǝlǝm-fǝrǝmtǝma Montifringilla adamsi-a kuru suro jili dabbawa kura Pleistocenebe Malta-a Sicily-a Leithia melitensis-a Leithia cartei-aben taksayin. Suro saa 1868 lan Leith Adams ye bayanzǝna kǝla shi donyi kura ma dǝ suro kul Maqhlaq ye dǝlan, shi donyi Myoxus melitensis lan bowotin ma dǝ, kuru shi donyi gana dǝ shima Myoxus cartei. Dare lan, Richard Lydekker ye jili alawuwa indi dǝa jili bǝlin ro cina, sunzǝ Leithia, daraja Leith Adams ye saa 1895 lan.[12]
Kakkadəwa ləbtə
[yasa | usullu yasa]Adamsye kitawuwa yakkə ruwozəna kəla Wanderings kəla Alagəwaben suro Indiaben, Fəte Himalayabe-a Cashmerebe-a (1867), Ruwowa kəla Alagəwaben suro Zərəgə Nilebe-a Maltabe-a (1871) kuru Field-a Forest-a Rambles-a (1873) kuru ruwowa kada nasha ilmuwuben banazəna. Kakkadǝwanzǝdǝ suronzan:
- Adams, AL (sagǝ 1859) lan. "Notes kəla hal-a, na-a, gadeso-a ngudowa Indiabe". Proc. Zool. Soc. Lǝndan. 26: 466-512 ro saadəna. doi:10.1111/j.1469-7998.1858.tb06404.x.
- Adams, AL (sagǝ 1859) lan. "Ngudowa Cashmere-a Ladakh-aye". Proc. Zool. Soc. Lǝndan. 27: 169-190 ro saadəna.
- Adams, AL (sagǝ 1863) lan. "Hangal gənatə kəla kulwa Fossiliferousbe Maltabedən". Mujalla kəlakəl kərmaiye. 4 (2): 11-19. Fəska 2, kəntawu Yulibe saa 1862-Jan. Saa 1863 lan.
- Adams, AL (sagǝ 1864) lan. "Notes kəla Geology nasha laa shi Nile Valleybe yalaa shi Second Cataract suro Nubiaben, shiga gowotə musammanno kəla shi kulashi kəla shi fluviatile shellsben nasha kuraben tədinno." Jarida kəla kəndaram cidibe Londonbedə. 20 (1-2): 6-19. doi:10.1144/GSL.JGS.1864.020.01-02.08. S2CID 128836595. Adadu 4.
- Adams-a, Andrew Leith-a (1867). Wanderings ilmuma awowa alakkatabe suro Indiaben. Edinburgh: Edmondston-a Douglas-a.
- Adams, AL (sagǝ 1868) lan. "Kəla jili dabba dormousebe (Myoxus) dəwo suro awoa kaduwube suro Maltaben təbandində". Muamala kəndaram dabbawabe Londonbe. 6 (5): 307-308 ro saadəna. doi:10.1111/j.1096-3642.1868.tb00579.x. suro tasaben.
- Adams, AL (sagǝ 1870) lan. Notə ilmuwu alagəwabe suro zərəgə Nilebe-a Maltabe-a. warakka 195 Edinburgh (Edmonton-a Douglas-a).
- Adams, AL (sagǝ 1871) lan. Kitawu kəla kəmowun Britishbe. London: Kǝndaram awowa kureye.
- Adams, AL (sagǝ 1873) lan. Bare-a karaa-a rambles. London: Henry S. King-a Co-a.
- Adams, AL (sagǝ 1874) lan. "Kəla dentition-a osteology-a kəmowun Maltesebedən, shidə bayan kəla awo gafsənadəwo ləbtəmadəbe suro Maltaben kate saa 1860-a 1866-aben səbandənaben". Muamala kəndaram dabbawabe Londonbe. 9 (1): 1-124. doi:10.1111/j.1096-3642.1874.tb00235.x. tasa I-XXII.
- Adams, AL (sagǝ 1874) lan. Hawar Dareram kəla Kəmowun Fossil Malteseben. Hawar kəlakəl Britishye saa 1873, 185-187.
- Adams, AL (sagǝ 1875) lan. "Kǝla shila ngawoyedǝn, Arctosaurus osborni nasha Arcticben". Kawudowa mowonti Royal Irishbe. 2: 177-179 ro saadəna.
- Adams-a, A. Leith-a (1877). "Shi Quadrupeds Britishbe kureye-a kuru baro walzana-a" . Ilmuma dabbawabe. 3. Jili. 1, a'a. 4. Saf. 121-149 – nasha Wikiben.