Akinwunmi Ambode
| Sex or gender | kwanga  |
|---|---|
| Country of citizenship | Nigeria |
| Date of birth | 14 Ajji 1963 |
| Place of birth | Lagos |
| Native language | Èdè Yorùbá |
| Languages spoken, written or signed | English, Èdè Yorùbá, Nigerian Pidgin |
| Occupation | accountant General, politician |
| Position held | accountant General, Permanent Secretary, auditor general, treasurer, Governor of Lagos State |
| Member of political party | All Progressives Congress |
| Religion or worldview | Christianity |
| Award received | Fulbright Scholarship |
| Official website | http://akinwunmiambode.com/ |
Akinwunmi Ambode ((Kərtə); 14 June 1963 lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni gomna kəriye Lagosye saa 2015lan səta 2019ro saadənama.[1] Shidə cidama gomnatiye saa 27 ro kuru shawari kənjoma kungənaye kawu kərmai gomnatiyero gayinro.[2]
Ambode də kərmai Gomna kəriye Lagos ye dəro gasayin suro kəntawu Aprilye saa 2015 yen naptə wakil All Progressives Congress ye lan, jamiyya kərmai kəriye dəye.[3] Karnodən kənasartəna, Jimi Agbaje kən indimi Jami Democratic Partybedə kuri 150,000 baslan kənasarzəna.[3] Shiye kərmainzə kəntawu Maybe kawunzə 29 saa 2015 lan badiwono, Babatunde Fashola'a waratazəna. Suro kəntagə October saa 2018 yen, Ambode ye karno kərmaiye APC ye dəlan Babajide Sanwo-Olu ro shawa, shiro dama kərmai kən indimiro waltəye dabkono.[4] Shiye gana-ganan kampain Sanwo-Olube do kəriyedən faltə kalkal suwudənadə banazəna.
Kǝnǝnga buroye Akinwunmi Ambode də sha kəntawu June ye kawunzə 14 saa 1963 lan suro litari kura Epe yen katambo, fato Festus Akinwale Ambode-a Christianah Oluleye Ambode-a yen. Akinwunmi Ambode də shima fal suro tada mewu baanzə Festus Ambode ye dəyen.
Ilmu Akinwunmi Ambode də maranta primary St. Jude ye dəro kərawono, Ebute Metta, kəriye Lagos ye lan, saa 1969 lan səta 1974 ro saadənan, na dəlan jarawa gaworam lardəye dəro namzəna.
Saa 1974 lan səta 1981 ro saadənan, Ambode də, mowonti gomnati kura lardəye Warri, kəriye Delta ye dəro kərawono. Saa 1981 lan səta 1984 ro saadənan, Jamiya Lagos yero karaa nadən Accounting kərazəna, sa’anzə 21 lan tamozəna.[8]
Kuru shiye degree masterbe kəla accountingben Jamiya Lagosben sətana, kuru shidə accountantro walzəna.[8]
Ambode ro bana kəraye Fulbright ye dəga cedo kəla faraskəram Hubert Humphries ye do Boston, Massachusetts lan. Shiye kuru mowonti Wharton ye jami'a Pennsylvania ye dəro kərawono.[9] Mowontiya gade do kəra-a faraskəramma-a ro kərazəna də sandima moranti ya management ye Cranfield ye, Cranfield, England ye, moranti ya management ye fuwutəye, Lausanne, Switzerland, INSEAD, Singapore. Sonyayi, mowonti gumnatibe John F. Kennedybe jamiya Harvardbe, Cambridge, USAlan kərawono.[10]
Cida cidawu gomnatiye Saa 1988 lan səta 1991 ro saadənan, Akinwunmi Ambodedə banama kungənaye gomnati Badagryye, kəriye Lagosye, Nigeriaye. Suro saa 1991 lan, shiga gomnati Somolube, kəriye Lagosbero, naptə auditorben cedo. Shidə kuru nasha kungənaye majalisye gomnati Shomoluye saa fuwuyedən sətana.[11]
Shidə buron Treasurer majaliskuye gomnati kəriye Alimoshoye, kəriye Lagosyedən cidazəna. Suro sagǝ 2001 nen, shiye cida kulastǝma kura gumnati ganabe, kǝre Lagosbe, Nigeriabe ro wallono. Nasha adə majalis kəriyebe tawatsəgəna. Suro kəntawu Januaryben saa 2005lan, Ambodedə shiga secretary kəriye Lagosbe ro wallono.
Saa 2006-2012 lan, Ambode də shima accountant general kəriye Lagos ye dəwo, cidawa kungənaye kəriye dəye samma kəlanzən kara kuru accountant 1400 ma kozəna cida kəriye dəyen kəlanzən kara.[12] Cidiya watchnzəyen, Ofis kungənaye kəriyedəye (STO) futu kungəna kəriye Lagosyedə sabtə-a, kasadə-a, cistəgə-a dawari-a falzəna. Saa arakkə shiye accountant general kəriye Lagos yedən, cida kungənaye kəriyedəyedə zauro ngalwozəna kuru kasadə kungənayedə kashi 85% saa woson cidajin.[13]
Cida shawari kənjobe Ngawo saa 27 cida gomnatiye lan, Ambode ye kəlanzəlaro cida kolzəna suro kəntawu August ye saa 2012 lan. Shiye Brandsmiths Consulting Limited kokkono cida kungənaye gomnatiye'a cida management ye'a gomnati ro martawa sammason, cidaramzə'a kuru hukuma'a ro.[14]
Wakiltə Ambodedə shiye wakil cidama Gomnati Federalye College Warriye, Karapka Fuwurawa Dinaye (FEGOCOWOSA) kuru shiro jaza dalami karapkadəye Lagosyedə waltəm bəlintəgəye tina. Ambode də indiro kura karapka Lagos State Branch ye, kuru, har karəngə adəro, shima kura karapka dəye lardəye, nasha shima də saa yakkəro sətana. Suro saa yakkə adəyen, cidawa kura-kura suro marantadəyen sədəna rokko alumni networkben kəla fuwurawa ilmube-a kənəngabe-a ngalwotəgəro.[15]
Cidaram riba gǝnyi Suro saa 2013 yen, karapka fuwuma La Roche ye riwa nasha awo faidatəye dəga kokkono. Məradənzə karəngəyedə shima alama kəriye Nigeriaye-a Lagos Stateye-a mowontiya gomnatiye kəriye Lagosye sammason gənatə.[16]