Alaafin

Alaafin də shima daraja mai kura do Oyo Empire ye lan kuru Oyo zaman ye lan, kuru mairi Benin ye kureye lan. Alaafin Oyoyedə sha nguwusoro faidatin mai Yorubaye duno'a shidoni kərmaizə karnu 17th səta 18thro saadənadə zauro kuradə.[1] Shima Daula Oyobedə sunotin shidoni kərmaaro Benin Republiclan səta Nigeriaro saadənadə kəriyewa Anəmgədi-a Fəte-a Yalabe-alan fəlangzənadə. Kamu buro salakbe Alaafin də shima Oronpoto, karnu kən 16th lan.[2] Am cidiya Alaafinyedə amma Yorubaye kuru təlamma Yorubaye manazayin. Alaafin Oyoyedə, futu hawar Yorubayedən kuru gargammadən shidə Oduduwalan fəlangzəna shidoni kaduwu Yorubayedə [3] suro Oyo kərmaye Fəte Africayedən.[4] Alaafin də shima Emperor wo nasha kərmai kərmaiye lan. Shima Daula Oyobedə sunotin, shidoni kərmaaro Benin republiclan səta Nigeriaro saadənadə, kəriyewa Anəmgədi-a Fəte-a Yalabe-alan fəlangzəna. Am cidiyanzəyedə sandima am Yorubaye təlamma Yorubaye manazandə. Yorubadə nasha kadalan zauro manatin, alammaanna Egbaso, Ijebuso, Ekitiso, Ijeshaso, Ile-Ifeso, Ekoso, falnzawoso təlamma nzə sənana.

Suro hawar kureye-a gargam-a lan, Alaafin Oyo ye buro salak ye də, Oranyan, shima tada Oduduwa ye gulzana. Shiye Ile-Ife lan Oyo ro hijrawono, na shimadən mairo walzə kuru kəla fərəmtə Yorubaye fərtəzəna.[3] Dareram lan, nashanzə Ile-Ife ro waltəgəna, na do Ooni lan kərmai sədin kuru dareram lan bawono.Alaafin-a Oyo Mesi-adə sandima gomnati dawube mairidəbe kokkada. Gomnati kəriyebedə musko Obayen kara (kəlaro zawa kərmai təkkəna maa) au Baale (kəla zawa kərmaiye səkkənyi maa).[5] Nəmkam ndikate Alaafin-a Obas-a yedə kərmai kərmaiye-a nzəliwonzə-a nankaro, Obas-a, Baales-a kuru kura lardəwa vassalye-adə shiro hakkinza laa mbeji.[6]

Alaafin kərmaye Oyo yedə shima Mairinzə Oba Akeem Owoade I shidoni Oba Lamidi Adeyemi III, Alaafin kən 45 me dəga waratazənadə. Fasal do Alaafins ro faidatana də shima Mairi.[7]