Abba Kyari (Askar kura)
| Sex or gender | male  |
|---|---|
| Country of citizenship | Nigeria |
| Su suro tǝlam usulu yǝ | Abba Kyari |
| Given name | Abba |
| Date of birth | 17 Jumada auwal 1938 |
| Date of death | 25 Jumada auwal 2018 |
| Child | Abubakar Kyari |
| Native language | Hausa |
| Languages spoken, written or signed | English, Hausa, Nigerian Pidgin |
| Writing language | English |
| Occupation | politician |
| Position held | Governor of Kaduna State |
| Educated at | Barewa College |
| Ethnic group | Hausa people |
Abba Kyari (17 kəntawu Nuwambaye saa 1938–25 kəntawu Nuwamba yǝ saa 2018) shidə cidama askərrayǝ Nigeria yǝ shidoni gomna kəriye yala-dawuye (kərmaaro kəriye Kaduna yǝ), Nigeria yǝ ngawo nasha yalayedən shiya koktənayen loktu kərmai askərraye General Yakubu Gowon. Yǝn
Namtə cidama askərrayǝ lan, Kyari də suro fitəna batalion cidiyanzəyen ngawo kəriwu Nigeria yǝ July 1966 yǝn sədənan kəngatə. Daren shiye cizə soja'a Nigeria yǝ 1 Brigade'wa kuru dalami soja'a artilleryye'wa ro wallono.
Suro kəntagə Mayben saa 1967lan, shiya gomna kəriye yala-dawu bǝro wallono cidiya gomnati askərra Yakubu Gowon bǝn. Shiye cidadə saa uskuro sətana kuru dawari kura bərni Kaduna yǝ fuwutəye yitagatsəgəna.
Kǝnǝnga buroye
[yasa | usullu yasa]Abba Kyari də kəntawu Nowambaye kawunzə 17 saa 1938 lan katambo.Moworonti dawube Borno-a Barewa-a, Zaria-aro karaa.
Cida askərraye
[yasa | usullu yasa]Suro saa 1959 lan shiye askərra Nigeriayero cidazəna. Shiye mowonti cidawu askərraye kən 12th ye dəro kərawono, Teshie, Accra, Ghana lan kəntagə March ye saa 1959 lan səta September saa 1959 ro saadənan. 3] Ngawo kəntagə Julyben shidə nasha artilleryben kura.[4] Major Kyari ro kərmai askərra Nigeriaye Batalion kən 5 me suro kəntawu Septemberye saa 1966 lan cedo ngawo kərmai kəntawu Januarybe-a kərmai Julybe-ayen.shi do suro lardǝwa yala lardǝdǝben kara. Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Octoberbe saa 1966lan am batalionbedə, askərradə ngəwunzaso yalalan, sa parade sadindən citə badizana kuru Kyariye sandiya manazəna. Kyari ye kərmainzə kən indimi Captain Auna-a, kuru regimental sergeant major-adə sandiya cezəna kəlanza kəriyewa yalabedən yaye (Kyari yeyi). Kyari-a kuru cidawu kənəngatəmaso-adə sandiya mburo sakkəna kəla base Kanoben sowosa.[5] Kyari də dare komanda Brigade 1 ye ro wallono Kaduna lan kuru dare shima komanda kən indimi kuru komanda soji Nigeriaye artillery ye ro wallono.[3]
Gumna askərraye
[yasa | usullu yasa]Sokku fitəna amma Igboye yala-a dawu-a Nigeriayedən 1966lan, Abba Kyariye askərra Igboye banazə Kadunalan təmowo, Major Samuel Ogbemudia kunten, shidoni dare Gomna Mid-Westye kəriye Septemberye 1967lan sha təkkənadən ngawo kəriyedə Bifransro təmowonayen. Jeneral Yakubu Gowon ye Colonel Kyari'a Gomna kəriye yala-dawuye ro wallono suro kəntawu Julyye saa 1967 lan kuru cida adəlan napkono har kəntawu Julyye saa 1974 ro. Namtə gomnayen, shiye dawari kura bərni kura Kaduna ye dəga suwudəna, amma futu zahirro dawari dəga am shiga waratazana dəye za'anyi.[8] waratatəwunzəye.[8] Shiye jarida nəmkambedə kasatsənyi kuru kərmai kəlafərəmro waltəgədə hangal gənazəna. Misallo, suro saa April 1975 yen shiye zauro New Nigerian ro butəram cina kəla foto cidawu samnoro isayinma do cidawu gana-gana fəlejin dəga baksənayen. Dareram gomnati Gowonben, Kyaridə kərmai kəlafərəmro waltəro bowotəma.[9]
Cida darebe
[yasa | usullu yasa]Ngawo cida kolzənayen, shidə amari yioma au kura kasuwuwa kadaye Nigerialan. Kyari ye wakilla yalaye samno doka lardəye saa 1994 ye dəro fuwuzəna, kuru sha kura komiti lardəye faitəye ro wallono. Ngawo cida kolzǝnan, shiga hukuma darekta banki buro salakbe Nigeriabe-a, inshora Standard Alliancebe-a kuru banki kasuwube-aro wallono. Shidə kura fatowa fulawu Gamahbe-a kuru Alifbe nzundu-a gar-aye ro wallono.[3] Tada Kyaribe Abubakar Kyaridə senator kurebe kuru kura lardə Nigeriabe Komiti Senatebe kəla FCTben, shima minista barebe-a kəmbube-a Nigeriabe kərmaaro.[10]