Abdulkadir Balarabe Musa
| Sex or gender | male |
|---|---|
| Country of citizenship | Nigeria |
| Su suro tǝlam usulu yǝ | Abdulkadir Balarabe Musa |
| Given name | Abdulkadir |
| Date of birth | 21 Shawur 1936 |
| Date of death | 11 Jumada auwal 2020 |
| Native language | Hausa |
| Languages spoken, written or signed | English, Hausa, Nigerian Pidgin |
| Writing language | English |
| Occupation | politician |
| Position held | Governor of Kaduna State |
| Ethnic group | Hausa people |
Abdulkadir Balarabe Musa (21 Shawur 1936-11 jimada gaji bǝ lan suro 2020) siyasama wofila Nigeria yǝ shidoni Gomna kərye Kaduna yǝ, Nigeria yǝ karrada loktu Republic Nigeria yǝ kən indimiyen, kərmainzə Lailahar 1979 lan səta hatta kəntawu Aji yǝ kawunzə 23 suro saa 1981 lan kərmaidən sətanaro. Loktu Republic Nigeria bǝ kən diyaumedən shidə kazaadala samno jamiyya siyasabe Nigeria bǝ (CNPP), kəlakəl jamiyya adawabe.
Gumna kəriye Kadunabe
[yasa | usullu yasa]Musa də sha gomna kəriye Kaduna yero karrada suro saa 1979 yen kəla faraskəram jamiyya jamaye (PRP) yen, jamiyya do Mallam Aminu Kano ye koksəna də. gadeso-a alamanna Abubakar Rimi-a, Sabo Bakin Zuwo-a, Abdullahi Aliyu Sumaila-a, Mikael Imoudu-a, Chinua Achebe-a, Yusufu Bala Usman-a, Uche Chukwumerije-a, Sule Lamido-a. Jami lardə Nigeriaye (NPN) ye karnonzə'a kəriwuzana amma kənasartənyi.[4] Jaminzədə burolan shiye wakil kəlakəl PPPye NPN'a kəriwujinma, amma darelan manajinbaro cizəna.[5] Namtə Gomnayen shiga majalis kəriye Kadunayedəye sha dafsana, shidoni am NPNye ngəwuzənadə. Shiye raksə kabinet kokcinba sau shiye membawa NPNbe kartəro waazəna kuru fatodəye am kartəro waazənadə. Dareram lan majaliskuye sha kərmaidən suro kəntawu Juneye saa 1981 lan cotulowo, shi də shima gomna kəriye Nigeriaye buro salakye kərmaidən cotulowo.[6]
Kǝnǝnga-a kuru cida-a
[yasa | usullu yasa]Cida askərraye zauro nowata sətana shi done general officer division buroye, askərra Nigeriaye suro kəriye Kadunayen, kawu shiro Chief of Staff askərra nəlefaye Liberia lan.[1]Shi jeneral do cida kolzəna də shima cidawu kura-kura do dau saa 1990s yen cidazayin ma dəye falnza, shi do ne kazəyiya kəla kura lardəye Obasanjo-a banamanzə Shehu Musa Yar'Adua-a ye suro fatoyen fəlezana də.[2] Shiga cidama do ne daraja'a kuru nəm shawa'a ro nozana shi do ne daraja kura lardəye Obasanjo ye səwandəna ma sa shiye awo Sani Abacha ye məradənzə'a kəla kəltəro waazəna dən, kəla am do ne kərmai kərmaiye'a wuzənayen suro saa 1995 yen. [citation needed]Kawu kəntawu Januarybe kawunzə 23 saa 2002 lan səta kəntawu Maybe kawunzə 30 saa 2003 ro saadənan, shiye Embassy Nigeriabe Moscowlan dəga sunotin kuru Minskro sha nozana.[3]
Ngawo
[yasa | usullu yasa]Musa də kəntagə Shawur yǝ kawunzə 21 saa 1936 lan Kaya, kəriye Kaduna yen katambo. Mowonti dawube Zaria yǝn kərawono (1947-1952) kuru moranti kərmaiye Zaria yen (1952-1953). Shidə cidama account bǝ (1953-1955) kuru maləmma maarantabe (1955-1960). Nasha manajaye kada accounting yǝ lan cidazəna loktu saa 1960 səta 1976 ro saadənan, kuru mowontiya gade-gade London lan kərajin nəm ilmu gade səwandəro.
Daren cida siyasabe
[yasa | usullu yasa]Musadə siyasalan cidajin. Shima PRP ye karno kura lardəye suro saa April 2003 yen, suro kəntawu February ye saa 2003 lan karrada.[10] Adǝgaima, kungǝna fotowa baktǝye ba dǝro shiye kǝnasartǝnyi.[8] Suro kəntawu Mayben saa 2003, Inspector-General Policebe Tafa Balogundəye izni samno jamiyya siyasabe Nigeriabe (CNPP) dəro waano, samno Kanolan diwo nankaro. Namtə Chairman kəlakəldəyen, Musaye wono shiye riyitəro waano, kuru CNPPdə laiya gade məradənza galtəye mbeji.[11] Manajin kəla kura CNPP ye suro kəntawu February ye saa 2004 yen, Musa ye letəgəram kura lardəye Olusegun Obasanjo ye də "phantom and mirage" ro bayanzəna, jamaro awo laa sədin ba kuru siyasawu-a cidawu gumnatiye-a ngəlaro sədin.[2] Karno saa 2007 ye lan, CNPP ye Muhammadu Buhari'a banazəna kəla shiye karno PDP ye Umaru Yar'Adua ye dəro.[8] Suro kəntawu February saa 2009 yen, Musa ye wono "Capitalism də andeya zaman karayero kalakcin. Sulhu kəla tajirwa kərma ye də shima nəm nguwu-a nəm watə-a suro nizam razəwu ye lan baro diwo".[12] Musa ye manazəna suro darasə jama mewu ye lan kuru mowontə suro kəntawu January ye saa 2009 lan kəla daraja gomna kəriye Oyo ye kureye Lam Adesina ye lan. Shiye wono karnolan nəmzalumtə datə do, kuru wono "andeye Nigerialan faltə məradəzəna nizam siyasabe ngəlaro faltə nankaro".[13] Suro kəntagə Nuwambaye saa 2009-yen, Musaye wono nizam razəgəbe Nigeriabedə kəla awo kəlanzəbe-a, riswa kəmbu-a, nəmndaltə-a, arzənyi jamabe-a baro sədin. Shiye kazəyiyanzə fəlezəna kəla kəriyedə waneye faidajinbaro, futu Somalia lan wazəna yeyi, amma wono awo adə mowonjinba sau USA ye shiga daptəro cidajin dalil faida Nigeriabe nankaro.[14]
Suro koro laa suro saa April 2010 yen, Musa ye wono nizam karnoyedə am kungəna'a banatəro zalumtəna. Shiye shegəzəna kəla shawariwa komiti Uwaisbedəga tədinro, misallo komishin karnobe kəriyebedəga tutuluwu kuru karnowa samma komishin karnobe lardəbe kəlanzəlaro sədinno, awo laa ngəla suwudinno. Son yaye, shiye təmazəna kəla Labor ye raksə awo ngəla kəla People's Democratic Party (PDP) yen sədinro suro karno 2011 yen kəlakəl jamiyya gade'a alamanna Action Congress yeyi lan.[8] Kəntawu faldən, banama kura lardəye kureye Atiku Abubakar ye wono Musa ye kəlakəl am adawaye kura-kura dəga dabsəna dalil shiye nəmkam PRP nzəye suro kufu kurayen fattəgə səraanyi nankaro.[15] Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Augustbe saa 2018-lan, Musaye siyasa kolzəna dalil nəlewaben[16] kuru kərmai People's Redemption Partybedə kolzənaro warmajiwo.[17]
Balarabe Musadə yim kəntagə Nuwambaye kawunzə 11 saa 2020-lan Kadunalan dalil karəgə baktəyen bawono.
Lamintǝ
[yasa | usullu yasa]- ↑ https://web.archive.org/web/20210107100740/https://tech.mit.edu/V114/N41/liberia.41w.html
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Abdullahi_Sarki_Mukhtar#cite_ref-2
- ↑ https://web.archive.org/web/20150518084434/http://www.mid.ru/bdomp/bl.nsf/062c2f5f5fa065d4c3256def0051fa1e/40d4b5b4e7446ad643256d3900461e9c!OpenDocument