Aganju of Oyo
Aganju Oyoyedə karnu kən 14th mai Yorubaye kəriye Oyoye, kərma Nigeriayedən.[1] Shima Alaafin kən diyaumewo (mai adabe) au Oyo dina.[2]
Gargam
[yasa | usullu yasa]Aganju də shima gar kura-kura nasha kərmai dəyen garzə, surodən posts 100 brass ye mbeji kərmaizə fəlejin.[3][4] Posts anyi suro gargam dareben mbeji amma ndasoma notənyi kəla kənəngatəben.[5] Kərmainzədə fuwutə sanyiyaye'a kəllataro gulzana, surodən cida karaye Oyo lan baditəna mbeji.[6] Mairi Alaafinbe 'Kobi Aganju' au 'Farram/Porch of Aganju' də zaman kərmaizəyen təbandəna gulzana kuru shiro sunzə tina. Nasha do barandaye də, shiro 'Oju Aganju' gultin də, shima gaworam fato mairiye kureye dəwo kərma dəro bannatəna də, kuru shima "hall do chiefs ye jetəye loktu kərmai kənjo-a cidawa gade-a yen."[10]
Gargam ciye
[yasa | usullu yasa]Gargam ciye zaman kərmaizəyedə Rev. Samuel Johnson, maləm adinbe Sierra Leonelan katambo shidoni gargamnzə 'Gargamma Yorubasbe' suro saa 1921ben baksənadə ruwozəna.[11] Surodən shiye Aganju'a Shango gargammabedə waratazənaro ruwozəna futu yanzəgana maidəbe-a baanzə Aganjube-a men, Ajaka kuru shiga kamunzədə Iyayun waratazəna.[12][13] Johnson ye kərmaizə buro salak ye kərmaiwu "gargamye" ro bayanzəna, kuru loktu wuratəye, kərmai Aganju ye də "kuruwu kuru zauro nəm fuwuzəna." Iyayun-a njilartəro jarabcin. Aganju də daji bawono gulzana, "karəngəye sha kəriwuzəna."[15] Tada Iyayun ye surolan dagəna də shima Aganju'a waratazə, yanzədə regent ro waljin.[16] Tadanzə də sunzə Kori, kuru kərmai dəro cizəna ngawo kərmai yanzəyen.[17] Gargam ciyedəye Aganju'a raksə dabbawa'a səsanginro bayanzana, surodən "venomous reptiles" kuru leopard shiye fato mairinzəyen gənazənadə-a mbeji.[18]
Alaka ruwo Aganjube Sau shiye su awo alakkata Yorubabe su faldə, Aganju, kuru dalil gargam ciye laaye shima fərtə awo alaktəbedəwo gulzanadə nankaro, dare am gargammabe gargamzəga korozana[19] au biya shiga 'mythical' gulzana.[20]